HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
tutorials

Lightroom gereedschap (1) Aanpassingspenseel

In het vorige vierluik “Een eerste blik op de module Ontwikkelen” hebben we globale aanpassingen besproken. In deze reeks tutorials worden de lokale aanpassingen besproken en de gereedschappen die we daarvoor gebruiken. Achtereenvolgens komen aan de orde: het aanpassingspenseel, het radiaalfilter, het gegradueerd filter, rode-ogencorrectie, vlekken verwijderen en uitsnijdbedekking.
De eerste van deze zes tutorials gaat over het aanpassingspenseel.

Lightroom aanpassingspenseel

Het Aanpassingspenseel

Het aanpassingspenseel vind je in de Module Ontwikkelen. Dit penseel wordt gebruikt om lokale aanpassingen te doen. Dit in tegenstelling tot het paneel ‘Standaard’ dat zich direct onder het aanpassingspenseel bevindt.

Lightroom gereedschap aanpassingspenseel
Klik op het symbool of gebruik de sneltoets ‘K’ op je toetsenbord om het aanpassingspenseel te activeren.
Lightroom gereedschap aanpassingspenseel
De schuifregelaars van het aanpassingspenseel worden zichtbaar na het activeren van het gereedschap.

Wanneer je de eerste keer het aanpassingspenseel hebt geactiveerd door in de afbeelding te klikken, verschijnt er in afbeelding een zwart-wit rondje (pin). Heb je al eerder een aanpassingspenseel gemaakt en vervolgens gedeactiveerd, dan wordt de pin grijs. Wanneer je op zo’n grijze pin klikt, wordt het masker weer geactiveerd.

Lightroom gereedschap aanpassingspenseel
Links een niet actief gede-activeerd masker, rechts het actieve masker.

Zie je geen pin, dan is de optie om de pin te verbergen ingeschakeld. Wil je zien hoeveel pins er zijn er waar ze zich bevinden, duw dan op de letter H van je toetsenbord. Wil je de pins weer verbergen, klik dan nogmaals op de letter ‘H’.
Op dezelfde wijze waarop pins zichtbaar en onzichtbaar gemaakt worden is het mogelijk het gebied waar je met ingedrukte muisknop overheen bent gegaan om een bewerking uit te voeren, zichtbaar en onzichtbaar te maken. Dit wordt het overlaymasker genoemd. Het masker is aan/uit te zetten door het indrukken van de letter ‘O’ op je toetsenbord.
Standaard heeft het de kleur rood. Onder het menu-item ‘Gereedschappen> Overlay aanpassingspenseel’ is de kleur van het overlaymasker te wijzigen.
Heb je per ongeluk teveel geselecteerd, dan kun je door op ‘Wissen te klikken’ of door de Alt-toets ingedrukt te houden een deel van de selectie ongedaan maken.
Tip: bereik je met één masker niet het gewenste resultaat, maak dan een tweede masker met, indien nodig, de zelfde instellingen. Uiteraard kun je de instellingen van het tweede masker naar eigen smaak aanpassen.

Het is mogelijk om de temperatuur (Kelvin) en de kleurtint te wijzigen en alle andere instellingen die je ziet. Daarnaast kun je onderin het venster, boven de instellingen van het penseel (het envelopje), ook zelf een kleur kiezen. Wanneer er in het envelopje een kruis te zien is betekent het dat er geen kleur is geselecteerd. Door op het vakje met het kruis te klikken verschijnt het volgende scherm.

Lightroom gereedschap aanpassingspenseel
Kleurenkiezer van het aanpassingspenseel.

Wanner je met de cursor over het venster beweegt verandert hij in een pipet. Hiermee kun je de kleur kiezen. Het vierkantje geeft aan welke kleur op dat moment actief is. Hoe hoger het aantal procenten onderin het venster hoe meer verzadigd de kleur. Wil je geen kleur, klik dan op het kruisje in de linker bovenhoek.
Het is mogelijk een tint/kleur uit de afbeelding te selecteren. Zorg dat je de cursor boven het kleuren palet hebt. Klik op de Ctrl-toets en vervolgens schuif je met ingedrukte linker muisknop over de afbeelding naar de kleur/tint die je wilt selecteren en laat je de Ctrl-toets los.

Penseelinstellingen

We gaan nu naar het penseel zelf kijken. Er is van alles aan passen, wat het werken met het penseel gemakkelijker maakt. Zo kan de grootte van het penseel aangepast worden door met ingedrukte linker muisknop over de schuifregelaar te bewegen. Als alternatief kun je de [ en ] op je toetsenbord gebruiken om het penseel kleiner of groter te maken.
Wil je een tweede penseel gebruiken met andere instellingen klik dan op de letter ‘B’ in het venster.
Onder de ‘Penseelgrootte’ bevindt zich de ‘Doezelaar’. De doezelaar is de ring om het penseel en heeft een iets dunnere rand dan het penseel zelf. De doezelaar is alleen te zien als hij niet op nul staat. Staat hij wel op nul, valt hij samen met de rand van het penseel. Staat de doezelaar op nul heeft het penseel een harde rand. Hoe hoger het getal van de doezelaar hoe zachter de rand van het penseel. De doezelaar kan ingesteld worden met de schuifregelaar of met ingedrukte ‘Shift-toets’ + [ of ].

Lightroom gereedschap aanpassingspenseel
Instelmogelijkheden van het Lightroom gereedschap aanpassingspenseel.

Met de ‘Stroom’ regel je de ‘penseeldruk’. Honderd is hard, één is heel zacht.
‘Dichtheid’ regelt de hoeveelheid transparantie of dekking van de penseelstreek. Stroom en dichtheid maken het mogelijk zeer nauwkeurig te werken, probeer het maar eens.
Tussen stroom en dichtheid in kun je aangeven of ‘Automatisch maskeren’ in- of uitgeschakeld moet zijn. Op basis van contrast probeert automatisch maskeren rekening te houden met de contouren waarlangs je met het penseel schildert. In- of uitschakelen kan ook door de letter ‘A’ op je toetsenbord in te drukken.

Lightroom gereedschap aanpassingspenseel
Wil je de aanpassing kopiëren houdt dan de ‘Ctrl+Alt-toets’ ingedrukt en klik en sleep vanaf de pin met je linker muisknop naar een ander gebied of klik met je rechter muisknop op de pin zodat dit venster verschijnt met 3 mogelijkheden.

Wil je alle schuifregelaars, behalve de instellingen van het penseel zelf, met twee muisklikken op nul zetten, dubbelklik dan op het woord ‘Effect’ linksboven in het paneel.
Door de letter ‘H’ op je toetsenbord in te drukken maak je de pin(s) onzichtbaar. Het filter blijft geactiveerd. Door nogmaals op de letter ‘H’ te duwen worden de pin(s) weer zichtbaar. Gebeurt er niets wanneer je een aanpassing maakt, duw dan eens op de letter H van je toetsenbord. Grote kans dat de instelling op verbergen staat.

Lightroom gereedschap aanpassingspenseel
Het is ook mogelijk een aanpassing aan of uit te zetten. In elk paneel zie je in de linker benedenhoek dit donkergrijs/lichtgrijs vakje. Door erop te klikken zet je de aanpassing uit of aan. Standaard staat de aanpassing aan.

In het vierluik ‘Een eerste blik op de module Ontwikkelen‘ hebben we de globale aanpassingen besproken. In deze reeks tutorials worden de lokale aanpassingen besproken en de gereedschappen die we daarvoor gebruiken. Achtereenvolgens komen aan de orde:
1: het aanpassingspenseel (dit artikel)
2: het radiaalfilter
3: het gegradueerd filter
4: rode-ogencorrectie
5: vlekken verwijderen
6: uitsnijdbedekking

Deel dit artikel


9
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Jack van Dalen op 25 januari 2018 om 12:09

    Aanvulling voor Klariska,
    In plaats van helemaal opnieuw te beginnen kun je ook een aantal malen de toetscombinatie Ctrl+Z indrukken. Hiermee maak je de laatste bewerking ongedaan.
    Succes ermee!

  2. Door Jack van Dalen op 24 januari 2018 om 15:55

    Hallo Klariska,
    Als je de Alt-toets gebruikt om te gummen is het de bedoeling dat deze zolang je gumt ook ingedrukt blijft. Klik anders op “wissen”. Op welke waarde staat de schuifregelaar als je de Alt-toets indrukt of als je op “wissen” klikt? Hoe meer richting 100, hoe groter het effect.
    Hopelijk kun je hier iets mee. Laat je het me even weten als de oplossing er niet bij zit?

  3. Door klariska Holland op 24 januari 2018 om 15:00

    hallo,

    ik heb lightroom classic ( de ‘vaste versie’ dus) in november gekocht.
    eerst op de laptop, maar na aanschaf pc daar nu ook op geinstalleerd.
    helaas werkt de alttoets niet als gummetje bij het aanpassingspenseel op de pc! heeft u daar een tip voor? want dit is echt heel vervelend want net op t laatst ga je nog even per ongeluk over het deel dat je niet wil, en dan moet je helemaal opnieuw beginnen… het minnetje komt wèl in beeld bij indrukken alt toets, maar er wordt niet gegumd..

    met vr. groet klariska

  4. Door Jacqueline de Groot op 29 september 2017 om 07:43

    Dank voor dit artikel. Ik kijk al uit naar de volgende in de reeks. Ik heb weer het een en ander bijgeleerd.
    Een stukje begrijp ik niet (de toepassing) en het lukt me tevens niet de handeling uit te voeren. Kunt u me dit nog eens toelichten? Het betreft:
    Het is mogelijk een tint/kleur uit de afbeelding te selecteren. Zorg dat je de cursor boven het kleuren palet hebt. Klik op de Ctrl-toets en vervolgens schuif je met ingedrukte linker muisknop over de afbeelding naar de kleur/tint die je wilt selecteren en laat je de Ctrl-toets los.

    1. Door Jack van Dalen op 29 september 2017 om 09:00

      Hallo Jacqueline,

      Goed om te lezen dat je uitkijkt naar de volgende tutorial in de reeks (die is al verschenen: het radiaalfilter).
      Ik zal proberen de toepassing van een tint/kleur in de afbeelding verder toe te lichten en de handeling duidelijker uit te leggen.

      Toepassing
      Het kan zijn dat je een bepaalde tint/kleur die op een bepaalde plek in de afbeelding voorkomt op een andere plek in diezelfde afbeelding (of indien gewenst in een andere afbeelding) wil gebruiken om een onderwerp een andere tint/kleur te geven.

      Handeling (werkt ook in het radiaalfilter en het gegradueerd filter)
      Om de handeling uit te voeren doe je het volgende:
      Open het aanpassingspenseel door op de letter “K” van je toetsenbord te duwen. Ga naar beneden en klik op het envelopje (een grijze rechthoek met een kruis er doorheen. Zie je geen kruis is er reeds een kleur geselecteerd.) Het kleurenpalet verschijnt. Wil je een kleur uit je afbeelding selecteren zorg er dan voor dat je cursor zich boven het kleurenpalet bevindt. Schuif met ingedrukte Ctrl-toets én tegelijkertijd ingedrukte linkermuisknop over de afbeelding en selecteer de gewenste tint/kleur. Je kan ter controle het kleurenpalet in de gaten houden. Het vierkantje/blokje in het kleurenpalet schuift mee terwijl je met ingedrukte Ctrl-toets en ingedrukte linker muisknop over de afbeelding schuift. Laat beide toetsen los. De gewenste tint/kleur is geselecteerd. Uiteraard kun je door gebruik te maken van de schuifregelaars wijzigingen aanbrengen.

      Hopelijk lukt het zo.

  5. Door Jack van Dalen op 21 september 2017 om 19:35

    Hallo Madeleine,
    Dit is inderdaad Lightroom CC voor Windows. De aanpassingsopties en het automatisch maskeren zijn niet verdwenen (ook niet in Lightroom 6). Als ik het zo lees heb je per ongeluk op het driehoekje aan de onderkant van het gereedschap Aanpassingspenseel (het onderdeel “Wissen”) geklikt. Wijst het driehoekje naar binnen, klik er dan op. Nadat je erop geklikt hebt wijst het driehoekje naar beneden. De aanpassingsopties voor de doezelaar en het maskeren zouden nu weer zichtbaar moeten zijn. Zie hiervoor de laatste afbeelding van deze tutorial.
    Hopelijk is hiermee je probleem opgelost. Mocht het niet zo zijn, laat het dan even weten.

  6. Is dit Lightroom CC voor windows? Een tijd geleden waren alle aanpassingsopties voor de doezelaar en het automatisch maskeren ineens verdwenen (na een update?) Zie ik een optie over het hoofd of is dit eruit verdwenen?

  7. Door Jack van Dalen op 21 september 2017 om 12:01

    Noortje,
    Dank voor je feedback. Goed om te lezen dat het artikel leerzaam en duidelijk is.

  8. Door Noortje Russel op 21 september 2017 om 11:52

    Heel duidelijk en zeer leerzaam. Ik heb een paar handigheidjes geleerd die ik nog niet kende, dank!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *