Mijn vertrek naar Zweden: hoe Zweden in mijn leven kwam

In 2002 breng ik samen met mijn afstudeervriend een bliksembezoek aan Zweden, als onderdeel van een rondreis met de trein door geheel Scandinavië. Het zuidelijke deel van het land zie ik alleen vanuit de (snelle!) trein voorbij flitsen. Ik verbaas me erover hoe lang je door louter bos kunt rijden, zonder ook nog maar een dorpje tegen te komen. Na een nachtje Stockholm ga ik met de veerboot naar Finland. In het uiterste noorden keer ik vervolgens terug in Zweden om een paar dagen de omgeving van Björkliden te verkennen. Het is er prachtig, rustig en uitgestrekt. Daarna gaat de reis door naar Narvik, de Lofoten en verder richting het zuiden van Noorwegen. Zweden is al snel weer vergeten.
De eerste dag van het verkennen van je nieuwe woonomgeving is het mistig en passeer je dergelijke plekjes. Dat smaakt naar meer!
De eerste dag van het verkennen van je nieuwe woonomgeving is het mistig en passeer je dergelijke plekjes. Dat smaakt naar meer! Fotograaf: Bob Luijks

2018

Het duurt tot 2018 voordat ik naar Zweden terugkeer, ditmaal met mijn vrouw en dochter. Normaal houden we onze vakanties tamelijk basic; we huren een vakantiehuis en gaan vandaaruit vooral veel wandelen. Ditmaal is het anders. We willen Zweden maximaal beleven en boeken dan ook allerlei extra georganiseerde excursies. Lange en intensieve dagen volgen. Overdag maken we flinke wandelingen door de eindeloze bossen, ’s avonds gaan we op zoek naar elanden en bevers. Het hoogtepunt is een overnachting in een hut tussen de beren.

Mijn dochter is op dat moment nog maar 7 jaar en eigenlijk te jong om een bezoek te brengen aan deze hut. Kinderen hebben een korte spanningsboog en gaan zich dus snel vervelen. Ieder geluidje kan de beren verstoren. Daar heb je zelf dan niet alleen last van, maar mogelijk ook de mensen die de dagen erna komen. We weten de uitbaatster ervan te overtuigen dat het met onze dochter wel snor zit. Gelukkig maar, want we zien er die nacht meerdere, een onwaarschijnlijk toffe ervaring, ook voor mijn dochter. De weken vliegen voorbij en geen van allen hebben we echt zin om weg te gaan. Zo gaat dat echter met vakantie.

Voor de eerste keer oog in oog met een beer, indrukwekkend!
Voor de eerste keer oog in oog met een beer, indrukwekkend! Fotograaf: Bob Luijks

2019

Het jaar erop keer ik terug, ditmaal alleen, op uitnodiging van de toeristische diensten. Een week lang moet ik verslag doen van de wildernis van Midden-Zweden. De elanden zijn deze keer weerbarstig, maar verder is het wederom een genot om met zo’n rijk dierenleven te kunnen werken. Ik fotografeer visarenden vanaf een boot en ga met mijn lokale contactpersoon op jacht naar laplanduilen. Die laten zich alleen in Midden-Zweden zien als het voedselaanbod in het hoge noorden beperkt is. Het zijn maxi vogels, maar wat hebben ze een krankzinnig goede schutkleur.

De eerste dag moeten alle uilen me echt aangewezen worden. Ondanks het volle programma keer ik de volgende avond terug om zelf mijn geluk te beproeven. Het is een onbeschrijflijk gevoel als het uiteindelijk lukt meerdere uilen geheel zelf te vinden. Ik maak extreem lange dagen (het is immers midden in de zomer), maar dat deert me niks. Ik raak niet uitgekeken en wil echt niet terug naar Nederland. Benieuwd naar alle belevenissen? Ik schreef er een sfeerverslag over.

Laplanduilen hebben exact dezelfde tekening als de stammen van sparren en zijn daardoor haast onvindbaar.
Laplanduilen hebben exact dezelfde tekening als de stammen van sparren en zijn daardoor haast onvindbaar. Fotograaf: Bob Luijks

Qua vakantie bezoeken we ieder jaar een ander land of een andere regio. Hoewel ik dolgraag terug wil naar Zweden, besluiten we toch naar Zuid-Duitsland te gaan. Duitsland wordt enorm onderschat, maar heeft werkelijk ontzettend veel mooie plekken. We genieten dan ook volop. Er is echter één groot verschil: zodra de vakantie afgelopen is, keren we met een goed gevoel terug naar huis.

2021

Omdat ik van Midden-Zweden inmiddels een goede indruk heb, besluit ik er een fotoreis voor Nordic Vision van te maken. De beren en visarenden vormen de trekker, het landschap maakt het programma compleet. Om de blinde vlekken verder in te vullen keer ik met mijn broer terug. Het wordt een mix van strategische verkenningen en wat uitdagend vermaak. We beklimmen een steile berg en bezoeken watervallen op de nodige uren rijden afstand. Daarmee krijg ik het programma rond.

In september verschijnen de eerste herfstkleuren.
In september verschijnen de eerste herfstkleuren. Fotograaf: Bob Luijks

2022

Het is zover, de eerste fotoreis naar Midden-Zweden is een feit. Sterker nog, ik doe er twee achter elkaar vanwege de grote interesse in de reis en de beperkte maximale groepsgrootte. Het lukt om alle wenssoorten voor de lens te krijgen, inclusief elanden, kraanvogels en nog heel veel meer.

Een elandenkalf, nog mooi en schattig.
Een elandenkalf, nog mooi en schattig. Fotograaf: Bob Luijks

2023

Met de eerste editie als succes keer ik het jaar erop weer terug. Het programma is verder geoptimaliseerd, waardoor de kans op het zien van beren vergroot wordt. De beren denken er echter anders over. De vroege zomer verloopt zeer warm en droog, iets dat de afgelopen jaren vaker voorkwam. De natuur raakt er duidelijk door verstoord. Het blijft uiteraard natuur, maar het niet of nauwelijks zien van de beren legt wel een bom onder de reis.

Waar er eerst 95% garantie zat op het zien van deze indrukwekkende dieren, daalt dat nu naar ongeveer 60%. Dat is voor een reis te risicovol en dus gaat de reis in de ijskast. Gelukkig laten de andere dieren zich wel zien, waaronder een maar liefst zeven visarenden tegelijk boven de boot. En ook de zeearend is van de partij en gaat keer op keer achter de visarenden aan om de vis te stelen.

De visarenden zijn het hoogtepunt van de tweede fotoreis naar de Zweedse wildernis.
De visarenden zijn het hoogtepunt van de tweede fotoreis naar de Zweedse wildernis. Fotograaf: Bob Luijks

Mijn vrouw is er ditmaal ook bij, maar dan voor een reisopdracht naar Nationaal Park Höga Kusten. We zien elkaar pas terug zodra ik de deelnemers op het vliegtuig heb gezet en reizen dan zelf nog een paar dagen door naar de Bohuslän, de westkust van Zweden. Ik word op slag verliefd op dit gebied en zie enorm veel potentie voor een nieuwe fotoreis.

2024

De geschiedenis herhaalt zich; ik keer met mijn broer terug om de Bohuslän nader te verkennen. De mix van spectaculaire rotskusten en idyllische vissersdorpjes maakt het gebied buitengewoon fotogeniek en zeer geschikt voor een fotoreis.

Mijn vrouw is zo onder de indruk van de Höga Kusten dat ze me dat graag wil laten zien. Eindelijk komt daar dan weer de uitgebreide gezinsvakantie. Meerdere weken touren we door Zweden, deels in opdracht, deels naar eigen plekken. We overnachten op de meest uiteenlopende plekken, van een glampingtent op een nagenoeg onbewoond eiland tot een luxe design boomhut. We wandelen, varen, zien ongelooflijk veel wildlife en ontdekken zowaar zelf een visarendennest. Inmiddels voelen we het allemaal: we willen niet terug naar Nederland. De natuur is hier zo rijk en alom aanwezig. Het contrast met Nederland is in alles enorm.

Spectaculaire kloof in Höga Kusten.
Spectaculaire kloof in Höga Kusten. Fotograaf: Bob Luijks

Vlak voordat ik inscheep op een onvergetelijke reis naar de Falklands, South Georgia en Antarctica wordt mijn vrouw benaderd of ze niet in Zweden wil komen werken. Duits en Nederlands zijn de voornaamste vereisten. Hoewel het voor ons al duidelijk was dat de toekomst in Zweden zou liggen, was dat eigenlijk een soort tienjarenplan. Eerst mijn dochter klaar op school en dan zien we wel. Deze vraag zien we niet aankomen, maar het is tegelijkertijd een eenmalige kans. De dag voor vertrek zegt ze ja tegen dit aanbod.

2025

Mijn vrouw kan van thuis uit beginnen met haar nieuwe baan. Daardoor krijgen we de kans om doordacht te werk te gaan. Geen ‘ik vertrek’ voor ons, maar met een plan. We brengen de vervolgopleidingsmogelijkheden voor mijn dochter in kaart en trekken daar afstandscontouren omheen. Het resultaat is een zoekgebied van grofweg 200 bij 200 kilometer.
Dat zoekgebied is op de Zweedse kaart maar een vlekje, maar in de praktijk natuurlijk enorm.

Vanaf internet brengen we de voorzieningen en bezienswaardigheden in kaart, maar hoe een bepaalde plek echt aanvoelt, kun je alleen maar ter plekke ontdekken. In de Zweedse wildernis heerst bijvoorbeeld op sommige plekken echte armoede, wat ook zijn uitstraling heeft op het woon- en leefklimaat. We plannen een week waarin we het zoekgebied planmatig te lijf gaan.
Voordat het zover is, ga ik eerst nog een week naar de Bohuslän, de eerste fotoreis naar deze plek is een feit. De weergoden maken het de deelnemers lastig met erg egale luchten, maar wat is het genieten!

Aan het werk op de prachtige kustlijn van de Bohuslän.
Aan het werk op de prachtige kustlijn van de Bohuslän. Fotograaf: Bob Luijks

De daaropvolgende week zitten we iedere dag van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat in de auto om zoveel mogelijk dorpen te beoordelen. Reeds op de eerste dag blijkt dat we dat niet voor niets doen; in sommige plaatsjes hangt echt een negatieve sfeer. De huizen zijn er een stuk goedkoper, maar je moet je er uiteraard wel prettig voelen. Het plan kan echter al snel de prullenbak in. Via Facebook leren we Nederlanders kennen die hun huis willen verkopen. De afspraak bij hen loopt flink uit, maar resulteert in een overeenkomst. We hebben een huis! En eigenlijk precies zoals we dat hoopten: midden in het bos, lekker wat eigen ruimte en alle essentiële voorzieningen toch binnen een half uur.

De rest van de week ziet er daarmee ineens anders uit. In plaats van het complete zoekgebied te verkennen, maken we nu nader kennis met de omgeving van het huis. Ook bezoeken we een gigantisch winkelcentrum om alvast een beetje de weg te leren kennen. De omgeving is meer dan prachtig, met volop meren, waarvan er twee binnen 200 meter van ons huis gelegen zijn. We zien auerhoenders op de weg naar ons huis. Kortom, een droomplek.

De eerste dag van het verkennen van je nieuwe woonomgeving is het mistig en passeer je dergelijke plekjes. Dat smaakt naar meer!
De eerste dag van het verkennen van je nieuwe woonomgeving is het mistig en passeer je dergelijke plekjes. Dat smaakt naar meer! Fotograaf: Bob Luijks

Eenmaal thuis volgt natuurlijk een chaotische situatie. We ruimen als een malle ons huis op en zetten dit zo snel mogelijk te koop. De woningnood is in ons voordeel; in slechts twee weken is ons huis verkocht.
Verhuizen naar Zweden gaat niet zo vlot als de televisieprogramma’s je doen geloven. Er komt heel wat bij kijken. Daarover lees je meer in de volgende column. De verhuiswagen is in ieder geval geregeld: op 22 juli worden al onze spullen al opgehaald. Medio augustus vertrekken we dan echt richting Zweden, maar eerst nog een vakantieopdracht afwerken in Zuid-Duitsland en Oostenrijk.

8 reacties

  1. wat geweldig Zweden is een mooi land met weinig inwoners ten opzichte van Nederland, en dat Ellen werk kreeg speelt natuurlijk ook mee, ik zie regelmatig foto’s voorbij komen van de geweldige omgeving daar in je achtertuin ! ik wens jullie veel succes daar in Zweden en wie weet treffen wij ons nog een keer !

    1. Dank je wel Jan. Zweden telt 10 miljoen inwoners, terwijl het 11x zo groot is Nederland. De helft van die 10 miljoen woont in de grote steden, waardoor het elders echt heerlijk rustig is.

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Foto van Bob Luijks

Bob Luijks

Als fulltime professioneel natuurfotograaf is Bob Luijks het liefst buiten te vinden. Met een grote interesse in de natuur, dieren- en plantenwereld wil hij niet alleen alles weten, maar kijkt hij vanuit zijn opleiding als landschapsarchitect vooral ook naar de achtergronden van het landschap. Deze kennis en interesse zie je terug in de foto’s van Bob.

Meer columns van deze auteur

Deze artikelen vind je vast ook interessant: