HOME < INSPIRATIE < COLUMN
Column

Durf jij door de ogen van een ander te kijken?

Ik heb net de laatste hand gelegd aan een artikel voor het Natuurfotografie Magazine. Alweer mijn 16e ‘door het oog van’. Wie deze keer mijn gast is mag ik nog niet verklappen maar dat het enorm spannend was al wel. Ik mocht deze keer meekijken door de ogen van een vakgebied wat in eerste instantie het verste weg te staan van mijn eigen vak. Gaandeweg de dag bleken we echter dichterbij elkaar te komen. Sterker nog, er was juist heel veel overlap. Zowel in manier van kijken als de drive naar avontuur. Telkens ga ik op pad met een fotograaf uit een nieuw vakgebied, iets wat ik vooraf niet ken / snap of zelfs leuk lijkt maar telkens kom ik terug met nieuwe inzichten. Waarvan de belangrijkste…

Durf jij door de ogen van een ander te kijken?
Wie kijkt naar wie en door wiens ogen? Wat zien zij? En zie jij hetzelfde als zij? Fotograaf: Johan van der Wielen

Disclaimer: alle foto’s in dit verhaal had ik nooit kunnen maken als ik niet door andere ogen had durven kijken.

Even terug naar het nu

Het is 36 graden. De ventilator geeft enige koelte, maar binnen is het nog steeds 30 graden! Toch hou ik enorm van deze tijd. Vakantie, even niets hoeven. En eerlijk is eerlijk, ik heb het in het voorjaar en eerste periode van de zomer nog nooit zo druk gehad als deze coronatijd. Voor het eerst in mijn 15-jarige carrière als fulltime natuurfotograaf was ik toe aan vakantie.

Bezinning van coronawonden en coronazegeningen

Deze tijd is voor mij niet alleen bakken en braden (ik ben dol op de extreme warmte, net als op de extreme kou), maar ook van bezinning. Ooit schreef ik al dat beren in winterslaap gaan, ik in zomerslaap. Zo voelt dat anno 2020 ook. Tijd van bezinning, tot rust komen en zowel de coronawonden likken als de coronazegeningen tellen.

Zo heb ik afgelopen maanden iedereen om de oren geslagen met ‘mijn oranjetipje’ (zie ook het laatste Natuurfotografie Magazine), mijn film en montage skills op een fiks hoger niveau weten te brengen, een complete online macro cursus voor Natuurfotografie.nl gemaakt met e-book en video tutorials en maar liefst 15 online webinars gegeven. Nee, ik mag niet klagen.

Op een asgrauwe dag met Marco Borsato op pad: zie je de kleurloze grijze natuur of (maak je) een lichtpuntje? Fotograaf: Johan van der Wielen

Wat ik echter volmondig kan zeggen is dat het contact met mijn collega fotografen buiten de natuurfotografie enorm heeft geholpen nieuwe dingen te ondernemen. Hun input en ideeën hebben mij geholpen flexibel te zijn en de gebaande paden te verlaten.

Onvoorbereid kijken door andere ogen

De eerste keer was ik enorm zenuwachtig. Ik stuntelde met uit-mijn-hoofd-geleerde vragen maar al snel gooide ik format en ideeën overboord en liet ik de dag over mij heenkomen. Ik bereidde mij in het begin enorm voor, maar ik merkte dat die voorbereiding mij alleen maar tegenwerkte.

Nu is het zo dat ik een gedegen voorbereiding nodig heb om vooraf een beeld te krijgen van wat ik kan verwachten en hoe ik uiteindelijk met beelden thuis kan komen die aan mijn eigen kwaliteitsstandaard voldoen en tevens de inhoud en zeggenschap hebben die ik of mijn klant voor ogen heeft. Onvoorbereid op pad gaan is voor mij zoiets als op reis gaan zonder kaart of eindbestemming.

Kijk een minion! Door de ogen van Chiel de Nooyer zag ik in ‘mijn’ bos iets wat ik nooit eerder had gezien. Fotograaf: Johan van der Wielen

Maar juist hierdoor leerde ik te vertrouwen in het moment, te vertrouwen in mijn collega én daarmee écht door andere ogen te kijken.

Vertrouwen in het moment

Wat heb ik genoten en geleerd, alle 16 keren. Ik heb gesproken over onderwerpen die ik nooit eerder had overpeinsd, foto’s gemaakt die ik nooit had gemaakt en dingen gezien die ik nooit eerder had gezien. Herinner je je nog de ‘twitter-boom’ op de Wageningen Universiteit? Het minilandschap op de boomstronk? De handtekening-begerige dames op de heide? De dode tuimelaar met publiek? De komende keer komt daar de adrenaline kick van het niet gepakt worden bij…

Wie ik ook mee had, hun verhalen waren altijd intrigerend en hun kijk op fotografie zó uniek dat er steeds weer prachtige verhalen en beelden uit kwamen. Allemaal op niet hét mooiste moment, niet op dé mooiste plek en niet van hét mooiste onderwerp. Gewoon in het moment.

Een onplanbare foto die alleen kon omdat Olaf Kraak en ik hier toevallig op dat moment waren… fotograferen in het moment. Fotograaf: Johan van der Wielen

Vertrouwen op het moment, op mijn eigen creativiteit maar vooral vertrouwen in de ogen van de ander. Het gaf mij nieuwe ruimte, nieuwe inzichten, nieuwe invalshoeken voor nieuwe verhalen.

Verbroedering vs. polarisatie

Terug naar het nu, corona. Het gekke was dat ik verbroedering gelijk op zag gaan met een sterkere polarisatie in onze samenleving. In de VS kwam de Black-Lives-Matter beweging harder op dan ooit tevoren, wit stond lijnrecht tegenover zwart. Was ik naïef te denken dat we de tijd van heftig racisme al lang achter ons hadden gelaten? Volgens de één wel, volgens de ander niet. En juist dat geeft aan dat ook in ons land de polarisatie nog fiks aanwezig is. Beangstigend.

Op pad met Diana Bokje, op zoek naar natuur bij de Wageningen Universiteit: het woord ‘leven’ vs. een uit dode stammen opgebouwde boom… allesbehalve leven. Dat is polarisatie. Fotograaf: Johan van der Wielen

Polarisatie binnen natuurfotografie

Dan kijk ik rond in onze eigen wereld en wat mij als eerste opvalt is dat ik binnen ons kleine land waarin natuurfotografie mateloos populair is, eigenlijk nagenoeg alleen maar blanke mensen actief zie. Het is toch opmerkelijk dat ik nauwelijks natuurfotografen ken met een – ik weet niet precies hoe ik het politiek correct moet noemen – migratieachtergrond. Of zijn ze er wel maar vinden ze geen aansluiting bij ons? Zou dat het zijn? Zouden ze zich niet welkom voelen? Hoe komt dat dan? Is natuurfotografie, hopelijk ongewild en onbedoeld, een blanke hobby? Wie het weet mag het zeggen…

Het gebouw groen, de natuur in het rood. Tegenstrijdigheid in de fotografie, polarisatie. Fotograaf: Johan van der Wielen

Interne polarisatie

Maar ook binnen eigen gelederen zie ik soms uitingen van grote polarisatie. Stellingnames en ongevraagde oordelen die in schril contrast staan tegenover de (zogenaamde) tolerantie waar wij in Nederland zo prat op gaan. Nieuwe ontwikkelingen, bijvoorbeeld beschreven op Natuurfotografie.nl, worden soms keihard afgemaakt omdat het niet past in het persoonlijk plaatje van natuurfotografie. Sommigen trekken zich alles persoonlijk aan en zien het als een kruistocht overal hun plasje over te plegen.

Durf jij door de ogen van een ander te kijken?

Waarom? Waar komt die hardheid in de toon vandaan? Waar komt dat gebrek aan respect vandaan? Nu kan ik gekscherend zeggen dat wij fotografen wat vaker de polarisatiefilter moeten gebruiken maar daar zit wel een kern van waarheid in.

Is dit natuur of architectuur. Dat ligt aan de maker, ik zag strakke lijnen… Frank Doorhof zag een groen puntje aan het eind van de tunnel, de hoop naar natuur. Fotograaf: Johan van der Wielen

Wat ik heb gemerkt aan ‘door het oog van’ is dat het openstaan voor de ander, het durven kijken door de ogen van een ander, niet alleen enorm veel geeft als het gaat om nieuwe inzichten maar jezelf ook veel bescheidener en toleranter maakt. Kijk nou, net als ik, eens wat vaker door de ogen van een ander. Een andere fotograaf, een fotograaf die er andere beelden / inzichten / nabewerking / stijl of onderwerpen op nahoudt. Veroordeel nou eens niet meteen maar ga mee in zijn/haar belevingswereld en sta er nou eens écht open voor. Wie weet brengt jou dat ook nieuwe inzichten. Of als je het nog steeds niets vindt, brengt het hopelijk wel het noodzakelijk respect op. Zodat je minder (ver)oordeelt.

Kijken door andere ogen, ik zie meiden die geen oog hebben voor de natuur, zij zien vooral zichzelf met een rund… en het rund? Fotograaf: Johan van der Wielen

Lukt het met een andere fotograaf? Misschien moeten we dan die ervaring eens uitbreiden door ook eens door de ogen van een andersdenkende te durven kijken. Of door de ogen van iemand met een migratieachtergrond. We hebben allemaal ogen, we kijken allemaal maar we zien allemaal andere dingen. Durven kijken door andermans ogen is het leren zien van nieuwe dingen: acceptatie, respect en vertrouwen. Durf jij dat?

Ieder van ons ziet iets anders. Wij zien de vos… maar heb je ooit afgevraagd wat de vos ziet? Fotograaf: Johan van der Wielen

Deel dit artikel


7
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Angelo op 28 augustus 2020 om 18:31

    Ik hoop dat ze je aan het denken hebben gezet.
    Fijn weekend

    1. Ik hoop het ook maar als je sommige andere reacties ziet, is dat blijkbaar niet gelukt.

  2. Door Rob van 't Zelfde op 17 augustus 2020 om 23:22

    Wat een kul verhaal!!!!!!

    1. Hahaha, wat een constructieve reactie 🙂 heb jij door mijn ogen durven kijken?

  3. Je was al aan het twijfelen hoe je het zou moeten noemen . Maar goed het heeft mij geprikkeld tot vragen.

    Waarop baseer je het op dat het alleen blanke mensen zijn die zich met natuurfotografie bezig houden?

    Wat zou jij kunnen doen om te kijken of die stelling wel klopt?

    Met welke fotografie genre’s houden mensen met een migratie achtergrond zich bezig dan volgens jou?

    Wat zouden mensen met een migratieachtergrond moeten doen zodat hun natuurfoto’s ook onder de blanke natuurfotografen gezien worden?

      1. Door Angelo op 3 september 2020 om 23:20

        Ik hoop dat ze je aan het denken hebben gezet.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *