HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
tutorials

Natuurfotografie met een drone

Fotograferen met een cameradrone geeft een compleet nieuw perspectief op de wereld om ons heen. Je kunt er dan ook heel verrassende beelden mee maken. Een drone wordt door steeds meer natuurfotografen ontdekt als een nieuw instrument. Hoe werkt zo’n drone eigenlijk? En wat is de ideale drone voor een natuurfotograaf?

drone
Verrassend kleurenpalet aan de rand van een lagune in noord IJsland. Fotograaf: Paul Oostveen
Delen

Waarom een drone voor natuurfotografie?

Cameradrones zijn vanwege de groothoeklens vooral geschikt om landschappen en opvallende details daarvan te fotograferen. Mijn drone stelt me in staat foto’s te maken vanuit een ander perspectief – foto’s die eerder alleen mogelijk waren vanuit een helikopter, vliegtuig of heteluchtballon. Daarmee geeft mijn drone extra mogelijkheden, naast mijn spiegelreflexcamera met verschillende lenzen. Als natuurfotograaf ben ik daarbij vooral geïnteresseerd in natuurlijke landschappen met zo weinig mogelijk menselijke elementen (zoals wegen, gebouwen en personen).

Voor mij is het allemaal begonnen met een helikoptervlucht. Samen met mijn partner Annie kom ik regelmatig in IJsland met zijn bijzondere landschappen, voor een belangrijk deel gevormd door vulkanische activiteit. In 2014 kregen wij de kans een helikoptervlucht te maken naar de grootste vulkaanuitbarsting in IJsland van de laatste 250 jaar: in Holuhraun.

drone
Vulkaanuitbarsting Holuhraun in IJsland (vanuit helikopter). Fotograaf: Annie van Deursen

Het zien, de hitte voelen en het fotograferen van deze enorme uitbarsting heeft erg veel indruk op ons gemaakt. Maar de vlucht van een half uur (70 km) om daar te komen was ook heel bijzonder. IJsland is prachtig vanuit de lucht en als je dat eenmaal hebt gezien wil je het graag vaker fotograferen. Het huren van een helikopter met piloot is echter niet bepaald goedkoop. Toen ik ontdekte dat drones tegenwoordig heel betaalbaar en handzaam zijn en goede foto’s opleveren, was de keuze snel gemaakt. Enkele weken later maakte ik in Nederland de eerste foto’s met mijn cameradrone.

Techniek

In de huidige generatie cameradrones zit een ongelooflijke hoeveelheid techniek verwerkt waardoor ze relatief eenvoudig zijn te bedienen. De meeste cameradrones zijn quadcopters met vier propellers. Met joysticks op een afstandsbediening kun je de positie bepalen: opstijgen en dalen, vooruit of achteruit, naar links of naar rechts, en draaien om de eigen as. Zolang je de joysticks niet aanraakt, blijft de drone precies waar hij is. Dat laatste is helemaal niet zo vanzelfsprekend als het lijkt, want zonder geavanceerde techniek zou je drone door wind, thermiek en zwaartekracht heel snel afdrijven of hoogte verliezen. Dat dat niet gebeurt, maakt de bediening een stuk eenvoudiger. Op een geïntegreerd beeldscherm of aangekoppelde smartphone of (mini-)tablet kun je de positie, snelheid, hoogte en dergelijke aflezen. En als de verbinding wegvalt, of als ik op de “Return-to-home” knop drukt, keert mijn drone automatisch terug naar de plek waar hij is opgestegen en zet daar zelf de landing in. Afhankelijk van het model kun je ongeveer 15 tot 30 minuten vliegen op een volle accu.

drone
Paul Oostveen met zijn vliegende camera. Fotograaf: Annie van Deursen

In de meest gangbare drones is een kleine camera geïntegreerd, al zijn er ook modellen waar je een complete spiegelreflex onder kunt hangen. Het model waar ik nu mee vlieg heeft zo’n geïntegreerde camera, die foto’s maakt van 20 MP (in RAW en/of JPG) en kan filmen tot 4K. Mijn smartphone geeft live beeld in HD kwaliteit, zodat ik precies zie wat ik fotografeer. Ook kan ik heel gemakkelijk ISO, diafragma en sluitertijd aanpassen, scherpstellen en het histogram bekijken. Net zoals met een gewone camera kun je ook meerdere overlappende foto’s maken en later combineren tot een panorama. Als je genoeg foto’s maakt kun je zelfs een compleet 360° panorama maken (waarin je helemaal rondom kunt kijken én recht naar beneden).

drone
Hoog water langs de IJssel (panorama). Fotograaf: Paul Oostveen

De camera is met een gimbal aan de drone bevestigd. Deze 3-assige gimbal compenseert volautomatisch en elektronisch elke beweging van de drone (zoals de schommelingen om de steeds veranderde wind op te vangen). Door de stabiliteit van mijn drone en de kwaliteit van de gimbal heb ik een verrassend stilstaand beeld waarmee ik ook met iets langere sluitertijden scherpe foto’s kan maken. Ook video-opnamen zijn opvallend stabiel.

De ideale drone voor een natuurfotograaf

Er zijn inmiddels verschillende modellen van diverse fabrikanten beschikbaar. Maar welk model is nu het meest geschikt voor de natuurfotograaf? Net zoals bij gewone camera’s is dat natuurlijk afhankelijk van je persoonlijke wensen en budget. Voor natuur- en landschapsfotografie vind ik zelf de volgende aspecten belangrijk:

  • in ieder geval live beeld om zelf je composities te kunnen bepalen.
  • sensorgrootte: de meeste cameradrone’s hebben een kleine sensor zoals ook gebruikt in veel compactcamera’s. Er zijn sinds kort ook handzame drone’s beschikbaar met een vier keer zo grote sensor (1 inch): dus hogere resolutie, meer scherpte en betere prestaties bij weinig licht. Duurdere en grotere modellen hebben zelfs een four thirds sensor en verwisselbare objectieven voor nog meer kwaliteit.
  • grootte en gewicht: hoe makkelijk neem je hem mee onderweg of in het vliegtuig.
  • instellingsmogelijkheden: kun je RAW foto’s maken, kun je zelf de ISO, diafragma en sluitertijd instellen (bij veel luchtfoto’s is scherptediepte minder relevant, maar met een lens met instelbaar diafragma ben je flexibeler met je sluitertijden).
  • mogelijkheid filters op te schroeven (polarisatie- of grijsfilters).
  • automatische obstakeldetectie: kan voorkómen dat je per ongeluk een boom invliegt als je iets achteruit vliegt voor een betere compositie.
drone
‘Monsters in de rivier’: gletsjerrivier in IJsland. Fotograaf: Paul Oostveen

Regels

Met een drone mag je niet zomaar overal vliegen en zul je je aan bepaalde regels moeten houden, die per land verschillen. Bob Luijks schreef daar al eens een artikel over: Veilig vliegen met drones. Een overzicht van alle Nederlandse regels en een kaart met gebieden waar je niet mag vliegen vind je op de website vliegjedroneveilig.nl. In België is vliegen met een drone vrijwel overal verboden.
Boven sommige natuurgebieden is het vliegen met drones niet (meer) toegestaan. Net zoals met mijn gewone camera probeer ik verstoring van dieren altijd te voorkomen, bijvoorbeeld door hoog genoeg te vliegen en rekening te houden met het broedseizoen. Mijn ervaring is dat de meeste dieren dan totaal niet reageren op je drone. Merk je toch verstoring, ga dan elders vliegen.

drone
‘Groene (w)eilanden’: Wormer- en Jisperveld, gefotografeerd vóór de invoering van het droneverbod in dit gebied. Fotograaf: Paul Oostveen

En nu de lucht in

Ben je enthousiast geworden en heb je ook een drone aangeschaft? Lees vooral goed de handleiding en bekijk instructiefilmpjes. Ga daarna eerst oefenen om de bediening en vliegbewegingen goed onder de knie te krijgen. Ondanks alle technische snufjes heb je zeker wel enige kennis, oefening en ruimtelijk inzicht nodig om een drone goed te kunnen besturen. Pas als het vliegen goed lukt, kun je beginnen met het maken van foto’s.
Het maken van goede, aansprekende composities blijkt vanuit de lucht voor veel mensen nog een behoorlijke uitdaging. Daarover binnenkort meer in mijn volgende tutorial.

drone
‘Ice cubes’: ijsschotsen in een gletsjermeer in IJsland. Fotograaf: Paul Oostveen

Deel dit artikel


2
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Bedankt Erik. Het vliegen met een drone is in Nederland en veel andere landen alleen bij daglicht toegestaan. Net zoals met mijn spiegelreflexcamera fotografeer ik het liefst met 100 iso. Vlak na zonsopkomst of vlak voor zonsondergang kies ik liever voor een langere sluitertijd dan voor een hogere iso. Met mijn 1 inch sensor heb ik dan ook slechts enkele foto’s gemaakt op 400 iso. Op 100% is dan duidelijk ruis zichtbaar, maar die is eenvoudig te verwijderen in Lightroom.

  2. Interessant artikel. Heb je ook al geprobeerd om beelden te maken van van zonsopgangen of ‘s nachts? Is dat te doen qua ruis vanwege de kleine sensor?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *