Aan de rand van het bos

De lucht meestal buiten beeld

Het weiland voor me is kaal en het bos erachter trekt mijn aandacht. Een aantal platanen markeren de rand en vallen op. Hun lichte stam en takken steken af tegen de donkere bomen die erachter staan. Achter een van de platanen staat een boom of struik waarvan de witte bloesem weer een ander fraai contrast geeft. Ik loop nog een stuk door totdat ik de bloesem achter de takken rechts van de plataan in beeld heb. Terwijl ik de camera op het statief plaats, weet ik al dat ik de lucht hier buiten beeld ga houden. Het beeld wordt daardoor veel intiemer. Ik twijfel over het al dan niet buiten beeld laten van een stukje (voor)grond. Zonder die wordt het beeld het meest intiem.

Maar de voorgrond heeft ook wel iets aantrekkelijks door de extra contrasten in structuren en kleur. Bovendien krijg ik zo bij eenzelfde 2:3-verhouding meer takken van de plataan in beeld. Ik ga voor beide.

Soms met lucht

Met volle bepakking fiets ik richting het Munnichsbos, wanneer rechts voor me het zonlicht dat door de bomen van de bosrand straalt mij laat afremmen. Eén stuk is met name fotogeniek omdat daar het meeste contrast tussen de stralen en de stammen te zien is. Het bos zelf moet nog even wachten, de rand ervan is eerst aan de beurt. Als ik mijn camera richt, zoom ik in en uit. In dit geval neem ik zowel een stuk voorgrond alsook een strook lucht mee in de foto. Gelaagdheid en contouren van de kruinen worden zo zichtbaar.

Kleurcontrasten

De randen van het bos op de Linnerheide (een wat vreemde naam, want je vindt er geen hei maar wel bos) zijn op meerdere plekken interessant. Het ochtendfotograferen zit erop als ik over het pad langs de bosrand huiswaarts fiets. Rechts van me kleurt het koolzaad de akker in prachtig geel en geelgroen. De lunch moet maar even wachten en ik keer om. Via een zandweg kom ik achter de koolzaadvelden met zicht op de bosrand. De geel-groen gelaagde voorgrond voegt zeker iets toe en in de bosrand hoef ik niet te zoeken naar een markant stuk. Ik ken die rand op mijn duimpje en weet waar eiken, beuken en dennen elkaar afwisselen. Nog voor ik ter plekke ben zie ik het beeld al voor me.

In het Leudal staan verschillende dode bomen die door toedoen van schimmels oranje kleuren. Het kleurcontrast met de andere, nog levende bomen in de bosrand is groot en nodigt uit om een foto te maken. Geen lucht, geen (voor)grond, louter stammen in portretstand.

Structuren

Vandaag ben ik met een groep onder leiding van een gids op zoek naar uilen. De opbrengst is helaas erg mager. In de boom langs de rivier is vandaag geen uil te bekennen. Terwijl we teruglopen naar de steilrand speur ik de bosrand aldaar af. Het warme avondlicht kleurt de kale stammen van de bomen goudgeel. Ze hangen naar rechts en hun deels kronkelige structuur maakt het beeld interessant. Ik stap uit de groep en neem de tijd voor een foto. Van lens hoef ik niet te wisselen. De telelens voor de uilen komt ook nu goed van pas.

Sneeuw

In de winter en vroege lente zijn de loofbomen nog kaal waardoor contrasten en structuren goed zichtbaar zijn. Zo ook deze ochtend in het Leudal. Tegen de verwachting in blijft sneeuw best lang liggen op de takken. Ik heb al verschillende besneeuwde stukjes bosrand gefotografeerd en samen met mijn fotomaatje loop ik terug naar de auto. De bosrand achter het weiland rechts van me ken ik goed, maar vandaag oogt hij toch anders. De sneeuw heeft echt een meerwaarde en het patroon van stammen en naar rechts wijzende takken trekt mijn aandacht. Nog een keer trek ik de poten van mijn statief uit en zet de camera erop. Omdat ik schuin ten opzichte van de bosrand sta kies ik voor een focusstack. Het hele beeld moet scherp.

Telezoom

Alle foto’s heb ik gemaakt met een telezoom (200–600 mm) en de camera op statief. Zeker met het gebruik van de telelens en de keuze voor een lage ISO is het statief nodig om scherpe foto’s te kunnen maken. Het zoombereik is ideaal om de juiste uitsnede van een intiem bosrandlandschap dat ver van je afligt te kiezen. Let wel, er zit een randje aan het werken met het teleobjectief: hoe groter het aantal millimeters, hoe meer het landschap ‘in elkaar wordt gedrukt’ en het gevoel van diepte minder kan zijn. Die vervreemding kan echter ook iets toevoegen. Dus neem het (bos)randje zeker eens voor lief!