Een beetje zoals die ruiende brileider die deze winter op Texel wacht tot hij weer kan wegvliegen. Weg van de vele telelenzen, maar ook vooral klaar om in vol ornaat de dames in het Hoge Noorden het hof te maken. Voor de roze spreeuw wachten de partners in grote kolonies in het oosten van Europa. Gek genoeg zijn het in dit jaargetijde wat mij betreft juist die andere spreeuwen die de show stelen.
Sterrenhemel
Sturnus vulgaris, ofwel de algemene spreeuw, is in dit jaargetijde op zijn allermooist. Het prachtig gespikkelde verenkleed doet me aan een sterrenhemel denken die we door lichtvervuiling in Nederland nauwelijks meer zien. Dat verenkleed is een wondertje op zichzelf. De kleur van de veren verandert afhankelijk van de kijkhoek. Helaas voor de fotograaf is deze dynamiek niet op een foto te vangen.
Teruglopende zwermen
Hoewel het mij nog nooit gelukt is om dit vast te leggen, is er een ander verschijnsel wat bijzonder fotogeniek is: het zwermen van spreeuwen. In het najaar en winter verzamelen de dieren zich in grote groepen. Immers, de kans dat je het slachtoffer van een jagende roofvogel wordt, is kleiner als je met velen bent. Maar de grote zwermen zijn, ondanks de aanvullingen van enkele miljoenen overwinteraars uit Noord- en Oost-Europa, steeds zeldzamer. Het gaat niet goed met de kleine miljoen paar spreeuwen in Nederland. Als echte graslandspecialisten zijn ze afhankelijk van een gezond soortenrijk bodemleven. Iets waar menig gazonbeheerder met een overvloed aan (kunst)mest en bestrijdingsmiddelen een einde aan maakt.
Buitenkansjes
Dit jaar hangen de duindoorns en meidoorns weer vol bessen. Het Nationaal Park Hollandse Duinen is klaar voor de komst van kramsvogels, koperwieken en miljoenen spreeuwen. In hun spoor volgen de roofvogels. Gelukkig voor de bes-eters zijn de struiken niet alleen een voedselbron. Het zijn ook prettige schuilplekken waar je als stootvogel in een duizelingwekkende duikvlucht beter niet in kunt belanden. Sleedoorn, meidoorn en duindoorn, Shakespeares Julia zou zeggen: ‘What’s in a name?’ .* Overigens schuilt in de overvloed ook een gevaar. Zeker als de bessen in de winterzon aan het gisten slaan. Een dronken Russische spreeuw onder een doornstruik is voor een Hollandse vos immers een buitenkansje.
Helpende hand
De achteruitgang heeft ervoor gezorgd dat de spreeuw op de Oranje lijst van de Vogelbescherming staat. Een lijst waar ik tot voor kort niet van had gehoord, maar het is altijd prettig om de helpende hand te bieden voor het te laat is en je op de rode lijst staat. Voor die helpende hand zijn wel wat tips te geven. Koop biologisch. Plaats nestkasten niet alleen thuis, maar ook bij de sportvereniging. Tot slot spreekt het voor zichzelf dat het grasveld in je tuin niet van plastic is, maar van gras en van natuurlijk mest wordt voorzien. Die onnozele gewasbeschermingsmiddelen uit het tuincentrum laten we al lang rechts liggen, toch?
* De uitspraak: ‘What’s in a name’ komt uit Shakespeares Romeo en Julia (1597). Waarin Julia dit op haar balkon over Romeo verzucht omdat namen niets zeggen over eigenschappen van de drager. De quote zoals hier gebruikt doet dus geen recht aan de oorspronkelijke bedoeling.
TIPS om spreeuwen van de Oranje lijst af te helpen
- Hang een spreeuwenpot of nestkast aan de gevel van je huis of clubhuis
- Koop van biologische boeren
- Gebruik geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen
- Groen is gras en geen plastic
