Menu

Onderdeel van Pixfactory

Bijzonder!

Wat heb je liever? Een bijzondere foto van iets gewoons of een gewone foto van iets bijzonders? Het is een vraag die de meesten fotografen waar ik de vraag aan stel even doet nadenken. “Een gewone foto van iets bijzonders!” zei nagenoeg de hele groep deelnemers die voor me stonden aan het begin van een workshop. Dat was voor het eerst. “Dat is heel eerlijk van jullie”, zei ik een klein beetje verbaasd, al liet ik dat niet merken. Want was die verbazing terecht?
Gewoon een gaai! Fotograaf: Arie van den Hout

De meeste natuur/vogelfotografen herkennen allemaal de wens (nog) wel om een ijsvogel te fotograferen, een zeearend of een zingende blauwborst. Ik wel tenminste, en hoe passievol en mooi is en was dat streven? Maar kan een foto van een mus, gaai of koolmees die ijsvogel, zeearend of blauwborst verslaan? Wat is nou eigenlijk het verschil tussen een bijzondere foto van iets gewoons en een foto van iets bijzonders?

Koolmees. Fotograaf: Arie van den Hout

Hebbes!

Als jonge tiener was ik mateloos gefascineerd door vogels, met name de eerste blauwborst die ik zag in de Biesbosch wakkerde het wens aan om het diertje vast te leggen. Maar waarom? Wat is dat?

In eerste instantie denk ik dat onze wens om beelden te verzamelen stamt uit het einde van de prehistorie, voordat de mens aan landbouw begon en vooral jager en verzamelaar was.

Het najagen en “hebben” van wat we mooi vinden is deels instinctief. Het is vaak de primaire impuls, veel mensen praten zelfs over soorten die ze nog niet (op de foto) “hebben”.

Als een onderwerp bijzonder gevonden wordt is, is men vaak ook eerder tevreden over het resultaat. Met blijdschap wordt er gekeken naar schermpje waar die ijsvogel dan op staat, hebbes!

Hebbes! Portretje van een ijsvogel. Fotograaf: Arie van den Hout

Close-up beter?

Het vergt in mijn ogen vaak wat minder authenticiteit en creativiteit van jezelf om het bijzondere object vast te leggen dan wanneer een onderwerp gewoon is en je toch een bijzondere foto wilt maken. Al kan het natuurlijk nog wel moeite kosten om bijvoorbeeld dichtbij de bijzondere vogel te komen. Je kunt tegenwoordig overigens ook gewoon een vogelhut boeken om een ijsvogel te fotograferen, dus die horde kan op die manier ook genomen worden. Maar als een ieder die foto weer kan maken is hij wellicht toch weer wat minder bijzonder.

Ook het langer en beter kunnen bekijken van mijn onderwerpen lag aan de basis van mijn fotografie. In het veld zijn vogels toch snel weer weg en thuis, de foto beeldvullend op het (projectie)scherm, was dan toch wel heel gaaf!

Tijdens één van de Summer schools die ik gaf deze zomer bleek dat deze fase meestal eerst doorgemaakt wordt voordat een creatievere aanpak volgt. Cursisten die bijvoorbeeld nog niet eerder libellen hadden gefotografeerd bleken veelal gefascineerd door het uiterlijk van het dier en gingen vaak voor extreme close-ups waar alle prachtige details zichtbaar waren, terwijl de cursisten die die fase gehad hadden het eerder zochten in de sfeer van de foto en de libel klein, vaak vliegend, afbeeldden in het habitat.

Spelen met licht, sfeer en gevoel. Fuut.

De fase van het willen hebben/verzamelen noem ik vaak “registratie” en de stap naar het uitdrukken van sfeer en gevoel noem ik dan “expressie”.

Begin eens met je achtergrond

Registratie is van buiten naar binnen, je legt vast wat je ziet. Expressie is van binnen naar buiten, je drukt iets uit vanuit je gevoel.

Voor mij is het een voorwaarde dat ik niet gehaast ben of onrustig en wil ik altijd eerst tot mezelf komen. Vaak ga ik even een kwartiertje rustig zitten, vooraf thuis. Maar dit kan je ook op je fotografie-plek doen natuurlijk. Zo kun je inspiratie tot je laten komen en je dichter bij je gevoel brengen, je creatieve bron, en zo zou je in plaats van te kijken wat je wil fotograferen ook kunnen kijken naar welk gevoel je zou willen uitdrukken.

Uiteraard kan je onderwerp, een dier of ieder ander onderwerp een gevoel oproepen, maar het is ook de moeite waard om eens te kijken in hoeverre de achtergrond de sfeer van je foto bepaalt.

Witte Kwikstaart in een sfeertje. Fotograaf: Arie van den Hout

Dit is een praktische manier om je fotografie wat meer authenticiteit te geven. Je zou dus als experiment gewoon eens kunnen beginnen met je achtergrond in plaats van met je onderwerp. Het begint met bewustzijn van sfeer en wat dat in een foto doet.

Bewust van achtergrond en licht stap je voorbij registratie. Ree. Fotograaf: Arie van den Hout

Vind eerst de magie!

Wat onderwerpen betreft, zeker vogels, zou ik zeggen begin met en raak gefascineerd door de gewone vogels en hun gedrag. Voor mij is een vroege herinnering van pimpelmezen in de berk voor ons huis die ik vanuit het badkamerraam zag, een voorbeeld waar ik op korte afstand kon zien hoe de mezen berkenkatjes aten tegen een staalgrijze lucht. Magisch. Het lijkt alsof dit soort ervaringen je fascinatie verder voeden en je aanzetten tot fantaseren over hoe je wilt dat je foto eruit gaat zien. Dus, maak die foto vooral eerst vooraf in je hoofd!

Zo fantaseerde ik over een foto van een havik op de bosgrond, op ooghoogte. Ik had een hut kunnen huren om een havik te fotograferen, maar koos om het zelf te doen. Ik kon zo zelf de beeldhoek bepalen en de achtergrond. De beleving en de intimiteit met de vogel, als je daar dan op de grond ligt door je zoeker kijkt en in het oog van die majestueuze vogel kijkt en je foto maakt, is ongekend.

Op ooghoogte. Havik. Fotograaf: Arie van den Hout

Wat jij bijzonder vindt lijkt te evolueren, het begint meestal met de fascinatie met het bijzondere, de  iconen, en ontvouwt zich vaak met de realisatie dat alles bijzonder is en dat de vrijheid om die fascinatie om te zetten in jouw unieke expressie nog het meest bijzonder is.

Over het algemeen willen de meeste cursisten een bijzondere foto van iets gewoons en willen ze leren om zich uit te drukken via fotografie, het bijzondere onderwerp is dan een eventuele bonus, bij die workshops klopt mijn hart eerlijk gezegd stiekem toch ietsje sneller.

 


Wil je meer weten over het maken van sfeervolle foto’s en jezelf ontwikkelen als natuurfotograaf? Klik hier voor meer informatie over de workshops van Arie van den Hout.

Geef een reactie

6 reacties

  1. Toen ik in 2019 begon met het fotograferen van insecten en paddenstoelen was mijn enige doel het vastleggen van wat ik gevonden had. Omdat ik veel foto’s maakte van hetzelfde object kwan er altijd wel een mooie foto uit. Met mooi bedoel ik waar ik zelf tevreden over was. En zo is het nog steeds. Natuurlijk zie ik prachtige foto’s voorbij komen. Maar dat is niet mijn doel. Mijn doel is vastleggen wat ik ben tegengekomen. Is het dan ook nog een mooi plaatje geworden dan is dat mooi meegenomen. Wat ik wel verbeterd heb is het werken met de driehoek. Ik fotgrafeer niet meer op de automatische stand. En daarmee wil ik maar zeggen dat de hobby fotograferen voor iedereen een andere betekenis heeft. De een wil fotografisch perfecte foto’s en de ander wil vastleggen wat hij heeft gezien waarbij het niet altijd een perfecte foto hoeft te zijn. Dat maakt fotograferen ook tot een leuke hobby voor iedereen.

  2. Toen ik 3 jaar geleden startte met vogelfotografie en er ook naar begon te zoeken op Social Media en Internet bekroop me het gevoel dat ik waarschijnlijk de laatste persoon op aarde was die met vogelfotografie begon en dat alle andere mensen dit al jaren deden, zo ontstellend veel vogelplaatjes kwam ik tegen… de een nog mooier dan de ander, al dan niet geholpen door shop.
    In de basis denk ik dat veel mensen graag voor hen nieuwe soorten vast leggen, dat is de mens eigen… verzamelen. Pas als je alles hebt gehad… stil op een takje, mooi in zijn habitat en vliegend dan pas ga je nadenken over andere fotografische mogelijkheden…. qua belichting, filters, sluitertijden etc.
    Ik kan me uiteraard nog goed herinneren dat je mij ook iets dergelijks vroeg/vertelde en ondanks dat ik jouw creatieve uitspattingen zeer kan waarderen denk ik wel dat je ook een soort van ervaren/verzadigd moet zijn om daar echt voor open te staan en er op die manier mee bezig te zijn.
    Het is dus inderdaad wel een soort van evolutie die je doormaakt. Ik let nu al veel meer op details die ik eerder niet een zag en er zal ook vast een dag komen dat ik ga voor een creatief beeld van de Gaai, maar nu mis ik nog zoveel ervaring en vogels dat ik toch liever daar nog even op blijf focussen. Je waardevolle les hou ik echter steeds in gedachte. Succes Arie

    Groet Richard

  3. Heel interessant en wanneer je een workshop van/met Arie van den Hout hebt meegemaakt dan krijg je deze aanpak/denkwijze absoluut mee.
    Persoonlijk heb ik daarom ook de rust gevonden en ben anders gaan kijken. Dus niet op zoek naar een bijzonder onderwerp maar een onderwerp die ik op een of andere manier anders of speciaal kan weergeven.
    Is er de mogelijkheid het onderwerp van diverse kanten te bekijken? Dan pas zie je meer van het (gewone) onderwerp.
    De workshops zijn zeker de moeite waard. Ik ga nu in ieder geval anders naar buiten met mijn camera.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

6 reacties

  1. Toen ik in 2019 begon met het fotograferen van insecten en paddenstoelen was mijn enige doel het vastleggen van wat ik gevonden had. Omdat ik veel foto’s maakte van hetzelfde object kwan er altijd wel een mooie foto uit. Met mooi bedoel ik waar ik zelf tevreden over was. En zo is het nog steeds. Natuurlijk zie ik prachtige foto’s voorbij komen. Maar dat is niet mijn doel. Mijn doel is vastleggen wat ik ben tegengekomen. Is het dan ook nog een mooi plaatje geworden dan is dat mooi meegenomen. Wat ik wel verbeterd heb is het werken met de driehoek. Ik fotgrafeer niet meer op de automatische stand. En daarmee wil ik maar zeggen dat de hobby fotograferen voor iedereen een andere betekenis heeft. De een wil fotografisch perfecte foto’s en de ander wil vastleggen wat hij heeft gezien waarbij het niet altijd een perfecte foto hoeft te zijn. Dat maakt fotograferen ook tot een leuke hobby voor iedereen.

  2. Toen ik 3 jaar geleden startte met vogelfotografie en er ook naar begon te zoeken op Social Media en Internet bekroop me het gevoel dat ik waarschijnlijk de laatste persoon op aarde was die met vogelfotografie begon en dat alle andere mensen dit al jaren deden, zo ontstellend veel vogelplaatjes kwam ik tegen… de een nog mooier dan de ander, al dan niet geholpen door shop.
    In de basis denk ik dat veel mensen graag voor hen nieuwe soorten vast leggen, dat is de mens eigen… verzamelen. Pas als je alles hebt gehad… stil op een takje, mooi in zijn habitat en vliegend dan pas ga je nadenken over andere fotografische mogelijkheden…. qua belichting, filters, sluitertijden etc.
    Ik kan me uiteraard nog goed herinneren dat je mij ook iets dergelijks vroeg/vertelde en ondanks dat ik jouw creatieve uitspattingen zeer kan waarderen denk ik wel dat je ook een soort van ervaren/verzadigd moet zijn om daar echt voor open te staan en er op die manier mee bezig te zijn.
    Het is dus inderdaad wel een soort van evolutie die je doormaakt. Ik let nu al veel meer op details die ik eerder niet een zag en er zal ook vast een dag komen dat ik ga voor een creatief beeld van de Gaai, maar nu mis ik nog zoveel ervaring en vogels dat ik toch liever daar nog even op blijf focussen. Je waardevolle les hou ik echter steeds in gedachte. Succes Arie

    Groet Richard

  3. Heel interessant en wanneer je een workshop van/met Arie van den Hout hebt meegemaakt dan krijg je deze aanpak/denkwijze absoluut mee.
    Persoonlijk heb ik daarom ook de rust gevonden en ben anders gaan kijken. Dus niet op zoek naar een bijzonder onderwerp maar een onderwerp die ik op een of andere manier anders of speciaal kan weergeven.
    Is er de mogelijkheid het onderwerp van diverse kanten te bekijken? Dan pas zie je meer van het (gewone) onderwerp.
    De workshops zijn zeker de moeite waard. Ik ga nu in ieder geval anders naar buiten met mijn camera.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Arie van den Hout

Arie van den Hout

Arie van den Hout is sinds zijn jeugd gepassioneerd natuurliefhebber, fotograaf en onderzoeker. Hij deelt zijn passie graag, o.a. via workshops. Genieten staat voorop, de rest volgt van zelf, is een van zijn motto’s.

Meer columns van deze auteur

Deze artikelen vind je vast ook interessant: