Workshops en dierentuinen
De laatste jaren zijn fotografieworkshops met uilen, roofvogels en andere dieren enorm toegenomen. Dit levert vaak prachtige foto’s op, met indrukwekkende achtergronden en bijzondere diersoorten. Maar vervolgens worden deze beelden online gedeeld met hashtags als #wildlifephotography en #naturephotography. Dat roept bij mij vragen op. Want hoe ‘wild’ of ‘natuurlijk’ is een dier dat in gevangenschap leeft? Wat ik me bij dit soort foto’s ook afvraag: weet de fotograaf eigenlijk iets over de soort die hij of zij vastlegt? Of draait het vooral om het perfecte plaatje en het meedoen met de trend? En wat geeft uiteindelijk de meeste voldoening: de inspanning die je hebt geleverd om een dier in zijn natuurlijke omgeving te fotograferen, of het gemak waarmee je een bijzondere foto in een gecontroleerde setting kunt maken? Ik zal vast niet de enige zijn met zoveel vragen rondom dit topic.
Doel
Dierentuinen en valkeniers spelen een belangrijke rol in educatie, wetenschappelijk onderzoek en fokprogramma’s. Maar ik vraag me af hoeveel bezoekers een dierentuin verlaten met nieuwe kennis over de dieren die ze hebben gezien. Veel gefokte dieren worden nooit teruggeplaatst in het wild, en dat roept vragen op over het doel ervan. Bij valkeniers zie je grote verschillen: sommigen richten zich sterk op educatie, terwijl anderen vooral commercieel bezig zijn. Helaas worden roofvogels en uilen nog regelmatig gehouden in te kleine verblijven of ingezet bij evenementen zoals voetbalwedstrijden en bruiloften. Bovendien kunnen ontsnapte vogels een risico vormen voor de inheemse natuur. Dit is iets waar vogelwerkgroepen en natuurbeschermingsorganisaties zich zorgen over maken en pleiten voor het afschaffen van dergelijke shows.
Voldoening
Voor mij persoonlijk ligt de echte voldoening in het maken van een foto waar ik écht moeite voor heb moeten doen. Zo heb ik vorig jaar wekenlang, uren per dag, stil in een weiland gezeten om steenuilen te fotograferen. Door zoveel tijd in hun omgeving door te brengen leer je ontzettend veel over ze. Je herkent de geluiden, het gedrag en leert wie hun vijanden zijn. Ze werden vaak pas na zonsondergang actief, wat soms tot frustraties leidde bij mij. Maar de natuur laat zich niet sturen en dat is maar goed ook. Door het intreden van de donkere avonden was het voor mij niet meer mogelijk om een goede foto te maken. Na een aantal weken had ik eindelijk geluk en waren ze eerder actief. Het gevoel wat het mij opleverde na al die tijd en moeite is onbeschrijfelijk, als een klein kind zo blij! Ik zie mezelf als te gast in de natuur en ga daar met respect mee om. Als ik merk dat mijn aanwezigheid een dier verstoort, trek ik me terug. Geen foto is het waard om een dier te storen.
Verdieping
Het loont om je te verdiepen in je onderwerp. Neem bijvoorbeeld de kerkuil: dit is een echte nachtjager, wat betekent dat je hem overdag vrijwel nooit in de natuur zult tegenkomen. Zie je toch een foto van een kerkuil bij daglicht, dan is het goed om jezelf af te vragen in welke omstandigheden de foto is gemaakt. Mocht je besluiten om te fotograferen in een dierentuin of een roofvogelshow te bezoeken, denk dan vooraf na over waarom je dit wilt doen en kies bewust voor een plek waar goed voor de dieren wordt gezorgd. Let bij roofvogelshows bijvoorbeeld op of de valkenier een erkende opleiding heeft gevolgd. Aangezien er tot op heden nog geen positieflijst bestaat voor vogels, mogen ook particulieren roofvogels en uilen bezitten.
Tot slot
Iedereen maakt hierin zijn eigen keuzes, en dat is helemaal prima. Maar wees eerlijk over de herkomst van je foto’s. In plaats van #natuurfotografie past in sommige gevallen #dierentuinfotografie beter. En ik begrijp heel goed dat het niet voor iedereen mogelijk is om naar het buitenland te reizen en daar wilde dieren te zien en te fotograferen. De dierentuin kan dan een ‘alternatief’ zijn. Al zal het gedrag van de dieren meestal sterk afwijken van het echte leven.
Meer weten over het standpunt van onder andere de vogelbescherming? Lees dan dit artikel.
10 reacties
Bedankt voor je reactie Juul. Fijn dat je jouw ervaring wilt delen. Ik denk dat het met fotograferen belangrijk is om je te verdiepen in je onderwerp, dan krijg je ook andere foto’s. Waar je vaak ook echt blij van wordt. Ik begrijp dat het fijn is om in een gecontroleerde omgeving vogels in vlucht te fotograferen, of daarmee te oefenen. Naar mijn mening zijn daar ook genoeg alternatieven voor: in een park, grote groepen vogels die zich in het voor -en najaar verzamelen bij plassen, een workshop met een vogelfotograaf (in de natuur) of een fotografiehut. Educatie is belangrijk, zeker voor de zeldzame soorten en al helemaal voor soorten die normaalgesproken niet overdag actief zijn. Nogmaals dank voor je reactie en hopelijk lukt het de volgende keer om een vrije vogel (in de natuur) in vlucht te fotograferen, het zal zeker een ander gevoel geven. Succes en veel fotografie-plezier!