10 tips voor macrofotografie

Macrofotografie is een aardig populaire vorm van natuurfotografie. Begrijpelijk, want het is op veel plekken te doen en er zijn veel interessante onderwerpen voor te vinden. Maar hoe begin je nou met deze tak van natuurfotografie? In dit artikel geef ik 10 tips voor beginnende macrofotografen.
Libel
Libellen zijn minder geschikt als onderwerp om met macrofotografie te kunnen beginnen, maar soms willen ze mooi meewerken en kun je ook creatief aan de slag. Fotograaf: Arjen Dost

1. Leer kijken

Bij alle vormen van (natuur)fotografie moet je natuurlijk de foto ‘zien’ in het veld, maar dit speelt misschien nog wel meer bij macrofotografie. Waar een landschap of een vogel vaak meteen opvalt en zichtbaar is, moet je bij macro-onderwerpen juist wat beter kijken. Deze onderwerpen zijn vaak klein en het vergt dus enige oefening deze te zien. Een leuke oefening is hiervoor om ergens te gaan zitten en te kijken hoeveel interessante onderwerpen je kunt vinden op 1 vierkante meter, je zult verstelt staan wat er allemaal te vinden is! Het heeft wel een nadeel, hierna zul je nooit meer hetzelfde naar zo’n klein plekje kunnen kijken.

Zonder goed te kijken was deze rups van een spanner me nooit opgevallen. Fotograaf: Arjen Drost

2. Begin simpel

Als je net begint met macrofotografie is het verstandig om niet meteen te moeilijk te beginnen. Schuwe of snel bewegende insecten zijn mooie onderwerpen uiteraard, maar ook een stuk lastiger te fotograferen dan stilstaande onderwerpen. Stilstaande onderwerpen als bloemen, korstmossen of paddenstoelen zijn een stuk geschikter om mee te oefenen. Je hoeft hier niet bang te zijn dat je ze verstoort, waardoor je alle gelegenheid hebt te focussen op de instellingen en compositie.

Dicht bij huis zijn vaak genoeg onderwerpen te vinden. Deze vroegeling groeide gewoon op een bruggetje. Fotograaf: Arjen Drost

3. Begin goedkoop

Statieven, macrosledes, macrolenzen, flitsers, … Als je begint met macrofotografie opent zich weer een hele doos met spullen die je mogelijk nodig zou kunnen hebben. Iets wat iemand die wil beginnen met macrofotografie af zou kunnen schrikken. Toch kun je met simpele middelen vaak al heel wat bereiken. In plaats van direct een macrolens te kopen, kun je ook beginnen met een stuk goedkopere voorzetlens (zie: macrofotografie zonder macrolens deel3 – Macro-voorzetlenzen) of tussenring (zie: macrofotografie zonder macrolens deel2 – Tussenringen). Deze zet je respectievelijk voor je lens of tussen de lens en de body, waardoor je met je bestaande lenzen ook al mooie macrofoto’s kunt maken. Op die manier kun je op een relatief goedkope manier uitproberen of macrofotografie iets voor jou is.

Grijze zandbijen zijn een mooi macro-onderwerp in het vroege voorjaar. Ze zijn dan nog niet heel beweeglijk, waardoor ze goed vast te leggen zijn. Fotograaf: Arjen Drost

4. Kies de juiste lens

Mocht je dan toch beslissen een echte macrolens aan te schaffen, is het van belang om er eentje te kiezen met de juiste brandpuntsafstand. In een eerder artikel (Zie: Welk brandpuntsafstand kies je voor je macrolens) heb ik hier meer over geschreven, maar over het algemeen kun je zeggen dat het verstandig is om voor schuwere dieren eentje te kiezen met een grotere brandpuntsafstand zodat je wat meer afstand tot het onderwerp kunt houden. Wil je je vooral richten op paddenstoelen, bloemen of stilzittende insecten, dan is een kortere brandpuntsafstand vaak handiger, zodat je minder last hebt van storende elementen.

Voor insecten in het gras is een lens met een kortere brandpuntsafstand vaak genoeg. Fotograaf: Arjen Drost

5. Zorg voor ondersteuning

Een accessoire waar je eigenlijk niet onderuit kunt bij macrofotografie is een statief of een andere vorm van ondersteuning. Omdat je erg dicht bij je onderwerp zit, heb je vaak een erg kleine scherptediepte. Een kleine beweging van je camera (of onderwerp overigens) kan er dan voor zorgen dat het net buiten de scherpte valt waardoor je je foto weg kunt gooien. Een goed statief, of bijvoorbeeld een rijstzak, kan dit verhelpen. Let hierbij dat je statief zo laag mogelijk bij de grond kan, een statief met een vaste middenzuil kan dit vaak niet, waardoor lage standpunten niet mogelijk zijn.

Bij het fotograferen van deze sporenkapsels is het natuurlijk mogelijk om de camera op de grond te leggen: genoeg stabiliteit en een mooi laag standpunt. Fotograaf: Arjen Drost

6. Kies het juiste weer

Er is zeker wat te zeggen voor het motto ‘slecht weer bestaat niet’, maar voor macrofotografie gaat dit toch niet altijd op. Een klein beetje wind kan er al voor zorgen dat je onderwerp enorm heen en weer schudt, wat uiteraard al snel onscherpe foto’s oplevert. Voor macrofoto’s van fragiele onderwerpen is het dan ook beter om een windstille dag uit te zoeken, dat scheelt een hoop frustratie.

Een blauwe breedscheenjuffer op een grassprietje: niet te fotograferen als er een zuchtje wind staat. Fotograaf: Arjen Drost

7. Kom op ooghoogte

Een tip die natuurlijk geldt voor veel vormen van natuurfotografie, maar zeker ook voor macrofotografie: kom op gelijke hoogte met je onderwerp. Door je op gelijke hoogte te begeven, maak je meer deel uit van de omgeving van het onderwerp, waardoor je een intiemer beeld kunt maken. Door van bovenaf te fotograferen, creëer je meer afstand, je bent meer een buitenstaander. Bovendien zorgt een standpunt wat gelijk is met je onderwerp er vaak ook voor dat er meer afstand is tussen je onderwerp en de achtergrond, wat weer zorgt voor een rustigere achtergrond.

Door op ‘ooghoogte’ te komen, maak je meer deel uit van de wereld van de vlinder en creëer je bovendien een rustige achtergrond. Fotograaf: Arjen Drost

8. Loop eens om je onderwerp heen

Over die achtergrond gesproken: vaak wordt daar maar weinig aandacht aan besteed terwijl het toch een belangrijk onderdeel is van je foto. Bekijk je onderwerp ook eens van een andere kant, mogelijk heb je dan een totaal andere achtergrond die een stuk beter bij de foto die jij in je hoofd hebt past. Soms maakt een paar centimeter naar links of rechts zelfs al een wereld van verschil.

Twee maal dezelfde libel op hetzelfde sprietje, alleen vanaf een andere kant gefotografeerd. Fotograaf: Arjen Drost

 

Uiteraard krijg je zo een heel andere houding, maar ook een compleet andere achtergrond. Fotograaf: Arjen Drost

9. Let op storende elementen

Nog een tip die niet zozeer met het onderwerp te maken heeft, maar meer met de omgeving: let op storende elementen rond je onderwerp. Soms denk je een geweldige foto gemaakt te hebben, om thuis op de computer te zien dat er net nog een erg storend sprietje in beeld zit. Nou wil ik zeker niet gaan stimuleren om enorm te gaan tuinieren en elk sprietje wat in de weg zit weg te halen, maar een dor blad net even anders neerleggen lijkt me dan geen probleem. Ook kan een net iets ander standpunt het probleem vaak oplossen.

Soms kun je ook gewoon gebruik maken van de storende elementen. Geen sprietjes weghalen, maar gewoon laten zien in wat voor rommelige omgeving de paddenstoel staat. Fotograaf: Arjen Drost

10. Licht in de duisternis

Iets wat in deze tijd van het jaar natuurlijk speelt is dat er erg weinig licht is. Maar ook op andere momenten in het jaar kan het prettig zijn om wat extra licht te hebben bij macrofotografie. Dit is uiteraard met flitsers te bereiken, maar er zijn ook goedkopere en makkelijkere alternatieven voor. Een simpel LED-fietslampje of de zaklamp-functie van een telefoon werkt vaak ook prima en is een stuk makkelijker in gebruik. Deze zijn vaak vrij klein, geven een redelijk neutraal licht en zijn makkelijk ergens achter te verstoppen zodat ze niet storend in beeld komen. Op deze manier kun je op een makkelijke manier toch wat extra licht in de duisternis brengen.

11 reacties

  1. Ook in de winter is macrofotografie goed mogelijk en je kan het zelfs binnen doen. Je kan wat dingen uit de natuur naar binnen halen en ze daar fotograferen tegen een neutrale achtergrond.

  2. Ik vind het jammer dat macro fotografie gezien wordt als iets wat je niet in de winter doet.

    “De winter lijkt niet echt de tijd voor macrofotografie, maar juist nu kun je gaan nadenken over mogelijkheden en plannen maken voor het nieuwe jaar”

    Jammer want in het najaar en de winter kun je prachtige mooie macro foto’s maken.

  3. Leuk geschreven, heel duidelijk en mooie foto’s. Compliment Arjen.
    Zelf ben ik heel tevreden met mij 10mm macro objectief van Canon, die ik ook graag gebruik als lichte tele en portretlens.

    1. Dank je wel voor de complimenten.

      Ik neem aan dat je de 100mm macro bedoelt van Canon? Dat is idd een dijk van een lens, een deel van de foto’s uit het artikel zijn er ook mee gemaakt.

      Groeten, Arjen

      1. Ik fotografeer met een Olympus om-d 1 camera mft 60 mm macro lens super gaaf objectief. En gebruik ook tussen ringen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Geef een reactie

11 reacties

  1. Ook in de winter is macrofotografie goed mogelijk en je kan het zelfs binnen doen. Je kan wat dingen uit de natuur naar binnen halen en ze daar fotograferen tegen een neutrale achtergrond.

  2. Ik vind het jammer dat macro fotografie gezien wordt als iets wat je niet in de winter doet.

    “De winter lijkt niet echt de tijd voor macrofotografie, maar juist nu kun je gaan nadenken over mogelijkheden en plannen maken voor het nieuwe jaar”

    Jammer want in het najaar en de winter kun je prachtige mooie macro foto’s maken.

  3. Leuk geschreven, heel duidelijk en mooie foto’s. Compliment Arjen.
    Zelf ben ik heel tevreden met mij 10mm macro objectief van Canon, die ik ook graag gebruik als lichte tele en portretlens.

    1. Dank je wel voor de complimenten.

      Ik neem aan dat je de 100mm macro bedoelt van Canon? Dat is idd een dijk van een lens, een deel van de foto’s uit het artikel zijn er ook mee gemaakt.

      Groeten, Arjen

      1. Ik fotografeer met een Olympus om-d 1 camera mft 60 mm macro lens super gaaf objectief. En gebruik ook tussen ringen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze artikelen vind je vast ook interessant: