HOME < PRAKTIJK < FOTOBESPREKING
fotobespreking

Fotobespreking thema insecten: Hanneke en Tiny

In deze vijfde fotobespreking rond het thema insecten heeft Johan van der Wielen twee beelden gekozen die nou eens niet met spiegelreflex met mooie macrolenzen zijn gemaakt, maar – in dit geval – met compact en tablet. Wat kunnen die en welke tips zijn mogelijk voor deze camera’s?

Fotobespreking thema insecten: Hanneke en Tiny
coolpix S9900: AF, 24,7mm, ISO125 en -1 belichting (f/8.0 en 1/500sec.) Fotograaf: Hanneke de Goede
Delen

Hanneke de Goede

De mogelijkheden van de compact: macro

Een compactcamera is weliswaar beperkter in zijn mogelijkheden dan een spiegelreflex, maar heeft daarentegen zóveel voordelen dat ik mij wel eens afvraag waarom ik met 20 kg. op mijn rug loop. Zo is hij klein, makkelijk mee te nemen (misschien wel het grootste voordeel) en is de beeldkwaliteit tegenwoordig zó goed dat je de verschillen met spiegelreflex niet meer kan zien. Ook blinken veel compactcamera’s, waaronder deze coolpix, uit in … juist… macro. Je kunt zelfs tot op 1cm van je onderwerp scherpstellen en dat lukt maar weinig spiegelreflexcamera’s zonder extra toeters en bellen als speciale lenzen, voorzetlenzen of tussenringen.

De uitdaging van de compact: scherptediepte

Toch heb je ook uitdagingen met een compactcamera. Zo is de sensor een stuk kleiner waardoor je met een ander soort lensjes kan werken. In dit geval heb je met 24,7 mm gefotografeerd wat bij een 35mm spiegelreflex camera overeenkomt met 139mm. Dat betekent dat de beelduitsnede van jouw foto overeenkomt met een beelduitsnede bij een spiegelreflex foto die gemaakt is met een lichte telelens van 139mm. Het grote verschil is echter de scherptediepte, dat is het gebied vóór en achter je onderwerp wat ook nog scherp is. Bij een kleine scherptediepte is alleen het onderwerp scherp met mooi vage achtergrond, bij een grote scherptediepte is de achtergrond ook nog scherp. Omdat de scherptediepte afhankelijk is van o.a. het zoombereik of ‘brandpuntsafstand’ (overigens niet alleen hiervan, ook van het diafragma en de afstand tot je onderwerp… echter de brandpuntsafstand heeft het grootste effect) en jij op 24mm hebt gefotografeerd is de scherptediepte veel groter dan bij de spiegelreflex op 139mm, Het resultaat is veel scherpte in de achtergrond. Je ziet eigenlijk alle takjes, blaadjes en sprietjes achter de vlinder ook scherp.

Het belangrijkste van een macrofoto: de achtergrond

Door die grote scherptediepte van jouw compactcamera is de achtergrond nu erg rommelig geworden, alle elementen schreeuwen om aandacht. Het geluk is dat de vlinder een andere kleur heeft dan de achtergrond en lichter is waardoor hij alsnog mooi afsteekt tegen de achtergrond, toch zou een egalere achtergrond een wat rustiger beeld opleveren. Een rustige achtergrond ondersteunt aan je onderwerp, nu concurreert hij teveel. Met een spiegelreflex is het lastiger om het onderwerp scherp te krijgen dan met een compact, maar het is met een compact moeilijker om de achtergrond mooi onscherp te krijgen. Ik zeg wel eens “het grote voordeel van een compact is dat altijd alles scherp is, het grote nadeel is… dat altijd alles scherp is”. Voor jou dus een uitdaging, maar met deze tips speciaal voor macro & compacts gaat dat zeker lukken:

  • Zorg voor grote afstand tussen je onderwerp en de achtergrond (in dit geval had je even moeten wachten tot hij op een meer vrije bloem ging zitten)
  • Zoom zo ver mogelijk in (dat zorgt voor kleinere scherptediepte)
  • Kruip zo dicht mogelijk op je onderwerp (dat zorgt ook voor kleinere scherptediepte)
  • Gebruik het kleinst mogelijke diafragma getal (dat zorgt ook voor… kleinere scherptediepte)

Oh ja… bij veel compact camera’s kun je in de macro stand weliswaar heel dichtbij, dat kan dan alleen maar als je helemaal bent uitgezoomd. En inmiddels weet je nu dat dit een negatief effect heeft op de achtergrond. Dus misschien toch maar experimenteren in de niet-macro stand. Heel veel succes!

Tiny Bleeker

Tijdens vakantie op camping Mielefleures in Gudas (Zuid Frankrijk). Gemaakt met iPad 2, op 2.03mm (komt overeen met 44mm op 35mm formaat), ISO80, f/2.4 en 1/120sec.
Tijdens vakantie op camping Mielefleures in Gudas (Zuid Frankrijk). Gemaakt met iPad 2, op 2.03mm (komt overeen met 44mm op 35mm formaat), ISO80, f/2.4 en 1/120sec. Fotograaf: Tiny Bleeker

De camera’s van de toekomst?

Steeds meer mensen maken foto’s met tablet en telefoon. Als rasechte fotograaf voelde dit voor mij lange tijd als ‘onecht’, je kunt toch geen foto’s maken met iets wat bedoelt is om te bellen of op internet te surfen? Maar feitelijk is de definitie van een fotograaf niet iemand die een spiegelreflex bezit maar iemand die foto’s maakt… onafhankelijk waarmee. En waarom ook, voor een mooie foto heb je geen spiegelreflex nodig. En dus wen ik langzamerhand aan het idee dat de telefoon en tablet de nieuwe camera’s worden van de fotograaf, ook van de natuurfotograaf. Daarom heb ik ook jouw foto uitgekozen, omdat je laat zien dat een tablet een volwaardig apparaat aan het worden is voor natuurfoto’s.

Ooghoogte

Je hebt hier een hele spectaculaire kever gevonden, zit hij nou op een paaltje van schrikdraad? door die enorme kaken lijkt het wel een alien-achtig monster, gaaf! Wat ik wel ervaar is dat ik nu van boven op de kever neerkijk. Je ziet daardoor de achtergrond heel scherp, immers die volgt op geringe afstand van het onderwerp – zie het hele verhaal hierboven, dat geldt namelijk nóg meer voor tablets en telefoons dan voor compactcamera’s! Maar belangrijker nog is het feit dat je vanuit menselijk perspectief naar het dier kijkt. Je kunt echter ook in de belevingswereld van de kever kruipen en dat kun je altijd het beste doen door ooghoogte op te zoeken. In dit geval fiks door de knieën dus en meer van opzij fotograferen. Dan kijkt de kever je recht in de lens aan en voel ik mij als kijker ineens nog kleiner… de kever wordt dan nóg indrukwekkender. Bijkomend voordeel is verder dat de achtergrond dan veel verder weg komt te liggen en vanzelf wat onscherper wordt (zie de tips hierboven).

Scherpstellen dichtbij

Wat mij verder opvalt aan deze foto is dat de scherpstelling op de achtergrond is gebeurd en niet op de kever. Door de grote scherptediepte is de kever weliswaar niet helemaal onscherp, maar je ziet wel dat de onderkant van het gele paaltje en het gras veel scherper is. Wellicht zat je net even té dichtbij. Klik met je vinger op je onderwerp om te zorgen dat de tablet dát punt scherpstelt. Heeft hij er moeite mee, hou dan iets meer afstand.

Afsnijden van je onderwerp

Het voelsprietje van de kever is net vóór het puntje afgesneden door het kader van de foto. Probeer daar in het veld altijd goed op te letten, scan met je oog even het kader af of je niet ergens een storend element ín beeld hebt wat er nog uit zou moeten óf juist iets hebt afgesneden wat er nog bij zou moeten, zoals hier. Zelfs als het niet lukt tijdens het maken raad ik aan om altijd meteen in het veld je foto nog even te bekijken en dan de scan te doen. Valt dit je dan wel op? Kun je hem meteen nog een keer maken.

Heel veel succes!

 

Deel dit artikel


7
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Hanneke de Goede op 16 september 2016 om 15:55

    Beste Johan, Alsnog bedankt voor je uitgebreide uitleg over mijn camera en de tips naar aanleiding van de foto. Kan hier zeker wat mee. Het blijft een uitdaging om de beeldopbouw van een foto te verbeteren. Macro fotografie is wel mijn ding. Alleen het instellen van de scherptediepte, vind ik wel moeilijk om dit met mijn type fototoestel voor elkaar te krijgen. Diafragma en sluitertijd is wel in te stellen. heb je nog tips op dit gebied. Mijn excuses voor de late reactie. Groetjes Hanneke

    1. Dank je wel voor je reactie. Tips voor sluitertijd en diafragma kan ik alleen maar een goede basisworkshop aanraden. Dat is niet iets wat zo 123 uit te leggen is, dat moet je goed uitgelegd krijgen en goed oefenen. Een boek kan ook maar ervaring leert dat je het sneller onder de knie hebt van iemand die het uitlegt en je er meteen mee kan oefenen. Succes!

  2. Door Tiny Bleeker op 8 september 2016 om 11:28

    Beste Johan, bedankt voor de uitleg en de reactie. Ik heb de foto genomen met m’n i-pad omdat ik die toevallig in m’n handen had. Ik daxht als ik nu m’n fototoestel op ga halen uit de caravan is de “kever” miss hien weg. Ook heb ik de foto heel snel moeten nemen en maar goed ook want even later was “hij” verdwenen. Ik vond het zelf ook jammer dat hij er niet helemaal op stond (wat ‘t sprietje betreft” ik voel me vereerd o dat mijn foto werd uitgekozen. Met vriendelijke groeten Tiny

    1. dank je wel voor je reactie!

  3. Dank je wel voor je leuke en uitgebreide reactie! fotografie heeft niets te maken met de camera en alles met de fotograaf, dus natuurlijk besteed ik ook graag aandacht aan andere camera’s dan alleen de grote spiegelreflexen… fijn dat je er wat mee kan!

  4. Door mdebeer op 21 augustus 2016 om 14:33

    Heel fijn stuk om te lezen met hele handige tips! Fijn dat hier ook aandacht aan besteedt wordt de kleinbeeldsensors. Ik werk zelf vaak met een hybride compactcamera voor macro; een superzoom met kleinbeeldsensor. En vaak schroef ik daar dan een close up lensje als de canon 500d voor (het weegt nauwelijks wat en kun je zo in je zak steken). Je kunt daar dan echt hele leuke dingen mee doen. En je krijgt daar dan ook nog net een wat kleinere scherpte diepte mee zodat je achtergrond ook ietsje rustiger wordt. Dat hangt natuurlijk ook af van hoe ver je ingezoomd bent op het onderwerp. Maar echt een aanrader ook zo’n close up lensje voor het fotograferen van insecten met de compactcamera als deze een mogelijkheid heeft om er filters op te schroeven.

    1. Door mdebeer op 21 augustus 2016 om 14:36

      oeps spelfoutje zie ik (besteed daar mag een t-je af:-))

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *