De Schwanenstein is een van de grootste zwerfkeien van Rügen (geschat gewicht van 162 ton), waarschijnlijk daarheen gebracht door de laatste ijstijd. Een dergelijk markant object wordt al snel omgeven door legendes. Ooievaar Adebar zou baby’s op de kei afleveren, waarna zwanen ze aan land brengen. Of de naam daar vandaan komt… Wel is het zo dat er vaak zwanen op de zee rond Rügen ronddobberen.
Markant betekent ook dominant en juist daar wringt de schoen. De Schwanenstein ligt op een prachtig keienstrand, maar eenmaal opgenomen in een groothoek-landschapsfoto kun je er niet meer omheen. In de meeste gevallen is het daarom beter een keuze te maken: of de kei, of het keienstrand.
Grijs plus grijsfilter
De kei fotografeer ik dus liever als stand alone onderwerp. Met zijn fraaie vorm en subtiele kleuren vormt de Schwanenstein een perfect onderwerp voor een minimalistische aanpak. Grijs weer lijkt saai, maar dat kan hier prima van pas komen. Met een 10-stops grijsfilter behaal ik een sluitertijd van 30 seconden, genoeg om de zee lekker strak te trekken. De lucht temper ik een beetje met een 2-stops zacht grijsverloopfilter. Zo is er niets dat afleidt, alleen de kei, niks meer en niks minder.
Kleurrijke ochtend
Het strand van Lohme ligt wat ongelukkig voor de zonsopkomst. De zon komt buiten het zicht achter de klif op, uitgezonderd in de zomer, maar dan wil je beslist niet op Rügen zijn. Dat wil niet zeggen dat de ochtend niet geschikt is, want met een beetje geluk kun je wel met prachtige kleuren werken. Bovendien ligt de kei een stukje verderop in de zee, net genoeg om toch wat licht te vangen.
Ook nu gebruik ik weer een grijsfilter, ditmaal een 6-stops. Dat blijkt geen goede keuze. Het water wordt in de 8 seconden durende sluitertijd weliswaar een stuk rustiger, maar de wolken zijn daardoor net bewogen. Ik had hier voor een kortere of juist veel langere sluitertijd moeten kiezen. Het alternatief was een ‘stack’ geweest van verschillende sluitertijden, zodat ik een gladde zee had gehad in combinatie met een onbewogen wolkenlucht.
Slecht weer, goed weer
Iedere keer als je het strand bezoekt, hoop je op een klein beetje magie. De weersverwachting zag er een op andere ochtend totaal niet goed uit. Een blik uit het hotelraam bood ook weinig hoop. Uiteraard ga je toch; je weet immers maar nooit.
Het grote formaat van de Schwanenstein zorgt voor nog een uitdaging: vanaf ooghoogte raakt de punt van de kei de horizon net wel of net niet. Net wel of net niet zie ik niet graag in een foto. Of de kei steekt ruim boven de horizon uit (extra laag standpunt dus) of er blijft voldoende ruimte over tussen de kei en de horizon.
Donkere wolken pakken zich samen. Op het steenstrand bevindt zich een trapje, waardoor je een ruim hoger standpunt in kunt nemen. Ik plaats wederom mijn 10-stops grijsfilter op de lens. Omdat het nog vroeg is, resulteert dat in een sluitertijd van 4 minuten. Het zorgt voor een prachtige lichtval en volledige vervaging van de lucht en het water, waarbij alleen nog wat subtiele vegen van de wind overblijven. Ik ben blij met dit ‘fine art’ resultaat.
Niet veel later, de zon is inmiddels op, verschijnt er ineens een regenboog. Vanaf dat hogere standpunt kan ik er weinig mee. Hoe geinig zou het zijn om de regenboog uit de kei te laten komen? Als een soort van moderne legende. Ik ren snel, doch voorzichtig naar een plek waarbij ik de kei en de regenboog perfect kan uitlijnen. Daar loop ik weer tegen het horizonprobleem aan. Voorzichtig klim ik op een andere steen, schuif mijn statief uit tot de maximale hoogte en maak de foto, wederom met een lange sluitertijd. Ditmaal kies ik voor 30 seconden, genoeg voor de benodigde vervaging van het water, maar zonder het risico dat de sluitertijd zo lang wordt, dat de regenboog vervaagt. Of erger nog, verdwijnt.
Vele malen stond ik op het strand, en iedere keer blijft het de vraag: de Schwanenstein benutten of negeren? Soms vallen de puzzelstukjes perfect op hun plek en is de Schwanenstein een bijzonder dankbaar onderwerp.
