HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
Tutorials

Gelijkmatige verzadiging in Photoshop

Iedereen houdt van volle kleuren. Daarom is het aanpassen van de verzadiging een van de handelingen die we in de nabewerking standaard op onze foto’s loslaten. We hebben daarvoor twee mogelijkheden. Zowel in Lightroom als in Photoshop heb je de beschikking over verzadiging en levendigheid (vibrance). Allebei passen ze de verzadiging aan, maar de werking is wel degelijk anders.

Gelijkmatige verzadiging in Photoshop
Aanpassen van verzadiging kan op meerdere manieren. De schuif 'verzadiging' instellen is meestal de minst geslaagde werkwijze. Fotograaf: Marijn Heuts

Het verschil tussen verzadiging en levendigheid

Verzadiging is een vrij grove aanpassing, die de verzadiging van alle pixels evenveel opschroeft. Daar waar sommige pixels al flink verzadigd waren, zullen ze er nucleair uit komen te zien. Levendigheid pakt het iets subtieler aan, en verhoogt alleen de verzadiging van de pixels die nog niet zo verzadigd zijn. Het resultaat is dan ook vaak een stuk natuurlijker. Bovendien zorgt levendigheid er voor dat de verzadiging van alle pixels dichterbij elkaar komt te liggen, wat voor een prettiger ogend beeld zorgt zonder felle uitschieters.

Verzadigingsmasker

Levendigheid heeft dus meestal de voorkeur boven verzadiging, alleen weet je niet hoe de software bepaalt welke pixels voor wat extra verzadiging in aanmerking komen. Soms worden de verkeerde pixels geraakt, en andere weer wat minder dan je zou willen. In Photoshop kun je heel gericht de verzadiging aanpassen, waarbij je ‘live’ kunt zien welke pixels er veel of weinig verzadigd zijn. Daartoe moeten we een ‘verzadigingsmasker’  aanmaken. Dat is een laag die in een zwart-wit weergave laat zien hoe verzadigd je pixels zijn.

Maak daarvoor een aanpassingslaag aan voor ‘selectieve kleur’. Zorg dat onderin het vinkje staat bij ‘absoluut’ en zet vervolgens voor elk van de zes kleuren de schuif voor zwart helemaal naar links. Voor wit, neutraal (grijs) en zwart zet je de zwarte schuif juist helemaal naar rechts. Je verzadigingsmasker is nu klaar. In wit zie je de pixels met maximale verzadiging, in zwart de pixels zonder verzadiging. Wat kun je nu met deze laag?

Selectieve kleur, zet ‘absoluut’ aan. Fotograaf: Marijn Heuts
Het verzadigingsmasker is nu aangemaakt. Wit is verzadigd, zwart niet. Fotograaf: Marijn Heuts

Verzadiging aanpassen

Een simpele manier om er mee te werken is een laag voor verzadiging aan te maken onder de net aangemaakte laag met het masker. Selecteer vervolgens het handje in het dialoogvenster van de verzadigingslaag en klik en sleep in je foto op plekken waar de verzadiging te hoog of laag is. Moet de verzadiging omhoog, sleep dan naar rechts. Moet ie omlaag, dan sleep je naar links. Zo trek je visueel de verzadiging in het hele beeld min of meer gelijk. Hou de laag met het masker zichtbaar als referentie.

Een aanpassingslaag voor verzadiging, met het handje aangevinkt sleep je in de foto de verzadiging omhoog of omlaag. Fotograaf: Marijn Heuts

Finetuning

Een meer precieze manier is het verzadigingsmasker om te zetten in een selectie. Als je naar het venster met de kanalen gaat, kun je op control (command) drukken en dan op een willekeurig kanaal klikken (ze zijn allemaal hetzelfde). Je krijgt nu een selectie waarin alle witte pixels volledig zijn geselecteerd, alle zwarte pixels niet, en alle grijze pixels naar rato. Met de selectie actief maak je een aanpassingslaag aan voor verzadiging. Je zult zien dat je meteen een masker krijgt met je selectie verwerkt. Zet vervolgens eerst de laag met het verzadigingsmasker even op onzichtbaar. Als je de verzadiging nu naar beneden sleept, worden enkel de verzadigde pixels ontzadigd.

Onder ‘kanalen’ klik je met control ingedrukt op een willekeurig kanaal om een selectie te maken. Fotograaf: Marijn Heuts

Wil je juist de minst verzadigde pixels meer verzadigen, dan lukt dat niet met de huidige selectie, want die selecteerde nu net de meest verzadigde pixels. We moeten de selectie dus omkeren. De snelste manier is via shift-control-I (shift-command-I). Met de omgekeerde selectie actief maak je opnieuw een verzadiging laag aan onder de laag met het verzadigingsmasker. Zet die laag met het masker weer even op onzichtbaar. Als je nu de verzadiging opschroeft, worden enkel de nog niet zo verzadigde pixels geraakt. Wil je het effect er toch lokaal weer uit hebben, dan kun je altijd op het masker schilderen. Met zwart schilder je het er helemaal uit, met een lagere dekking zoals 10% schilder je het er langzaam maar zeker uit en zal het natuurlijker ogen.

De selectie omgekeerd, nu zijn alle niet verzadigde pixels wit. Fotograaf: Marijn Heuts

Lokale aanpassingen

Tenslotte kun je de verzadiging ook handmatig heel precies lokaal verminderen. Daarvoor maak je eerst een lege laag aan onder de selectieve kleur laag.

Een lege laag in de modus ‘verzadiging’ en een actieve selectie van de meest verzadigde pixels. Fotograaf: Marijn Heuts

Met de selectieve kleur laag actief zichtbaar, ga je naar de kanalen en klik je met control (command) ingedrukt op een kanaal om weer de selectie te maken van de meest verzadigde kleuren. Maak de selectieve kleur laag tijdelijk onzichtbaar. Zet de overvloeimodus van de nieuwe lege laag op verzadiging. Neem het penseel en kies een willekeurige voorgrondkleur met verzadiging 0. Met het penseel op ongeveer 10% dekking kun je nu gaan schilderen, en maak je lokaal de meest verzadigde tinten minder fel.

Kies een kleur met verzadiging 0 om op de lege laag mee te schilderen. Op lage dekking matig je lokaal de verzadiging enkel waar je dat wil. Fotograaf: Marijn Heuts

Zit de weergave van de selectie in de weg, druk dan op control-H (command-H) om de ‘mieren’ tijdelijk te verbergen. Ben je klaar, vergeet dan niet via control-D (command-D) de selectie op te heffen zodat toekomstige bewerkingen niet ook enkel op die selectie worden losgelaten. Zeker als je de ‘mieren’ hebt verborgen vergeet je nog wel eens dat er een selectie actief is. De laag met het verzadigingsmasker kun je nu ook weggooien.

Deel dit artikel


5
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Leo Hofland op 29 juni 2020 om 20:35

    Hoi Marijn,
    Nu heb ik hem door. Ga meteen aan de slag.
    Dankjewel

  2. Door Leo Hofland op 26 juni 2020 om 21:43

    Hoi Marijn,
    Ik ben aan het stoeien geweest met de verzadiging: voor de duidelijkheid.
    Je beschrijft 2 manieren om de foto aan te passen? Tot “finetuning” is de eerste manier? Na finetuning volgt de 2e? Of is finetuning een vervolmaking van het eerste deel.
    Als dat zo is: ik kom niet terug bij mijn foto tenzij ik natuurlijk de lagen uitzet (selectieve kleur en kleurtoon/verzadiging) Maar als ik dat doe heeft een en ander natuurlijk geen effect.
    Alvast dank voor de reactie

    1. Door Marijn Heuts op 29 juni 2020 om 09:06

      Hi Leo,

      Het eerste stuk is een vrij grove manier. Je past immers de verzadiging binnen de hele foto aan, alleen doe je dat met de informatie die het zwart-witte verzadigingsmasker je geeft. Je sleept als het ware met een kleur om die te verzadigen of ontzadigen. Die kleur zie je niet omdat de laag met het verzadigingsmasker actief is en je dus een zwartwit weergave van je foto hebt.

      Vanaf finetuning wordt het beter. Je zet namelijk het verzadigingsmasker om in een selectie. Het gevolg is dat als je vervolgens een verzadigingslaag aanmaakt, alleen de verzadigde kleuren worden aangepast. Dus geen gokwerk meer. Hopelijk klinkt dat logisch.

      Je hoeft de lagen niet uit te zetten, als de laag met je foto maar actief is. ben je klaar met aanpassen verzadiging, dan gooi je de laag met het verzadigingsmasker weg en de laag met foto en de laag met de verzadiging voeg je samen.

  3. Door Leo Hofland op 19 juni 2020 om 22:48

    Goedenavond,
    Erg leuk en leerzaam, de tutorial over verzadiging. Ik heb een vraag: tot het punt finetuning lukt het prima. Mij is echter niet duidelijk hoe ik terug kom bij mijn aangepaste foto? Heeft u hier nog een toelichting bij?
    Dankuwel!

    1. Door Marijn Heuts op 21 juni 2020 om 15:17

      Hoi Leo, probeer na de CTRL-klik op een van de kanalen nogmaals op het RGB-kanaal te klikken, of in het lagen pallet op de laag met je foto. Dan kom je weer bij je foto terecht, met de selectie actief.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *