HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
tutorials

Hulpmiddelen voor je compositie in Lightroom

Doorgaans proberen we tijdens het maken van de foto de compositie al zo goed en mooi mogelijk te bepalen. Maar soms blijkt achteraf, als je op je computerscherm de foto bekijkt, dat er toch nog iets aan wringt.

Hulpmiddelen voor je compositie in Lightroom
Er bestaan meer compositieregels dan de gulden snede. In Lightroom kan je ze over een foto plaatsen om de uitsnede te bepalen. Fotograaf: Marijn Heuts

En bij bewegende onderwerpen is het niet altijd mogelijk de compositie helemaal naar wens te bepalen, omdat het onderwerp niet altijd precies daar gaat lopen of vliegen waar jij dat het liefst zou willen. Wat de reden ook is, je zult in de nabewerking de compositie moeten finetunen. Dat kun je natuurlijk volledig op gevoel doen en vaak werkt dat prima. Maar niet altijd is meteen duidelijk wat er aan je compositie wringt, waarom de foto voor je gevoel niet in balans is, en hoe je dat kan oplossen.

Compositieregels

Hoewel er in de fotografie eigenlijk geen regels bestaan, en alles mag, is het wel zo dat de meeste uitgebalanceerde composities niet toevallig zijn. Vaak voldoen ze aan een van de regels uit de compositieleer: de vlakken in je beeld zijn allemaal even groot, er zitten diagonalen in, schuine lijnen beginnen in een hoek, je onderwerp bevindt zich straal in het midden of op een van de snijlijnen van de regel van derden of gulden snede, enzovoorts.

Compositie finetunen

Een goede manier om je compositie te finetunen is te controleren of deze wellicht al aan een van deze compositieregels voldoet, of met een kleine aanpassing aan de uitsnede eraan kan voldoen. Uiteraard ga je niet op je beeldscherm tekenen en ook hoef je geen lijnen te trekken op een afdruk van je foto. Een groot aantal beproefde compositieregels zit namelijk ingebakken in Lightroom en kun je tevoorschijn halen wanneer jij dat wil.

Via het menu kan je de verschillende compositieregels oproepen. Fotograaf: Marijn Heuts

 

En natuurlijk is de gulden snede beschikbaar in Lightroom. Fotograaf: Marijn Heuts

 

De gulden snede van Fibonacci is een minder bekende variant bij natuurfotografen. Fotograaf: Marijn Heuts

Via Gereedschappen > Bedekking uitsnijdhulplijn (Tools > Crop Guide Overlay) kun je kiezen uit een hele trits rasters. Let wel dat deze pas te kiezen zijn als je in het uitsnijdgereedschap zit. Druk (R) om snel naar de crop tool te gaan en door op (O) te drukken ga je een voor een door de hulplijnen heen. Binnen sommige hulplijnen kun je de oriëntatie veranderen (horizontaal, verticaal, gespiegeld) door op Shift + O te drukken.

Beeldverhouding

Het toepassen van een van de compositieregels is slechts één manier om je compositie meer in balans te brengen. Als je de beeldverhouding op 3:2 of 4:3 laat staan mis je een extra kans om de foto krachtiger te maken. Soms is een 4:5 uitsnede (met name bij verticalen) of een 16:9 uitsnede beter passend bij het onderwerp van je foto. Je kan er storende elementen mee uit beeld snijden, de nadruk leggen op horizontale of verticale lijnen, of een stuk fletse lucht elimineren.

Klik op ‘origineel / original’ om een andere uitsnede te kiezen of er een aan te maken. Fotograaf: Marijn Heuts

 

Via dit menu kan je je eigen uitsnedes aanmaken en opslaan in Lightroom. Onderaan staan de zelf toegevoegde crop verhoudingen. Fotograaf: Marijn Heuts

In het menu van het uitsnijdgereedschap (R) kun je een van de standaard beeldverhoudingen kiezen, volledig vrij bijsnijden (klik daartoe wel eerst op het hangslotje om dit te openen), of zelf verhoudingen aan het lijstje toevoegen. Persoonlijk gebruik ik altijd vaste verhoudingen, zoals 3:2, 4:3, 16:9, 2:1, 3:1, 17:6 en 4:5.

Consistentie

Ik hou vast aan deze beperkte set omdat ze niet voor niks vaak gebruikt worden en dus inderdaad vaak erg goed uitpakken. Maar ook wijk ik er niet van af, omdat het zorgt voor een soort eenheid in mijn archief. Dat lijkt onbelangrijk en licht autistisch, maar is best wel handig als je je foto’s gaat afdrukken in een boek of een expositie maakt, of een diavoorstelling vult. Zelf vind ik het dan prettig als daar enige consistentie in zit, de foto’s niet te veel van formaat verspringen. Het brengt een zekere mate van rust in de presentatie.

Andere artikelen over compositie

Loslaten van compositieregels

Randzaken voor iedere compositie

Vlekken en vlakken

Letten op lijnen

Kracht van de herhaling

Wat is compositie?

 

Deel dit artikel


0
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *