Lessen van het Wad

Gear acquisition syndrome

Ergens in 2014 kocht ik mijn eerste digitale spiegelreflex. De keuze viel op een Nikon D3100, een instapmodel crop-camera met een kitlens van 18-55 mm. Ik was er ontzettend blij mee en in die tijd werd elk vrij uurtje besteed aan de fotografie. Dit resulteerde al gauw in betere resultaten, maar zorgde er ook voor dat ik tegen de beperkingen van mijn uitrusting aan liep. De beeldhoek was te klein, dus werd de kitlens aangevuld met een groothoekobjectief, waarmee landschappen weids konden worden vastgelegd. Filters werden aangeschaft, om de belichting meer in balans te brengen en ook een statief werd onontbeerlijk. Uiteindelijk werd het instapmodel meerdere keren vervangen en inmiddels beschik ik over een fullframe systeemcamera met een betere beeldkwaliteit en allerlei handige snufjes die het fotograferen een stuk makkelijker en aangenamer maken. Maar er is altijd wel weer wat meer te wensen en te dromen…

Foto ervaringen

Los van het feit dat het soms leuk is iets nieuws aan te schaffen, kan andere apparatuur je in staat stellen beelden te maken die je voorheen niet kon maken en daarmee je fotografie verrijken. Zo stelt een macrolens je in staat kleine onderwerpen en details groot weer te geven, iets dat zonder zo’n lens veel moeilijker gaat. Toch ben ik de laatste jaren gaan inzien dat meer en nieuwere apparatuur je niet per se een betere fotograaf maakt. Daarom investeer ik mijn geld tegenwoordig meer in het opdoen van foto-ervaringen en minder in het aanschaffen van nieuwe apparatuur. Afgelopen Pasen resulteerde dit dan ook in een lang weekend weg naar Dokkum. De randen van de dag kon ik toewijden aan de fotografie op voor mij nieuwe plekken. En de rest van de dag bleef over om samen met mijn vrouw te genieten van dit mooie Elfstedenstadje en de fraaie omgeving. Twee vliegen in één klap dus.

De Waddenzee

De Waddenzee is een dynamische omgeving, waarin het landschap steeds verandert door getij, stroming en wind. Hierdoor ontstaan geulen, platen, kwelders en slikken. Elke eb en vloed laat nieuwe patronen en geulen achter in het slik. Deze structuren kunnen goed werken als voorgrondobject. En dat, te samen met de adembenemende vergezichten, is wat de Wadden zo aantrekkelijk maakt voor de landschapsfotografie.

Plannen

Voorafgaand aan ons bezoek heb ik veel plannen en ideeën opgedaan. Online zijn verschillende mooie en kansrijke locaties opgezocht en gemarkeerd in Google Maps. Per locatie is uitgezocht waar je kunt parkeren, hoe lang het rijden is vanaf het hotel en of je deze locatie juist in de ochtend of avond moet bezoeken. Ook zijn getijdentabellen geraadpleegd en het blijkt dat in dit weekend zowel de zonsopkomsten als de zonsondergangen mooi samenvallen met laagwater. Op papier dus ideale omstandigheden.

De stranden op het Zeeuwse eiland Walcheren, waar ik ben opgegroeid, zijn voor mij duidelijk en overzichtelijk. En ook het getij kan ik daar makkelijk lezen. Maar de bodem van de Waddenzee kan verraderlijk zijn. Het ene moment heb je nog stevige grond onder de voeten en het andere moment zak je er zo in weg. Ook kent de Waddenzee een grotere vloedstroom, waardoor je op het Wad rekening moet houden met vrij snel opkomend water. Voor mij nieuwe omstandigheden, dus daarom besluit ik contact op te nemen met Arjan Sijtsma, een fotograaf uit de omgeving. Arjan maakt prachtige beelden en is zo vriendelijk me te voorzien van allerlei nuttige tips en adviezen. Tijdens een eerdere vakantie verbleven we in hetzelfde gebied in Frankrijk. Toen is het er niet van gekomen, maar nu spreken we af elkaar te ontmoeten tijdens ons verblijf in Dokkum. Ondanks alle negatieve aspecten is het mooi dat sociale media op deze manier eens wordt toegepast waar het oorspronkelijk voor bedoeld is: namelijk het contact leggen tussen verschillende mensen.

De kunst van meebewegen

Na een gedegen voorbereiding en veel voorpret is dan eindelijk ons weekend weg aangebroken. Je kunt van te voren nog zoveel plannen, er zijn zaken waar je geen invloed op hebt. Bij aankomst is het nog stralend zonnig weer, maar rond zonsondergang is een dik wolkenpakket het land binnengetrokken en zijn de kansen op een kleurrijke zonsondergang aan het Wad snel vervlogen. Van te voren had ik kleurrijke zonsondergangen met mooi licht boven het Wad ingebeeld. En dat ik dit nu niet kan maken is wel enigszins teleurstellend. Toch besluit ik snel te kijken wat onder deze omstandigheden wel mogelijk is. In de lucht hangen dreigende wolken en omdat ik er toch ben maak ik een foto. Het beeld toont zware wolken boven het drooggevallen wad. De horizon wordt doorkruist door een oude zeewering. De foto drukt mooi de dreigende sfeer uit van de avond. Een beeld anders dan anders en achteraf ben ik er best blij mee. Daarna bedenk ik wat er onder deze omstandigheden nog meer mogelijk is en kies ik ervoor onze tijdelijke woonplaats in het blauwe uurtje vast te leggen. Nog niet helemaal wat ik mij van te voren bedacht had, maar uiteindelijk levert me dat een aantal beelden op waar ik erg tevreden over ben.

Genieten aan het Wad

De volgende morgen zet ik vroeg de wekker en staat het Wad bij Wierum op de planning. Aangekomen op de locatie blijken de omstandigheden toch weer niet helemaal optimaal te zijn. Op een paar sliertjes sluierbewolking na, is het namelijk een volkomen heldere lucht. Maar de rust en de ruimte aan het Wad in de vroege schemering zijn heel bijzonder. Al snel ben ik dan ook mijn reserves vergeten en ga ik aan de slag. Ik probeer verschillende composities, waarbij ik dan eens de paaltjes van een oude zeewering als onderwerp gebruik en dan weer eens mooie geultjes in het drooggevallen wad. De sfeer aan het Wad doet iets met je, het is overweldigend en rustgevend tegelijk. Hier regeert de natuur en voel je je als mens even heel klein. Ik geniet zo van het buiten zijn, dat de tijd voorbijsnelt en de zon alweer op is. Plots trekt de lichtval op de oude zeewering mijn aandacht. Het warme strijklicht op de oude paaltjes is heel mooi en hult deze in een gouden gloed. Daarboven, in de blauwe lucht, een sliert sluierbewolking. Alsof een schilder met een zachte kwast een dunne, bijna transparante veeg heeft achtergelaten. Snel een foto voordat dit moment alweer voorbij is. Wat een cadeautje, zo’n beeld wat je van te voren niet bedacht had.

Als verwachtingen uitkomen

De tijd vliegt voorbij en de dagen worden gevuld met een fijne mix van fotografie en leuke uitstapjes met mijn vrouw. Ik heb al meerdere foto’s kunnen maken, maar het ingebeelde beeld met een prachtige gekleurde lucht boven het drooggevallen wad heb ik nog niet. Op de laatste avond van ons weekend weg heb ik met Arjan afgesproken op het Wad. Ook nu is het maar de vraag of het lukt de ingebeelde foto te maken. Een uur voor vertrek vliegen de hagelstenen nog om de oren en tijdens de rit naar de locatie lijkt alle bewolking weggetrokken en blijft een strakke blauwe lucht over. Aangezien je er toch geen controle over hebt, besluit ik me er maar niet meer druk om te maken en gewoon te genieten van een ontspannende avond fotografie.

Na een kennismaking neemt Arjan me mee en wanneer we de dijk overstappen zie ik een wonderlijk uitzicht. Door het drooggevallen wad lopen geulen die door het water zijn uitgesleten en als aders door het landschap slingeren. Een mooi onderwerp voor een landschapsfoto. Snel pakken we onze spullen en worden de eerste foto’s gemaakt. Er staat een harde wind en je moet goed opletten dat je statief niet omvergeblazen wordt. Het positieve hiervan is dat een mooie wolkenband naar ons toe gedreven wordt die langzaam begint te kleuren door de ondergaande zon. Niet veel later staat de hemel in vuur en vlam en haasten wij ons om dit natuur spektakel op beeld vast te leggen. En alsof dat niet genoeg is, klinkt plots het geluid van duizenden vogels boven de branding en de wind. Op het scherm van de camera zie ik dat het toch gelukt is om het ingedachte beeld te maken en een grote glimlach verschijnt op mijn gezicht.

Terugblik

Terugkijkend op dit weekend aan het Wad vraag ik me af of de fototrip ook geslaagd zou zijn geweest als het ingebeelde beeld met de spectaculaire zonsondergang níét was gelukt. Het antwoord daarop is uiteindelijk volmondig ja. Juist deze ervaring heeft me laten inzien dat mijn fotografie niet draait om dat ene perfecte plaatje, maar om alles eromheen: het buiten zijn, het ontdekken van nieuwe plekken en mensen, het omgaan met onverwachte omstandigheden en het avontuur dat daarbij hoort. De momenten waarop plannen veranderen en je wordt gedwongen anders te kijken, blijken vaak het meest waardevol en leerzaam. Een foto met een adembenemende zonsondergang is prachtig, de kers op de taart, maar niet de essentie. Die zit in de beleving, in het proces en in het steeds opnieuw laten verrassen door de natuur.