HOME < INSPIRATIE < COLUMN
columns

De beer kan weer los

De enige diersoort die ik als landschapsfotograaf echt veel fotografeer is de Europese bruine beer. Samen met de veelvraat begin ik deze dieren behoorlijk te kennen, hun gedrag, hun manier van doen, hun schuwheid, hun eetlust en hun kleine priemende oogjes in hun lief aandoende snoet. Ik volg hun manier van doen, hun ontwaken, hun paarseizoen, het zorgen voor de jongen, de bezorgdheid van de moeder, het opvetten met bessen voor de winter en … tja… daar loopt het stuk. Want in één ding volgen beren en schoffies elkaar niet.. slaapt een beer in de winter? Ik in de zomer!

De beer kan weer los
dé kick van de beer die losgaat: houding, de vallende druppels , het perfecte licht Fotograaf: Johan van der Wielen
Delen

Het was in het najaar van 2010 dat ik voor het eerst een beer in het wild zag in Finland. Ik weet nog goed, ik zat in een schuilhut samen met een andere fotograaf. En beide nog nooit beren gezien. Dan komt het grote wachten… kijken… wachten… hopen… wachten… luisteren… wachten… camera instellingen aanpassen aan nieuwe lichtomstandigheden… wachten… denken dat je iets hoort… wachten… tot ineens het moment, in de lage struikjes aan de rand van het open Taiga landschap zag ik de snuit van een beer. Wat een indrukwekkend moment. Het grootste roofdier van Europa komt langzaam aansloffen, rondkijkend, speurend, luisterend en vooral ruikend. Schuw en op z’n hoede… eigenlijk ‘haar’ hoede (zo zag ik later – toen ik wat meer ervaring had – aan mijn beelden van toen). Tot ze het eindelijk aandurft om uit de beschutting te komen en aan de overkant van het meer langs te lopen…

Een beer alleen is voor mij niet meer genoeg, maar reflecterend in het water waarbij dit jonge dier ook nog speels over de grond kruipt... dat is kick!
Een beer alleen is voor mij niet meer genoeg, maar reflecterend in het water waarbij dit jonge dier ook nog speels over de grond kruipt… dat is kick! Fotograaf: Johan van der Wielen

Geratel van 10fps

En terwijl ik in volledige stilte met ingehouden adem in katzwijm volledig mijn camera vergat en vol overgave dit enorme dier aanschouwde… werd naast mij een camera tot het uiterste geperst om met 10fps elke minieme beweging van elk willekeurig spiertje van de beer te vereeuwigen. Omdat toen zelfs de duurste camera uiteindelijk met een volle buffer kampte hoorde ik naast mij het aantal fps afnemen en tot stilstand komen. Wat er toen gebeurde zal ik nooit vergeten. Terwijl ik mij net besef dat ik een volledige berenwandeling heb laten schieten en nog geen foto heb gemaakt… kijkt mijn maatje voor het eerst op vanachter de zoeker en door het smalle raampje. Hoewel zijn kaartje inmiddels al meer dan 60 beelden heeft van deze berin sprak de maker de legendarische woorden “kijk… een beer!”. Ik had nog geen enkele foto… maar al wel de beer gezien.

van het geratel van 10fps met terugslag schrikt zelfs een beer nog wel
van het geratel van 10fps met terugslag schrikt zelfs een beer nog wel Fotograaf: Johan van der Wielen

Ik leg belevenissen vast

Gelukkig voor mij volgden er die avond nog twee beren en kon ik mijn verlies goedmaken, hoewel, ik zou het zo weer doen… ik moet eerst beleven voor ik kan fotograferen, als ik het niet eerst echt heb beleefd kan ik het ook niet fotograferen, ik leg namelijk mijn belevenissen vast. Inmiddels heb ik al meer dan 20 keer beren in beeld mogen brengen en ben ik nog meer verslingerd geraakt aan de veelvraat, een grote marterachtige die in hetzelfde gebied leeft. De enorm kick van het zien van beren heeft bij mij plaatsgemaakt voor de kick creatief spel met dynamiek, licht en dier. De hoop op het zien van de beer is nu de hoop op het perfecte licht op het moment dat een beer komt, de hoop dat een beer precies datgene wil doen of daar wil gaan waar jij het had bedacht. De adrenaline kick is anders, maar zeker niet weg.

de ultieme belevenis, in het pikkedonker komt moeder met jongen in het maanlicht langssluipen
de ultieme belevenis, in het pikkedonker komt moeder met jongen in het maanlicht langssluipen Fotograaf: Johan van der Wielen

Bevallen tijdens je slaap

Beren hebben een prachtige manier van leven. Tijdens de winterslaap van moeder worden de jongen geboren. Moeder wordt daar niet echt wakker van (ja dames… dat is nog eens manier van bevallen) en de jongen zoeken zelf de tepel terwijl moeder verder slaapt (is niet echt slapen overigens, ze rusten eigenlijk met lagere hartslag). Als moeder echt wakker wordt heeft ze honger, veel honger. Vind je het gek als je niet alleen je eigen vetreserves hebt opgegeten maar er ook nog een paar hebben meegedronken. Dat is precies het moment dat het lente wordt en er weer voedsel komt. Je begint na zo’n slaapje met een lekker rendiertje of jonge eland om later je vleesdieet om te zetten in vegetarische maaltijden met bladeren, bessen, zaden, insecten en noten. Een beer eet alles. Tussendoor paar je (als je geen jongen hebt), eet je lekker verder en als je eenmaal weer lekker opgevet bent en er geen eten meer is, ga je weer in winterslaap.

opvetten betekent ook af en toe even uitrusten.. dat gewicht moet ook overal mee naartoe
opvetten betekent ook af en toe even uitrusten.. dat gewicht moet ook overal mee naartoe Fotograaf: Johan van der Wielen

Zomerslaap

Eigenlijk leef ik ook precies als een beer. Nu hoef ik niet op zoek te gaan naar voedsel maar wel naar fotografische inspiratie. En ik ga niet in winterslaap… maar in zomerslaap. Grappige is dat ik daar pas afgelopen zomer achterkwam. Normaal ging ik, zoals de meesten onder ons, in de zomer op vakantie. Nooit gepland (ben niet zo van plannen) maar altijd spontaan en met een aanleiding. Een internationaal Scouting kamp in Kenia was aanleiding voor 6 weken Afrika, een zoektocht naar een reisleider voor een terreinrijreis aanleiding voor 4 weken IJsland, etc. Maar dit jaar was er geen aanleiding. Lekker weekje kanoën in de Wieden en verder klussen in huis. En… zo dacht ik… eens een keer in de zomer aan de slag. Ik had allerlei plannen, onderwaterfotografie, reeënbronst, bloeiende heide, noem maar op. Maar er is welgeteld niet één van deze plannen waargemaakt. Ik heb een heerlijke zomer gehad, maar had gewoon geen behoefte aan die camera. Het licht was niet mijn ding, de natuur was heerlijk, maar niet voor mijn fotografie. Ik was in zomerslaap. Ik was in fotografische rust. Ik had een zeer vertraagde fps… tot 0.  En tijdens de zomerslaap werden mijn jongen geboren, zonder centje pijn, zonder dat ik ze actief eten hoefde geven werden de plannen geboren. Jongen voor het komende jaar, creatieve ideeën voor straks. Dus let maar op, ik voel mij wakker worden. En gaat de echte beer over anderhalve maand alweer in winterslaap… de beer in mij kan weer los!

vol creatieve fotografische 'jongen' komt Johan uit zijn zomerslaap... de beer kan weer los!
vol creatieve fotografische ‘jongen’ komt Johan uit zijn zomerslaap… de beer kan weer los! Fotograaf: Johan van der Wielen

Deel dit artikel


2
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Opzich een leuk stukje maar dit zijn toch gevoerde Beren vergelijkbaar met de AWD vossen. Niet echt en natuurbeleving lijkt mij. Overigens een echt mooi leven heeft een Beer niet 75% haalt het 7e levensjaar niet. Dan zijn ze ongeveer volwassen.

    1. Beste Ben, hartelijk dank voor je reactie. De werkelijkheid is toch iets genuanceerder dan je hier doet voorkomen. Verder proef ik een afkeer van dieren die gewend zijn aan menselijke activiteit. Zonder verder in het verweer te gaan kan ik een tipje van de sluier openen. Ja, er wordt voer gelegd. Een beer heeft echter een veelvoud van wat hier ligt nodig om te leven, het is dus meer een snack dan een echte voerplek. Beren zien deze plek als één van de vele plekken waar ze voer kunnen vinden. Sommige beren komen 4 weken achter elkaar elke nacht om vervolgens jaren niet meer langs te komen, anderen komen nu en dan. Anders dan de AWD of zelfs de wildbaan in NP de hoge Veluwe is er geen berengarantie! Ik kan het weten… heb al diverse malen meegemaakt dat we niets hebben gezien. Daarnaast hoef er maar 1 iemand te hoesten of ze zijn weg, je zit in een afgesloten hut maar als de beer ook maar iets niet vertrouwd gaat hij ervandoor om ook niet meer terug te keren.

      Is dat erg dat er gevoerd wordt? Tja, dat is een lastige discussie. Enerzijds misschien wel omdat je daarmee de natuur verstoort maar anderzijds worden er diersoorten mee gered. Door het habitueren is de berggorilla gered van stroperij, ditzelfde gebeurt op veel plekken. Door ecotoerisme krijgen diverse dieren op onze overbevolkte aarde een economische waarde en – hoe spijtig misschien ook – het zorgt ervoor dat ze daarmee verzekerd raken van voortbestaan. Er wordt in Scandinavië een stuk minder gejaagd op beren (een lange traditie van de mannen) door het feit dat – veelal natuurfotografen – bedrijven hebben opgezet om andere fotografen de mogelijkheid te bieden beren vast te leggen. De beren zijn niet tam, eten hier niet uit vuilnisbakken en zeer schuw. Maar wel zichtbaar voor onze camera.

      Ieder mag zijn eigen mening hebben maar ik wil slechts meegeven dat het minder zwart/wit is dan de vergelijking met de AWD waar de vossen gevoerd worden met nou niet bepaald het voor vossen bedoelde voer.

      Mocht je ooit eens met mij meegaan zul je merken dat het hier wel degelijk om echte natuurbeleving gaat, zeker omdat je wel degelijk stil moet zijn, geen luchtjes op mag hebben en het zien van een beer niet gegarandeerd wordt! Ik vind het juist enorme natuurbeleving… bovenstaande verhaal is niet verzonnen! Daarnaast, ik ken de door jou beschreven cijfers niet en wat mij betreft stroken ze ook niet met wat ik weet van de Finse beren. Wellicht kun je mij een link sturen met de onderzoeksfeiten en cijfers?

      groet Johan

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *