Column: Afscheidsbrief (een avonturenboek met een open einde)

Inleiding

Als ik goed geteld heb is dit mijn 50^e bijdrage. Een mooi getal om er een einde aan te breien, want ik heb het echt iets te druk. De reden daarvan had ik zelfs in mijn stoutste dromen niet durven te dromen. Ik ben namelijk in een avonturenboek beland met een open einde. Een jongensboek met het ene spannende en onvoorstelbare hoofdstuk na het andere. Ga met me mee naar 2020, toen het allemaal begon.

Hoofdstuk 1: Mijn 1000 Soortentuin

In 2020 werkte ik als ecoloog bij Natuurmonumenten. Ons team was onder andere verantwoordelijk voor het Naardermeer, je weet wel, dat natuurgebied waarmee de natuurbescherming in Nederland begonnen is. En toen was daar de coronapandemie. Iedereen werd naar huis verbannen, ook de ecologen. En daar zit je dan, achter de geraniums en achter een laptop. Mijn wereld bestond enkel uit mijn eigen huis en tuin en dat was behoorlijk wennen. Toch zijn het juist dit soort gebeurtenissen die voor verrassende wendingen in het leven kunnen zorgen. Om mijn natuurhonger te stillen ging ik, tussen de meetings door, in de voortuin zoeken naar iets leuks om te fotograferen, of op z’n minst waar te nemen.

En toen gebeurde het. Ik vond een wants die ik niet meteen herkende: een bessenschildwants. Volgende plant, een kleine zeefwesp. Twee nieuwe soorten binnen een paar minuten. Dat zette me aan het denken. Als ik nou een heel jaar lang, van 1 januari tot en met 31 december, alle soorten in ons huis, tuin en stoep zou tellen? Zou ik dan 1000 soorten kunnen waarnemen? En zo werd Mijn 1000 Soortentuin geboren. Ik had een creatieve manier gevonden om de coronaverveling te bestrijden: een safari in eigen tuin. Op 1 januari 2021, na het ploppen van de kurken, startte mijn 1000 soortenjaar.

Hoofdstuk 2 Het boek

En wat een jaar werd het. Ik ontdekte de ene verrassing na de andere, maakte de mooiste foto’s, vond zelfs een nieuwe soort voor Nederland in de klimop naast onze voordeur en haalde regelmatig het nieuws met weer een mooie, onverwachte soort. De 1000^e soort werd zelfs landelijk nieuws. Zelfs Vroege Vogels TV kwam tv-opnames maken. Daarna kwamen de uitgeverijen. Let wel, dit was in een periode dat uitgeverijen op hun website een grote banner hadden geplaatst met “Stuur alstublieft geen manuscripten meer, we lezen ze niet”. En dan bellen de uitgeverijen jou of je alsjeblieft een boek wilt schrijven! Een luxesituatie en een bewijs dat er iets aan de hand was in die tuin van mij. Nu schrijf ik wel vaker boeken, maar dit was iets nieuws. Een persoonlijke belevenis waarmee ik misschien mensen zou kunnen inspireren, enthousiasmeren en motiveren om zelf ook naar natuur in eigen tuin te gaan kijken. Hoe gaaf is dat!

In januari 2023 verscheen bij Uitgeverij Noordboek  “Mijn 1000 soortentuin; Vind alles wat in je tuin vliegt, kruipt, loopt, zwemt en groeit”. Er kwam een bijzondere, beetje emotionele boekpresentatie, die samenviel met het moment dat ik kon aankondigen dat ik ook nog eens long covid verslagen had. Anderhalve maand later was de eerste druk al uitverkocht en zijn we nu onderweg naar de vierde druk. Of zoals de uitgever het stelde: ”Dit maken we maar heel zelden mee met een natuurboek.” Lezingen door het hele land volgden, van Zuid-Laren tot aan Bergeijk en van Oldenzaal tot Den Haag. Overal volle zalen, overal een enthousiast publiek. Een feest, wat overigens nog steeds doorgaat. Maar als je denkt dat het nu eindigt, dan heb je het mis. We zijn nog maar net begonnen.

Hoofdstuk 3 Luc’s Tuinsafari

Al vrij snel kwam RTV Utrecht op de radar. Of ik misschien een eigen tv-programma wilde maken én presenteren, waarin ik bij inwoners van de provincie op bezoek zou gaan in hun tuin om een bijzondere soort te zoeken. Luc’s Tuinsafari was geboren. Twee jaar lang reisde ik met de allerleukste RTV Utrechtcollega’s door de provincie om met enthousiaste tuinliefhebbers de liefde voor de natuur in hun tuin te delen. Het feest was afgelopen toen een nieuwe eindredacteur werd aangenomen die de hele programmering op z’n kop gooide. Einde Tuinsafari (“voorlopig” zeggen we nog steeds, want alle betrokkenen willen dat het programma terug gaat komen). Einde avontuur? Welnee, we zijn nog niet eens halverwege.

Hoofdstuk 4 Van bladluis naar bioscoop

Tijdens een presentatie in een tuincentrum, voor de Tuinbranche, kreeg ik de lachers op mijn hand door na een verhaal over de schoonheid en het nut van bladluizen met een (in het tuincentrum gevonden) fles bladluizengif te zwaaien en te roepen: “En hier gaan we dus mee stoppen!” Vrolijke gezichten, behalve van de eigenaar van het tuincentrum die er de humor niet van in zag. Achter de man stond nog iemand, waarvan ik vermoedde dat het z’n uitsmijter was. Een verkeerde inschatting. Het was Jeff van MN Media, die mijn boek had gelezen en me vroeg of ik misschien mee wilde werken aan een bioscoopfilm. “Want het boek van de film is er al”.

Voor wie het niet weet: MN Media is verantwoordelijk voor hitfilms als De Nieuwe Wildernis, Onder het Maaiveld, De Wilde Noordzee en al die andere grote natuurbioscoopfilms van Nederlandse bodem. Ik stond met mijn mond vol tanden. Wéér een nieuw hoofdstuk, en wat voor eentje! Als het goed is komt de film in 2028 uit en wordt het een cross-over tussen een echte natuurfilm en een speelfilm met acteurs. Ik ga meewerken aan het script, en hoe grappig zou het zijn als ik zelfs een rol in de film ga spelen? Alles is mogelijk. En als je denkt dat dit het hoogtepunt is, dan heb je het weer mis. Want het wordt nog véél gekker.

Hoofdstuk 5 Dames en heren….Stadssafari!

Tijdens de bijeenkomsten bij MN Media ontwikkelde zich een plan. Moesten we het bij enkel een film laten? Was het momentum niet daar om op te schalen naar een landelijk samenwerkingsprogramma waar organisaties  -lokaal, regionaal of landelijk- zich zouden kunnen verzamelen? Met educatiemateriaal, experts, boeken, lezingen en wie weet wat nog meer? Natuur dichtbij is belangrijk en hot & happening, dat had ik al gemerkt aan de non-stop stroom aan lezing-, webinar- en excursieverzoeken. En toen, in januari 2025, was daar dé vraag. “Luc, heb jij zin om samen met ons een theatershow te gaan maken? Met een combinatie van onze filmbeelden en jouw verhalen en foto’s zouden we de natuur in eigen tuin op een hele toegankelijke manier naar het theater kunnen brengen. Zoiets is in Nederland nog niet eerder vertoond”. Een unieke theatershow waar ik in mijn eentje op het podium sta, met nul komma nul theaterervaring? Dat had ik nog nooit gedaan, dus ik dat leek me fantastisch!

Fast forward naar april 2025: twee uitverkochte theatershows “Stadssafari” in het AFAS Theater in Leusden. Een groot feest om te doen met een laaiend enthousiast publiek. Een van meest sensationele dingen die ik ooit gedaan had, en we wisten: dit had de potentie voor een tournee. Zeven impresariaten werden aangeschreven met de vraag of ze Stadssafari in hun catalogus voor het seizoen 26/27 wilden opnemen. Tot onze vreugde reageerden meerdere impresariaten enthousiast, waarbij de keuze op Impact Entertainment viel. Een goede keuze, want het gaat écht gebeuren: van september ’26 tot en met mei ’27 ga ik op tournee langs stadsschouwburgen en andere theaters door het hele land met het theatercollege “Stadssafari”!!

Epiloog

Het is een lang verhaal geworden, mijn excuses daarvoor. Maar datgene wat ik wilde vertellen is: neem die stap naar voren, ook al weet je niet wat er gaat gebeuren. Overal wacht het avontuur. Als je mij had verteld dat een coronaprojectje zou leiden tot twee boeken, een speelfilm en een landelijke theatertour, dan had ik je gecomplimenteerd met je onbegrensde fantasie. Maar toch is dat precies wat er gebeurd is. Niets lijkt onmogelijk, als je er maar voor open durft te staan.

Mijn drijfveer is en blijft natuurbescherming; zonder natuur zijn we nergens. Als de natuur dichtbij gezien en gewaardeerd wordt, dan leidt dat tot een betere zorg voor onze natuur. Dit is mijn manier om daar een steentje aan bij te dragen. Natuurbescherming doe je niet alleen, dat doen we met zijn allen. Eigenlijk ben ik gewoon datgene blijven doen wat ik altijd al doe: het enthousiasmeren, motiveren en inspireren van het publiek om goed voor de natuur te zorgen. Misschien zie ik je ergens in het theater, kom dan vooral even hallo zeggen!

Tot de volgende keer!

Luc