Column: De kleine plevier en het hek

In het kern natuurgebied van Nationaal Park Hollandse Duinen ligt Boswachterij Noordwijk. Wie op de kaart kijkt ziet een gebiedje met een opmerkelijke naam De Oude Golf.
Waakzame kleine plevier aan de waterkant
Waakzame kleine plevier aan de waterkant. Fotograaf: Mark Kras

Geen oude golf maar een kostbare nieuwe duinvallei

Zo vlak bij de zee zou je denken aan een verwijzing naar een golf uit de nabije branding. Maar de geschiedenis van dit stukje duin gaat terug naar de Noordwijkse Golfclub die tot zo’n vijftig jaar geleden hier haar holes had. Vanwege de uitbreiding van het dorp Noordwijk is de Noordwijkse golfclub enkele kilometers naar het noorden verplaatst. De holes en hun ondergrondse en bovengrondse infrastructuur is helemaal verwijderd. Op de plek waar ooit de droge tik van de afslag van golfers klonk sta je nu in een grote duinvallei die langzaam uitstuift. Al een aantal jaar krijgen bijzondere maar kleine plantjes hier voet aan de grond en zien we prachtige natuur ontstaan. Maar er is een probleem.

De kleine plevier is een opportunist
De kleine plevier is een opportunist. Fotograaf: Mark Kras

Verstoord landschap

De Oude Golf ligt in een losloopgebied van honden. Een enkel draadje waarschuwde de mensen dat er een kwetsbaar natuurgebiedje ligt. Waarschuwde. Want sinds een paar jaar staat er een heuphoog schapenraster die de duinvallei beschermt tegen mensen die over de enkele draad heen stapte en een eigen geitenpadje bewandelden. Het raster is gemaakt van schapengaas. Ooit bedacht om schapen achter te houden maar het helpt ook om de loslopende honden uit de duinvallei te houden. Het raster dwars door de vallei is mij als landschapsfotograaf een doorn in het oog.

Vol vertrouwen in de beschutting van een enkel polletje
Vol vertrouwen in de beschutting van een enkel polletje. Fotograaf: Mark Kras

Een alarmroep

Bij een wandeling door het gebied nam ik mijn camera al niet meer mee. Tot er iets bijzonder gebeurde. Dit voorjaar liep ik tijdens de voorbereiding op de Vollemaanwandelingen die we in Noordwijk organiseren langs de duinvallei. In het maanlicht liepen we door het mulle zand toen plots een vogel zijn alarmroep liet horen. Mijn collega Joël keek verrukt op: ‘Kleine plevier!’ Met de kijker speurde we de nog natte vallei af. Eerst zagen we een plevier trippelen langs de waterrand. Vervolgens een tweede rondjes vliegend boven de vallei. En daar, een derde. En een vierde. Kleine plevieren zijn opportunisten. Ze doen vaak broedpogingen in het prille begin van natuurontwikkeling. Zou De Oude Golf hen kunnen verleiden.

Kievitten zijn felle beschermers van jong grut. Daar profiteren andere vogels van.
Kieviten zijn felle beschermers van jong grut. Daar profiteren andere vogels van. Fotograaf: Mark Kras

Pluisbolletjes

In de maanden daarna bleven de plevieren rondhangen. De drukte met wandelaars en honden was als vanouds, maar het raster hield de gehekelde liefhebbers van geitenpaadjes en de loslopende honden tegen. Een paar kleine plevieren trok zich schijnbaar niets van de drukte aan en sloegen aan het broeden. Gespannen wachten we op de eerste pullen. Als dat maar goed zou gaan. Maar er was reden voor hoop. Behalve de plevieren was er ook twee paar kieviten aan het broeden geslagen. Kieviten beschermen fel hun jongen en kleine plevieren profiteren daar van. En goed ging het. Plots liepen er vier kleine pluisballetjes rond in de duinvallei.

De natte duinvallei bewees al snel zijn waarde want tussen al die bijzondere kleine plantjes leven mini-beestjes waar de kleine plevieren en kieviten volop van aten. Genoeg om in ieder geval voor tien kieviten en zes kleine plevieren.

Jonge kievit langs de waterlijn op zoek naar insecten
Jonge kievit langs de waterlijn op zoek naar insecten. Fotograaf: Mark Kras

Pijn

Mijn landschapspijn blijft. Elke keer als ik naar zo’n raster kijk baal ik dat wij mensen ons niet weten te gedragen. Van hoog tot laag blijven we geitenpadjes zoeken en regels aan onze laars lappen of zelfs onszelf erboven stellen. Daar zijn altijd de kwetsbaren in onze samenleving het slachtoffer van*. Dus laten we ons ook als fotografen wat meer ontfermen over de kwetsbaren. Ook als er geen hek staat wat onze leefwerelden scheidt.

*Voor wie mijn columns voor het eerst leest: voor mij is onze samenleving een samenspel tussen alle levende wezen.

TIPS

Lees de regelgevende bebording  en gebruik je gezond verstand. Een foto gaat nooit boven het welzijn van je onderwerp.

Alerte kleine plevier neemt even rust in de drukke broedtijd
Alerte kleine plevier neemt even rust in de drukke broedtijd. Fotograaf: Mark Kras

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Foto van Mark Kras

Mark Kras

Mark Kras is boswachter voor Staatsbosbeheer in het Nationaal Park Hollandse Duinen. Mark gebruikt natuurfotografie om betrokkenheid tussen mens en natuur te vergroten.

Meer columns van deze auteur

Deze artikelen vind je vast ook interessant: