HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
tutorials

Lightroom gereedschappen (5) Vlekken verwijderen

In het vierluik ‘Een eerste blik op de module Ontwikkelen’ hebben we de globale aanpassingen besproken. In deze reeks tutorials worden de lokale aanpassingen besproken en de gereedschappen die we daarvoor gebruiken. De vorige keer is de Rode-ogen correctie besproken. In deze tutorial staat het gereedschap ‘vlekken verwijderen’ centraal.

vlekken
Fotograaf: Jack van Dalen

Vlekken verwijderen

vlekken verwijderen
In het rijtje gereedschappen om lokale aanpassingen te doen is ‘Vlekken verwijderen’ het tweede gereedschap van de zes. Om het gereedschap te activeren klik je op het icoontje of je drukt de toets ‘Q’ in op je toetsenbord.

Het gereedschap ‘Vlekken verwijderen’ bestaat uit twee delen: het ene deel is ‘Klonen’ en het andere deel is ‘Retoucheren’. Het verschil tussen die twee is dat je met klonen een exacte kopie maakt van de bron en dat met retoucheren de pixels die je overbrengt naar het gebied dat je wilt aanpassen door Lr zo goed mogelijk worden ingepast.

vlekken verwijderen
Wanneer je het gereedschap ‘Vlekken verwijderen’ hebt geactiveerd kun je kiezen uit Klonen en Retoucheren. Het maakt niet uit welke optie je kiest. Je kunt tijdens het gebruik altijd switchen, gebruik hiervoor de sneltoets ‘Shift+Q’.
Vlekken verwijderen
Tip: zorg dat bij overlay gereedschap altijd iets anders dan ‘Nooit’ is aangevinkt, anders zie je niet wat je doet.

Het gebied waar Lr de pixels vandaan haalt is niet zichtbaar wanneer je bij Overlay gereedschap ‘Nooit’ kiest. Dat komt overeen met het indrukken van de letter ‘H’ op je toetsenbord. Zie hiervoor ook de tutorials over het aanpassingspenseel, het radiaalfilter en het gegradueerd filter.

 

Vlekken verwijderen in de praktijk

Bevindt je muis zich boven de afbeelding en heb je nog niet met je linker muisknop in de afbeelding geklikt, dan kun je de grootte van de cirkel wijzigen door:

  • met je muis de schuifregelaar te verslepen
  • door de vierkante haak [ of ] in te drukken of
  • door aan je muiswieltje te draaien

De grootte van de doezelaar wijzigen werkt precies hetzelfde. Je gebruikt dan echter ‘Shift+[‘ of ‘Shift+]’ of ‘Shift+muiswieltje’. Uiteraard kun je ook de dekking wijzigen. Dit doe je met de schuifregelaar.

vlekken verwijderen
Twee verschillende methoden om de plaats van de cirkel te bepalen. Fotograaf: Jack van Dalen

Wanneer je ‘Ctrl+Shift+links klikt+sleept’, plaats je de cirkel zoals links op de afbeelding hier boven. Gemaakt vanaf het punt waar je hebt geklikt, de paarse cirkel op de rand. Gebruik je de toetscombinatie ‘Ctrl+Alt+links klik+sleep’, dan plaats je deze cirkel, gemaakt vanuit het midden van de cirkel (zie de paarse cirkel in het midden van de afbeelding).

Druk eerst de toetsen in voordat je met je linkermuisknop klikt en sleept, anders ben je een vrije vorm aan het tekenen. Duw je alleen de ‘Shift-toets’ in vóórdat je links klikt en sleept, dan trek je, afhankelijk van de richting, een perfect rechte horizontale of verticale lijn. Deze twee vormen ‘vrij tekenen’ (met linker ingedrukte muisknop slepen) en ‘een rechte lijn tekenen’ (Shift+ingedrukte linkermuisknop+slepen) kunnen niet achteraf in grootte gewijzigd worden (doezelaar en dekking kunnen wel aangepast worden). Ze kunnen wél versleept worden. Dit doe je door in de selectie te klikken en te slepen. Voor de cirkels is het niet anders. Zij kunnen echter ook in grootte gewijzigd worden door de muis op de rand van de selectie te plaatsen en te slepen. Natuurlijk kun je ook de verschillende schuifregelaars gebruiken.

Vlekken visualiseren

Door het indrukken van de letter ‘A’ op je toetsenbord of door het aanvinken van het vierkantje voor ‘Vlekken visualiseren’ worden vlekken op de afbeelding, veroorzaakt door stof op de sensor, beter zichtbaar.

Vlekken verwijderen
Een vinkje in het rechter gele vierkantje activeert het vlekken visualiseren en de schuifregelaar rechts ervan bepaalt de zichtbaarheid.
vlekken verwijderen
Voor het activeren van ‘Vlekken visualiseren’. Fotograaf: Jack van Dalen
vlekken verwijderen
In de grafische weergave valt de sensorvlek veel meer op. Plaats het penseel over de sensorvlek en klik.
vlekken verwijderen
Lightroom zoekt zelf een plek die gebruikt wordt om de vlek mee te retoucheren.

Wil je een andere plek gebruiken om de vlek mee te retoucheren, klik dan op de door Lightroom gekozen plek en sleep deze eenvoudig met je muis naar een ander deel van de afbeelding.

Andere ‘vlekken’

Het weghalen van sensorvlekken is ongetwijfeld de belangrijkste toepassing van dit gereedschap, maar wanneer je daar zelf geen problemen mee hebt en je het niet doet bij wedstrijden waar het verboden is kun je ‘Vlekken verwijderen’ ook gebruiken om je foto’s aan te passen door storende elementen te verwijderen. Wanneer dat bijvoorbeeld een akelig wit glimlichtje is gaat het net als hierboven beschreven bij sensorvlekken. Maar wanneer dat een voorwerp met een andere vorm betreft zul je de vrije vorm moeten toepassen. In de eerste versies van Lr moest je een sprietje ‘wegpoetsen’ door een hele serie cirkeltjes te klonen, tegenwoordig kun je eenvoudig de vorm van het sprietje in één keer klonen of retoucheren.

In het vierluik ‘Een eerste blik op de module Ontwikkelen‘ hebben we de globale aanpassingen besproken. In deze reeks tutorials worden de lokale aanpassingen besproken en de gereedschappen die we daarvoor gebruiken. Achtereenvolgens komen aan de orde:
1: het aanpassingspenseel
2: het radiaalfilter
3: het gegradueerd filter
4: rode-ogencorrectie
5: vlekken verwijderen (dit artikel)
6: uitsnijdbedekking

Deel dit artikel


2
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Jack van Dalen op 26 februari 2018 om 14:41

    Hallo Peggy,

    Bedankt voor je feedback! Goed om te lezen dat de uitleg duidelijk is. Als je vragen hebt hoor ik het graag.

    Hartelijke groet,
    Jack van Dalen

  2. Beste Jack,
    Eindelijk een super duidelijke site ontdekt die echt stap voor stap de diverse filters uitlegt.

    Niet dat de anderen niet goed zijn. Wat ik prettige vind is dat je duidelijk aangeeft waarop bepaalde schuifjes/knopjes moeten staan. Bijvoorbeeld de de overlay . Mag niet op NOOIT staan anders zie je niet wat je aan het doen bent. Enz.enz.

    Zal je site zeker raadplegen als hobbyfotograaf.
    Mijn passie is landschapfotografie,macro,en figuratief/abstract. Nu bezig met LR onder de knie krijgen. ?
    Dank je wel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *