Column: Leven in een sprookjeswereld

Het is een dag na het PiXperienceweekend. Ik ben nog een dagje in Nederland, even bijkomen voordat ik de lange terugreis naar Zweden aanvang. Samen met mijn jongere broer ga ik naar de Efteling.
Fotograaf: Bob Luijks

Het is maandag en de weersverwachting is niet denderend. Ik verwacht dan ook weinig drukte, maar schrik van het aantal auto’s op de parkeerplaats. Nergens in Nederland is het officieel vakantie; toch moet er ergens een regio vrij hebben. Het blijken toch voornamelijk Nederlandse kids en tieners die ik er zie rondlopen, te veel om aan schoolreisjes toe te schrijven.

Sprookjeswereld

De Efteling is één grote sprookjeswereld. Ik hou van alle details, van een moderne wachtrij tot de attracties zelf. Het maakt je beleving helemaal compleet. Even vergeet je de boze buitenwereld. In de Efteling is alles perfect en zie je alleen blije gezichten.

In die perfecte wereld valt het aantal ‘perfecte poppetjes’ op. Met natuur heeft het nog weinig te maken. Ik doel dan op de pubers van tegenwoordig. Duidelijk beïnvloed door sociale media verdwijnt hun huid onder een dikke laag plamuur. Waar zijn de gezichten met puistjes van weleer gebleven? Nepwimpers die zo lang zijn dat je ze zelf continu in beeld moet hebben en nog langere nepnagels waar je je smartphone nog amper mee kunt vasthouden. Lekker handig… Uiteraard met bijpassend handtasje dat superonhandig wordt vastgehouden. En dan heb ik het nog niets eens over het eigen gesproken taaltje. Het is al even overdreven als dat wat ze op sociale media zien. Alles behalve vrij van fouten overigens. De onderwijsbond heeft absoluut gelijk waar het om de taalvaardigheid gaat…

Mooi he? Met heel veel inspanning, geduld en geluk is zo’n perfecte foto misschien best te maken, maar met een doordacht promptje ben je in een oogwenk klaar. Nog nauwelijks van echt te onderscheiden, inclusief rommeltjes op het water en een kleine hinderlijke lichtvlek. Fotograaf: Bob Luijks

De iets oudere bezoeker, de twintigers, gaat nog een stapje verder in het streven naar perfectie. De botoxlippen pruilen je tegemoet. Reusachtig, buitenproportioneel, nepper dan nep. Het zou in het (helaas vanwege onderhoud gesloten) Carnavalfestival niet misstaan.

Een ideale sprookjeswereld vol nepmensen. Is dat niet wonderlijk? Een modern sprookje op zich…

De perfecte foto

Niet alleen jonge mensen kunnen er wat van, op sociale media is het in onze fotografiewereld vaak niet anders. Gelukkig nog wel zonder de hinderlijke, veel te snelle influencetaal. Wat is dat toch met hét prefecte plaatje van dé perfecte plek of dé perfecte soorten? Waar is de eigenheid gebleven? Het avontuur dat natuurfotografie heet?

De kraanvogelbalts, maar dan een echte foto. Dankzij mijn voorbereiding lukte dit in het mooist denkbare licht. Maar ja, er staan nog vele andere kraanvogels ‘in de weg’. Fotograaf: Bob Luijks

We zijn in een rare spagaat beland. Een aantal trendsettende fotografen is al jaren bezig met hét perfecte plaatje, dat een combinatie is van kundigheid in het veld én een stevige dosis (kundige) nabewerking. Een soort verheerlijking van de werkelijkheid, maar nog wel ontstaan vanuit echte foto’s. Op dit moment verdedigen zij zich op sociale media dat het geen AI-beelden zijn.

Want ja, AI tovert ook met één druk op de knop een perfect plaatje uit. Een leek ziet het verschil niet meer tussen echt en nep. Een professional overigens ook vaak niet meer, gelet op hoeveel AI-beelden er gedeeld worden in fotografiegroepen. Is iets té perfect, dan is de kans groot dat het nep is. Maar was dat niet waar de zojuist genoemde fotografen mee bezig waren? Wat dan wel weer raar is, dat zij AI-verwijten krijgen en dat AI-beeld dan wel weer geaccepteerd wordt.

Echt of nep, that’s the question. Fotograaf: Bob Luijks

Vooropgesteld, ik ben totaal niet tegen AI (evenmin tegen de knappe bewerkingen overigens). Het is een nieuwe ontwikkeling. Je kunt je er tegen verzetten, maar dat haalt toch niks uit. Je moet met de vaart der volkeren meegaan. Waar ik me wél aan erger zijn mensen die AI als echte foto verkopen, zodat wij fotografen ons toch steeds weer moeten verdedigen. En ja, het is absoluut frustrerend dat al die neppers eindeloos veel meer likes scoren.

Dat zegt misschien niet zoveel over ons, maar over de huidige tijd waarin we leven. Daarmee kan ik constateren dat ‘ik oud word’. Kennelijk leeft de jonge generatie graag in hun eigen Efteling-droomwereld, waarin het niet uitmaakt of iets echt of nep is, zolang het er maar fijn is. Of in ieder geval fijn overkomt voor de buitenwereld. Iraanse raketten zijn er eventjes niet, net zo min als gigantische mensenmassa’s op hotspots of een rimpeltje in het gezicht. Een wereld zonder kapotte wasmachine, uitgebloeide bloemen, verkoudheid of een net iets te lege koelkast met als gevolg een net iets te eenvoudige maaltijd.

Gewoon een koolmees, totaal niks bijzonders. Ik probeer ‘m in mijn tuin wel naar een door mij bedacht plekje te krijgen. Of eigenlijk de boomklevers en spechten. Daarmee de koolmees maar negeren? Natuurlijk niet! Fotograaf: Bob Luijks

Zo, terug naar mijn Zweedse sprookjeswereld, waar ik deze week mijn eerste spuitje haalde die de gevolgen van een potentieel toekomstige tekenbeet moeten voorkomen. Zo perfect is het dus toch ook weer niet. Gelukkig maar, want anders was er al snel niks meer aan.

Mijn eerste visarend van het jaar. Hij krijgt het aan de stok met een bonte kraai die de roofvogel liever ziet verdwijnen. Hij gaat kort achter en boven hem zitten, voert schijnaanvallen uit en vliegt luid krijsend rond. Uiteindelijk geeft de arend zich maar gewonnen. Veel te ver weg voor een interessant close shot, maar de fraaie bomen maken gelukkig veel goed. Je moet roeien met de riemen die je hebt. Fotograaf: Bob Luijks

2 reacties

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Foto van Bob Luijks

Bob Luijks

Als fulltime professioneel natuurfotograaf is Bob Luijks het liefst buiten te vinden. Met een grote interesse in de natuur, dieren- en plantenwereld wil hij niet alleen alles weten, maar kijkt hij vanuit zijn opleiding als landschapsarchitect vooral ook naar de achtergronden van het landschap. Deze kennis en interesse zie je terug in de foto’s van Bob.

Meer columns van deze auteur

Deze artikelen vind je vast ook interessant: