HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
Tutorials

Extreme macrofotografie met Paulien Bunskoek, deel 3: creatief en abstract kan ook!

In deze driedelige tutorialserie neem ik je mee in mijn wereld van de extreme macrofotografie. In deel 1 heb ik je verteld over de apparatuur en in deel twee nam ik je mee het veld in, de praktijk. In dit laatste deel ga ik je uitleggen hoe je tot wat meer abstracte beelden kan komen met dit soort lenzen. Een andere kijk op de miniwereld.

Extreme macrofotografie met Paulien Bunskoek, deel 3: creatief en abstract kan ook!
Hier is vooral de kleur nog herkenbaar. Verder is het lastig om te zien wat het is. De druppel geeft misschien nog een kleine aanwijzing. De foto laat de bovenste randen van de vleugels van een mannelijke weidebeekjuffer zien. Soms heb je geluk; er was nog 1 dauwdruppel aanwezig die de foto net wat extra’s geeft. Fotograaf: Paulien Bunskoek

Abstractie in de extreme macrofotografie

Bij mij draait de extreme macrofotografie om het nog meer laten zien van de details van de kleine wereld om ons heen. Als je de facetten van de ogen van een libel van dichtbij kan bekijken is vrijwel iedereen onder de indruk. Voor natuurfotografen misschien nog herkenbaar, maar voor mensen die niet met regelmaat door een macrolens kijken vaak niet meer. En dat is juist leuk, het roept verwondering en nieuwsgierigheid op. Meestal probeer ik te zorgen dat er in deze vormen, kleuren, contrasten en ritmes nog wel wat herkenbaars overblijft. Maar dat hoeft niet per se zo te zijn.

Druppels

Druppels zijn fantastisch. Ze vergroten, bij extreme vergroting zie je soms je eigen portret er nog in terug, ze schitteren en geven bij tegenlicht fraaie cirkels bij open diafragma. Ik maak dus regelmatig gebruik van dauwdruppels bij dit type fotografie. Ik kan iedereen aanraden om eens een bedauwd spinnenweb of een herfstblad met regendruppels met een extreme macrolens te benaderen. En dan vanuit allerlei hoeken en met verschillende vergrotingen, liefst met wat tegenlicht en open diafragma. Je ziet dan allerlei mooie effecten en hierdoor word je al snel geïnspireerd om abstractere beelden te maken.

Een spinnenweb vol dauwdruppels met tegenlicht geeft al snel leuke effecten. Hier kun je dus uitgebreid mee oefenen. Bovendien geeft tegenlicht je vaak de gelegenheid om wat meer uit de hand te werken simpelweg omdat de sluitertijd het dan toelaat. Scherpstellen is vanuit de hand wel lastig! Fotograaf: Paulien Bunskoek

Van een andere kant benaderen

Als je een onderwerp eens van de achterkant benadert in plaats van de voor- of zijkant wekt dat ook al snel wat vervreemding op. Een bloem bekijk je bijvoorbeeld eigenlijk altijd van de voorkant en niet zo snel van de achterkant. Dus als je inzoomt op de achterkant is dat vaak al verrassend.

Bij deze foto denken veel mensen aan zonnedauw maar het is dopheide aan de achterkant van de bloem. Ik was zelf verbaasd hoe mooi deze bloem aan de achterkant was en door iets meer dan een stop over te belichten ontstaan de mooie pastelkleuren. Fotograaf: Paulien Bunskoek

Patronen

Ook in de natuur zijn veel patronen, lijnen en vormen te ontdekken. Deze zijn in het groot te vinden, bijvoorbeeld golven op het water of de lijnen in het riet, maar ze zijn ook in het klein te vinden. De vleugels van libellen en vlinders zijn goede voorbeelden maar ook in bloemen en bladeren zijn er structuren die terugkeren. Je kan ze recht van voren benaderen of juist van opzij met een zeer beperkte scherptediepte.

Het welbekende dambord patroon op een kievietsbloem maar dan van heel dichtbij bekeken. Het patroon wordt doorbroken door de dauwdruppels en de vouw in de bloem. Fotograaf: Paulien Bunskoek
Door het blad van een Lelietje van Dalen schuin te benaderen beginnen de nerven onscherp en breed, worden smaller in het scherpe deel en weer breder in het bovenste deel van de foto. Deze lijnen vormen een ritme en ook kleur speelt hier een rol. Fotograaf: Paulien Bunskoek

Elk nadeel heeft zijn voordeel

De beperkte scherptediepte bij deze lenzen is soms erg lastig. Veel fotografen maken focus stacks om zo piepkleine insecten van voor tot achter haarscherp op de foto te krijgen. Dit vergt veel precisie en geduld (en lukt vaak niet met levende insecten) en levert indrukwekkende beelden op. Ik maak juist graag gebruik van die kleine scherptediepte om nog wat te raden over te laten, ik werk regelmatig ook met het diafragma helemaal open op f/2.8, en dus de kleinste scherptediepte.

Hier is maar een heel klein deel van de vleugel van deze bandheidelibel scherp, maar door de kleuren is zelfs de soort nog herkenbaar. Een high key benadering levert nog meer vervreemding op. Fotograaf: Paulien Bunskoek

Onderwerp en flow

Net als in de gewone macrofotografie zijn er ontelbare onderwerpen. Ieder zal zo zijn eigen voorkeur hebben en het is de kunst om iets wat iedereen al kent op een verrassende manier in beeld te brengen. Dat lukt lang niet altijd, de omstandigheden moeten er ook naar zijn en ik merk aan mezelf dat ik wel in een bepaalde flow moet raken wil het lukken. Het is deels kennis van je apparatuur en zeker met deze lenzen en weten hoe je het kan toepassen in het veld. Veel oefenen en gewoon doen. Maar er komt ook een bepaald gevoel bij kijken. Gelukkig zijn er van die onderwerpen waar het bijna niet kan mislukken. Als je een beetje mos met dauw en mooi licht vindt dan kun je je op een vierkante meter erg vermaken. Ik kan het iedereen aanraden!

Kleurrijk mos bekeken door een lens met vergroting 1-5 x levert bij de juiste omstandigheden al gauw beelden op met allerlei lijnen, rondjes en andere patronen. Fotograaf: Paulien Bunskoek
Ruig haarmos van heel dichtbij bekeken. Door de bovenkant van het mos weg te laten en maar een klein stukje scherp te laten wordt nog meer de nadruk gelegd op de felle kleuren. Door dauwdruppels en tegenlicht ontstaan de mooie cirkels om de oranje lijnen. Het draait hier dus vooral om vormen en kleuren. Fotograaf: Paulien Bunskoek

Ik hoop dat ik jullie door deze serie tutorials heb kunnen inspireren een verdere vergroting op te zoeken dan de standaard 1 x. Ik merk aan veel collega fotografen dat ze er erg veel plezier aan beleven.

Deel dit artikel


22
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Bianca Vermeer-Nieuwkerk op 19 juli 2020 om 18:58

    Gave foto’s! Ze inspireren om op pad te gaan. Dankjewel!

    1. Leuk om te horen Bianca!

  2. Heel inspirerend! Complimenten.

  3. Door Peter van Brunschot op 15 juli 2020 om 07:16

    Hoi Paulien,

    wat een briljante foto’s maak je!
    Ik kan met mijn Panasonic DMC FZ1000 (met vaste lens) prima tot 1 cm afstand van een object komen maar helaas onmogelijk extreme macro fotografie doen.

    1. Bedankt voor het mooie compliment Peter! 1 cm is wel heel dichtbij, dat geeft vast ook een mooi effect!

  4. Door Roeli van Til op 14 juli 2020 om 21:20

    Mooi inspirerend verhaal. Ik heb zo’n Iowa lens. Ga hem nu zeker weer eens gebruiken.
    Hele mooie beelden bij deze presentatie.

    1. Zeker doen Roeli! Zeker in deze tijd van het jaar kun je er een hoop plezier mee hebben.

  5. Door Paul scholten op 13 juli 2020 om 22:34

    Paulien,

    Ik ben al tijdje bezig met abstracte fotografie. Ook met macrolenzen.
    Bij de academie voor abstracte fotografie volg ik nu een cursus.
    Jouw microfotografie heeft mij zo enthousiast gemaakt, dat ik bij Kamera Express een laowa 25 mm lens heb besteld. Ik kan dan tot 5x vergroten.
    Ik wil deze lens gaan gebruiken voor abstracte fotografie op de mm.
    Groeten,

    1. Beste Paul, wat leuk om te horen! Veel plezier alvast!

  6. Door Rene op 13 juli 2020 om 21:21

    Bijzonder interessant!!
    Ik ben al een tijdje bezig om macro’s van planten en bloemen te maken, op een.manier dat het onderwerp niet herkend wordt.
    Daarbij probeer ik compositie en kleurgebruik de boventoon te laten voeren!

    1. Hoi Rene, leuk om zo met macro bezig te zijn hè? Fijn dat je het artikel interessant vond!

  7. Door Ligtvoet Téjo NP op 13 juli 2020 om 20:28

    Bedankt voor je inspirerend verhaal met mooie foto’s.
    Nu de uitvoering nog. Ga het zeker proberen.

    1. Gewoon veel doen dan gaat het lukken! Succes!

  8. Heel inspirerend en jaloersmakend mooie foto’s. Dank je wel!

    1. Hoi Karin, dank je wel voor het mooie compliment! Fijn dat je het inspirerend vond!

  9. Door Franka Slothouber op 13 juli 2020 om 18:39

    Heel inspirerend Paulien! Ik geloof dat er een nieuwe lens op mijn verlanglijstje staat 😉.

    1. Goed om te horen Franka! Dank je wel 🙂

  10. Het mooiste deel, inspirerend

    1. Dank je Rob, dat waardeer ik zeer!

  11. Hoi Paulien, dank voor de goede en duidelijk geschreven tutorials.
    Een plezier om te lezen en kijken naar je beelden.
    Je hebt me zeker geïnspireerd.

    1. Dank je wel Mirjam, fijn dat het je geïnspireerd heeft, daar doe ik het voor!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *