Registrerend versus creatief fotograferen
Inmiddels ben ik 53 jaar en pas sinds mijn 40ste echt lekker op dreef gekomen op het fotografievlak. Eerst fotografeerde ik uitsluitend registrerend: wat ik zag, legde ik vast. Ongeveer 4 jaar geleden las ik een artikel over een meer creatieve benadering van fotografie. Dat sprak mij enorm aan. Ik wilde meer mijn gevoel en emoties in mijn fotowerk kwijt. Ik kwam erachter dat mijn toenmalige fotocamera een ‘meervoudige belichtingen’ optie heeft. Ik ben die optie toen zelf maar een beetje gaan uitproberen. Na vele prullenbak exemplaren kwamen er steeds meer acceptabele resultaten uit mijn camera.

Eerste kennismaking met de Pep Ventosa techniek
Toen iemand op Instagram een reactie plaatste bij een door mij gemaakte ‘meervoudige belichting’ foto en opmerkte dat ik de ‘Pep Ventosa’-techniek had gehanteerd, dacht ik “wie of wat is dat?” Op Google vond ik het antwoord. Toch een beetje jammer, want ik dacht echt dat ik iets unieks deed…haha. Maar wat is dat eigenlijk, die ‘Pep Ventosa’-techniek? Deze Pep, een Catalaanse kunstfotograaf, maakt soms wel honderden foto’s en voegt deze samen tot 1 uiteindelijk resultaat. Daarbij fotografeert hij 1 onderwerp in een cirkel er omheen, dus steeds vanuit een ander standpunt. Hierdoor ontstaat een wat vervreemdend beeld met een impressionistische sfeer.

Meervoudige belichtingen ín de camera kan ook
Dat samenvoegen met deze hoeveelheid belichtingen gebeurt achteraf in Photoshop (in lagen op elkaar gestapeld), maar sommige camera’s hebben de optie om meervoudige belichtingen te maken. Als je die mogelijkheid op de camera hebt, loop je vaak wel tegen een limiet aan. Soms is dat 2 belichtingen, maar andere camera’s kunnen 9 of 10 belichtingen per uiteindelijk resultaat aan. De camera die ik nu heb, kan tot 9 belichtingen aan. En hoewel ik de beschikking heb over Photoshop, maak ik altijd gebruik van de camera zelf, want ik vind niets zo leuk dan in het veld de uiteindelijke creatie maken.

Wat is meervoudige belichtingstechniek eigenlijk?
(Oma vertelt…) Vroeger gebruikte je een filmrolletje in het fototoestel. Als je dan vergat het rolletje door te draaien na een gemaakte foto en je nam vervolgens weer een foto, dan maakte je dus twee foto’s over elkaar heen. Dat was dan veelal per ongeluk, maar bracht wel een nieuwe kijk op fotografische mogelijkheden: een meer kunstzinnige vorm. Deze kunstzinnige manier van fotograferen is niet voor iedereen weggelegd. De 1 vindt immers Monet mooi, de ander Rembrandt. Maar ben je meer het Monet type, heb je een fotocamera die meerdere belichtingen aan kan en wil je dit ook eens uitproberen? Lees dan vooral verder.

Stappenplan à la Pep in de lente
Het voorjaar is hét uitgelezen moment om al die bloesembomen op een romantische impressionistische manier, à la Pep Ventosa, vast te leggen. Kies daarbij het liefst een boom met zo min mogelijk obstakels er omheen. Let er ook op dat de achtergrond rustig is. Het liefst zoek je een solitaire boom uit. Doorloop dan de volgende stappen.
- Zoek in het menu van jouw digitale camera de optie meervoudige belichting of multiple exposure;
- Kies het aantal belichtingen dat je wilt. Bedenk hierbij dat hoe meer belichtingen je neemt, hoe meer de achtergrond zal vervagen;
- Kies (indien mogelijk op jouw camera) een modus voor meerdere belichtingen. Bij meerdere digitale camera’s heb je veelal de keuze uit ‘additief’ (add) en ‘gemiddeld’ (average) en kun je in donkere (‘dark’) of lichte (‘light’) modus fotograferen. Collega auteur, Jowan Iven, zet deze verschillende modi uitgebreid uiteen in zijn artikel.
- Pak een enkel AF (focus)-punt en zet dit focuspunt op een vaste plaats op de boomstam. Neem nu de eerste foto. Je blijft nu die eerste opname in je scherm zien.
- Zet nu een stap naar rechts of links (let daarbij op de achtergrond, want hoe rustiger de achtergrond hoe rustiger het uiteindelijke resultaat wordt). Plaats het focuspunt weer precies op de door jou van te voren vastgestelde plaats op de boomstam. Druk opnieuw af;
- Vervolgens herhaal je dit. Stapje naar (bijv.) rechts, foto, stapje naar rechts, foto, totdat je het uiteindelijke resultaat hebt.
Andere ideeën
Als je dit onder de knie hebt, probeer dan ook eens het volgende:
- Neem 2 of 3 stappen naar links/rechts in plaats van 1 stap
- Maak als onderdeel van een reeks belichtingen, de laatste belichting van bijv. bloemetjes of water;
- Maak als onderdeel van een reeks belichtingen bijvoorbeeld 1 ICM (Intentional Camera Movement) belichting;
- Zet de camera ook eens op een andere witbalans, bijvoorbeeld kunstlicht. Je krijgt zo een heel andere sfeer.
De mogelijkheden zijn oneindig!
Hoe nauwkeuriger je het focuspunt plaatst bij iedere opname, hoe netter het uiteindelijke resultaat wordt. Dit vergt wat oefening en veel geduld, maar jouw geduld zal worden beloond. Veel succes en pas op, want het verslavend effect ligt op de loer!





26 reacties
Inspirerend en duidelijke uitleg over deze techniek, leuk! Maakt het ook uit welke lens je gebruikt?
Heb al eens geëxperimenteerd met twee opnames dubbele belichting, waardoor er een zachte uitstraling in de foto komt. Dit ga ik ook zeker uitproberen, dankjewel!
Hoi Tineke,
Dank voor jouw leuke reactie. Het is belangrijker dat jouw camera technisch gezien meerdere belichtingen aan kan. De lens maakt eigenlijk niet veel uit. Een zoomlens is wel handig in het gebruik en dus aan te bevelen, maar of je nu groothoek of tele gebruikt, beide kunnen. Zelf gebruik ik meestal een allround lens van 18-135mm. Met een tele kun je weer wat intiemere landschappen tot stand brengen. Het is afhankelijk van jouw eigen smaak. Succes in ieder geval en vooral veel plezier!
Wat een heerlijk en humoristisch artikel Esther. Mooi dat je anderen op weg helpt hiermee. En ik deel je waarschuwing: het kan verslavend werken. Ook je aanzet om verder te experimenteren zal er vast voor zorgen dat de creativiteit bij velen zal toenemen🐬🎈
Dank voor jouw leuke reactie Ton!
Dank je wel! Dit is nu precies wat ik zou willen .
Marijke
Top Marijke! Leuk om te lezen. Ik wens je veel plezier met de creatieve fotografie!