Menu

Onderdeel van Pixfactory

Fotograferen met vintage objectieven

Vintage objectieven zijn gemaakt en uitgebracht in het analoge tijdperk. Niet alle oude objectieven zijn interessant voor de natuurfotograaf, maar er zijn er een aantal die leuke effecten kunnen geven op een digitale camera. 
Natuurfotografie met vintage objectieven.
Een voorbeeld van het swirly bokeh van de Helios 44-2. Fotograaf: Wendy de Waal

Waarom vintage objectieven?

Veel vintage objectieven hebben een eigen look. Foto’s met dergelijk objectieven gemaakt zijn, krijgen een bepaalde uitstraling qua kleur, scherpte of bokeh. Dat is de belangrijkste reden dat mensen ze nu nog gebruiken en dat bepaalde objectieven erg gewild zijn. Maar vintage objectieven kunnen ook een goedkoop alternatief zijn voor als je een lichtsterk objectief zoekt. Met name brandpuntsafstanden rond de 50 mm zijn daarin goed vertegenwoordigd. 

Vintage objectieven; van links naar rechts: Domiplan 50mm 2.8, Helios 44-2 58mm 2.0 en Aus Jena DDR 50mm 2.8. Fotograaf: Wendy de Waal

Enkele bekende objectieven

  • Trioplan – Een van de bekendste objectieven is wel de Trioplan 100mm, gemaakt in de Meyer-Optik Görlitz fabriek in Duitsland. Deze staat bekend om z’n soap bubble bokeh. De bokeh (onscherpte) in de achtergrond is duidelijk zichtbaar en heeft een soort heldere ring, die doet denken aan een zeepbel. Vandaar de naam. Foto’s krijgen hierdoor een dromerige uitstraling. Door de populariteit van dit objectief is deze nu vrij  prijzig in aanschaf.
Soap bubble bokeh van de Trioplan. Fotograaf: Jolanda Vlastuin
  • Domiplan – Deze 50 mm lens is volgens hetzelfde principe gebouwd als de Trioplan en is ook gemaakt door Meyer-Optik Görlitz. Het soap bubble bokeh lijkt er dan ook op. De Domiplan is een stuk goedkoper dan de Trioplan en je ziet ‘m vaak liggen in kringloop winkels (meestal inclusief camera).
Soap bubble bokeh van de Domiplan. Fotograaf: Wendy de Waal
  • HeliosEen ander bekend vintage objectief is de Helios 44-2 (58mm). Een lensje van Russische makelij. Deze was in de hele USSR gangbaar en werden als standaard objectief geleverd bij de Zenith camera’s. De Helios geeft het swirly bokeh effect, waarbij de achtergrond er gedraaid uit ziet. Ook dit resulteert, samen met de onscherpte buiten het midden, in een dromerig beeld. 
Deze foto is gemaakt met de Helios 44-2 met een tussenring. Hier is goed de dromerige sfeer te zien. Dat komt door de kleuren en de onscherpte aan de randen van de foto. Fotograaf: Wendy de Waal
  • Er zijn nog veel andere objectieven te noemen, die een vergelijkbaar of juist totaal ander effect geven. De bovenstaande 3 zijn het meest voorkomend en daar laat ik het hier even bij.

Effecten van vintage objectieven

De effecten treden niet zomaar altijd op. Om een goed swirly bokeh te krijgen bijvoorbeeld, moet je met open diafragma op een bepaalde afstand van je onderwerp fotograferen. Ook moet de achtergrond weer op een bepaalde afstand van je onderwerp staan. Wil je een bubble bokeh, dan moet het diafragma helemaal open staan, met zo min mogelijk scherpte diepte dus. Op een fullframe camera zijn de bokeh effecten meestal meer uitgesproken dan op een cropcamera.

Ook zonder de swirly bokeh van de Helios op te zoeken, geeft dit objectief toch een bepaalde sfeer aan de foto. Fotograaf: Wendy de Waal

Adapter

Een vintage lens kun je niet zomaar op je camera bevestigen. Je hebt hiervoor een adapter nodig. De meeste vintage lensjes hebben een M42-vatting. Daardoor kun je dezelfde adapter voor meerdere objectieven gebruiken. De meest eenvoudige kost je een paar euro. 

Om een vintage objectief op je digitale camera te zetten, heb je een adapter nodig. Met deze adapter zet je een objectief met M42 vatting op een Canon EOS camera. Fotograaf: Wendy de Waal

M-stand

Nadeel van vintage lenzen is dat je alles handmatig moet bedienen, omdat er geen communicatie mogelijk is tussen de lens en de camera. Het autofocussysteem werkt niet, dus moet je handmatig scherpstellen. Ook de diafragmawaarde moet je zelf instellen op het objectief. Fotograferen kan in principe wel in een de sluitertijd of diafragma voorkeuze stand, maar sommige camera’s hebben hier toch moeite mee. In dat geval kun je beter de regie in eigen hand nemen en op de M stand fotograferen. Het is even wennen, maar na een paar keer oefenen weet je niet beter.

Soap bubble bokeh van de Carl Zeiss Jena Tessar. Fotograaf: Wendy de Waal

Tussenringen

Vaak worden er ook nog tussenringen gebruikt, om iets dichterbij te kunnen focussen. Hierdoor kun je meer macro-achtige opnames maken, van vlinders en libellen bijvoorbeeld. Mijn ervaring is dat dit beter werkt met oude tussenringen, die dus ook een M42 vatting hebben, maar met moderne tussenringen kan het ook. Een andere optie is om een close-up filter te gebruiken (hoewel niet ieder objectief schroefdraad heeft om de filter op te bevestigen).

Waar zijn vintage objectieven te koop?

Enthousiast geworden? Online worden veel vintage lensjes aangeboden. Op Marktplaats, E-bay en Facebook bijvoorbeeld komen ze regelmatig voorbij. Verder vind je ze vaak op rommelmarkten en in kringloopwinkels. En wie weet ligt er zelfs nog wel wat bij je (groot)ouders op zolder!

6 reacties

  1. Gebruik regelmatig de Meyer Trioplan 50mm f2.9 op Fuji x-pro2 ( komt dus uit op 75mm ) , alsook de Meyer Oreston 50mm f1.8. Soms ook op de D850 maar op Fuji is het gebruik van ‘ you see what you get ‘ interessant en bovendien is het gewicht direct een stuk minder.

  2. Fijn om de vintagelensjes even onder de aandacht te brengen Wendy. Zelf heb ik de Helios 44-2 en de Pentacon en ben er erg blij mee. Wat een fijne tip Ruud om zelf een swirly bokeh na te maken. Ga dat ook proberen bij mijn foto’s van de Lensbaby velvet 56. En de Revuenon 50 mm maakt mij ook nieuwsgierig dus ga eens opzoek er naar.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Geef een reactie

6 reacties

  1. Gebruik regelmatig de Meyer Trioplan 50mm f2.9 op Fuji x-pro2 ( komt dus uit op 75mm ) , alsook de Meyer Oreston 50mm f1.8. Soms ook op de D850 maar op Fuji is het gebruik van ‘ you see what you get ‘ interessant en bovendien is het gewicht direct een stuk minder.

  2. Fijn om de vintagelensjes even onder de aandacht te brengen Wendy. Zelf heb ik de Helios 44-2 en de Pentacon en ben er erg blij mee. Wat een fijne tip Ruud om zelf een swirly bokeh na te maken. Ga dat ook proberen bij mijn foto’s van de Lensbaby velvet 56. En de Revuenon 50 mm maakt mij ook nieuwsgierig dus ga eens opzoek er naar.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze artikelen vind je vast ook interessant: