HOME < INSPIRATIE < COLUMN
columns

Projectmatig fotograferen, dat zou jij ook moeten doen!

Gisteren ben ik naar het Nature Talks Photo Festival geweest en heb daar genoten van de presentaties van topfotografen van over de hele wereld. Inspirerende lezingen over schitterende kleine beestjes door Judith Borremans en Leon Baas, het grootse verhaal Shaped by the Sea met imponerende beelden van Theo Bosboom en de inspirerende verhalen van Andy Rouse en Fred Buyle en de imponerende en indrukwekkende reportages van Adrian Steirn.

Projectmatig fotograferen, dat zou jij ook moeten doen!
Project Twentse Heidekoe : beeld van de koe in het Twentse landschap, herstel van heidelandschap door natuurlijke begrazing. Fotograaf: Jan Dolfing

Eye opener

Een genoeglijke dag met veel verschillende invalshoeken en uitvoeringen van natuurfotografie, maar wat mij vooral opviel is dat ze allemaal één ding gemeen hebben. Al deze fotografen werken bevlogen aan een project, hetzij klein, hetzij groot. Allemaal hebben ze een bepaald doel voor ogen waarbinnen de beelden gemaakt worden. Als er dan ook nog een goed verhaal achter de foto’s zit dan heeft het project als geheel veel meer impact dan een mooie losse foto die toevallig ergens gemaakt is.

Project Twentse Heidekoe: van oorsprong een oeroud Twents koeienras, vrijwel uitgestorven, nu weer in ere hersteld. Fotograaf: Jan Dolfing

Project Landgoed Lankheet

Zoals ik in één van mijn eerste columns schreef ben ik ook begonnen met een groot meerjarig project, het “project Landgoed Lankheet”. Ondertussen ben ik ruim 10 maanden onderweg met dit project en ik wil jullie dan ook graag op de hoogte brengen van de vorderingen, uitdagingen en problemen binnen het project. Even ter herinnering, het project is een meerjarig project dat het “Landgoed Lankheet” omvat, een geprivatiseerd landgoed van 500 hectare onderverdeeld in deelgebieden met naaldbos, loofbos, veengebied, heidegebied, een klein stukje hoogveen en waterloop De Buurse Beek, die gekanaliseerd door het gebied loopt. Een gebied met heel veel fotografische mogelijkheden dus.

Landgoed Lankheet, een prachtig natuurgebied met veel wisselende landschappen en veel fotografische mogelijkheden. Fotograaf: Jan Dolfing

Deelprojecten, wat wil de opdrachtgever?

Nadat ik contact had opgenomen met de rentmeesters van het gebied is er diverse malen overleg geweest om te inventariseren wat hun belangen en mijn belangen zijn binnen het fotoproject. Dan blijkt al snel dat er verschillende aandachtsgebieden zijn, mijn interesse is vooral het vastleggen van de schoonheid van het landgoed en de ecologische waarde ervan binnen de regio Twente. De interesse van de beheerders gaat naast de ecologische waarde uit naar de ontwikkeling van het gebied, het terugbrengen van cultuur- en natuurhistorische waarden in het gebied. Een project zoals het terugbrengen van het runderras de Twentse Heidekoe of Heidesnikker in het gebied als wildbegrazers. Een groot toekomstig project als het opnieuw laten meanderen van de Buurser Beek, door deze weer zijn oorspronkelijke loop te geven. Projecten als het aanbrengen van vloeiweides als overloop en natuurlijke retentiebekkens voor de opvang van overvloedig water. Ook hier weer rekening houdend met de oeroude waterlopen die al in het gebied aanwezig zijn.

Project Twentse Heidekoe: een oeroud ras, ook wel Heidesnikker genaamd. Fotograaf: Jan Dolfing

Op verkenning

Na enkele gezamenlijke tochten door het gebied komt er steeds meer duidelijkheid in de diverse wensen tot het documenteren van de plannen. Ik krijg inzicht in het gebied, verbaas me over het feit dat waterlopen die meer dan 300 jaar geleden met de hand zijn uitgegraven in opdracht van de toenmalige beheerders nog steeds zichtbaar zijn in het landschap. Waterlopen die de functie hadden om in droge tijden als opslag van water te dienen en in tijden van overvloedig water als afvoer konden dienen. Alles bediend door een ingenieus systeem van schuiven in het gebied.

Project oude waterlopen: waterlopen meer dan 300 jaar geleden uitgegraven zijn nog zichtbaar in het landschap. Door de bovenzijde bewust over te belichten probeer ik de nadruk op de waterloop te leggen. Fotograaf: Jan Dolfing

Inzicht

Inzicht ook in het terrein, oude akkertjes uit de tijd van de 80-jarige oorlog met Spanje, waarvan de contouren in het huidige bos nog steeds zichtbaar zijn. Prachtige verhalen erbij door de rentmeesters. Ik geniet volop als we door het terrein lopen. En popel om er fotografisch mee aan de gang te gaan. Ondertussen maak ik de afgelopen maanden geleidelijk aan kennis met steeds meer mensen in het gebied. Met de schippers van de Buurser Pot, een herbouwde schuit waarmee eeuwen geleden goederen over de Buurser Beek werden vervoerd naar en van het Duitse achterland. En met met terreinbeheerders, jachtopzieners en lokale bewoners. Met iedere keer nieuwe verhalen en nieuwe deelprojecten tot gevolg. Deelprojecten zoals het fotograferen van de Buurser Pot op verzoek van de schippers, of een project met de vraag of ik het aanwezige wild in beeld kan brengen, een laatste moment opdracht of ik de spreeuwenzwerm die aanwezig is in de herfst kan vastleggen. Kortom allemaal interessante opdrachten.

Project Buurser Pot: zoals de handelsscheepjes vroeger via de Buurser Beek naar en van Duitsland voeren, in oude ere herstelt. Uiteraard hoort hier een schipper in traditionele kledij bij. Fotograaf: Jan Dolfing

Uitvoering

Met de uitvoering ben ik uiteraard ook al geruime tijd begonnen. Soms met het ene project bezig, dan weer met het andere. Afhankelijk van de weersomstandigheden, het jaargetijde en de vraag. Zo ben ik al een heel eind op weg met opnames van de Twentse Heidekoetjes, maar nog in het geheel niet met de heide die er moet ontstaan door het begrazingsproject. De droogte had alle mooie heide al verdord voor het goed ging bloeien. Dat deel is doorgeschoven naar volgend jaar. Het vastleggen van de oude handgegraven waterlopen en van de restanten van de oorspronkelijke ligging van de beek zijn een uitdaging op zich. Vaak gaat het om geringe hoogteverschillen in het landschap, die in zijn geheel duidelijk zichtbaar zijn, maar uitermate lastig vast te leggen zijn op beeld. Hier ben ik nog wat zoekende, maar enkele beelden zijn hier ook al gemaakt. Er is een reportage van de Buurser Pot gemaakt, ook hier mis ik nog beelden, maar het begin is er in ieder geval. En natuurlijk heb ik al tientallen mooie foto’s gemaakt van de schoonheid van het gebied, eigenlijk het eenvoudigste deel van het project.

Project wild en wildbeheer: een jonge ree op één van de oeroude akkertjes. Fotograaf: Jan Dolfing

Diepgang

Wat mij tot dusverre het meest bekoort aan het hele project is de verscheidenheid en diepgang ervan. Tegelijkertijd is dat hetgeen ik het meest heb onderschat. De contacten en gesprekken met de mensen van het Lankheet, het maken van draaiboeken en plannen, wat heb ik nodig en in welk jaargetijde, wie moet ik hiervoor benaderen? Wat is verantwoord om vast te leggen en wat niet, dit in verband met mogelijke verstoring van de dieren in het gebied. Van tevoren melden als ik in een afgesloten deel van het landgoed ga fotograferen zodat ik niet het jachtbeheer voor de voeten loop, laat staan overhoop geschoten wordt. Zaken waar ik nooit bij heb stilgestaan. En de variatie die ik noodgedwongen in mijn fotografie aan moet brengen, het fotograferen van mensen, cultuurlandschappen en het fotograferen aan de hand van opdrachten. Allemaal uitdagingen die ik geweldig vind om te doen. En die mijn fotografie veel meer diepgang geven.

Project Spreeuwenzwerm; duizenden vogels gaan gelijktijdig vroeg in de ochtend de lucht in. Fotograaf: Jan Dolfing

Tot zover …

… na een klein jaar fotograferen, kijk ik met heel veel plezier terug op alle mooie momenten die ik ondertussen heb mee gemaakt. Dankbaar voor het vertrouwen dat ik heb gekregen van de mensen van het Lankheet om hier te mogen fotograferen. Dankbaar ook voor alle fijne gesprekken die zijn gevoerd en contacten die zijn opgedaan. En ik begrijp veel beter de passie die andere fotografen hebben om zich volledig op een project te storten, iets wat ik tot iets meer dan een jaar geleden maar eenzijdig vond. Daar ben ik helemaal van terug gekomen. Ik heb ondertussen nog meer bewondering voor bevlogen fotografen, zoals aan het begin van de column genoemd, mensen die met passie en inzet een eigen visie hebben op een project, in welke vorm dit dan ook is.

Project spreeuwenzwerm: natuurlijk hoort hier ook een vliegbeeld van de spreeuwen bij, nu eens laag bij de grond, weer wat anders dan de grote zwermen in de lucht. Fotograaf: Jan Dolfing

En jij? Fotografeer jij het liefst uit de losse hand of werk je ook binnen een klein of groot project? Ik ben heel benieuwd wat er leeft binnen de amateur natuurfotografen wereld, waar ik tenslotte ook toe behoor. Ik hou je komend jaar in ieder geval op de hoogte van mijn project.

Fotogroet Jan

Deel dit artikel


9
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. De eerste 2 foto’s met de koeien vind ik prachtig, Ik durf ook al eens koeien fotograferen maar meestal staan deze koeien gewoon in de wei, maar deze koeien in een dorre heide is zeer speciaal en geeft mooie kleuren.

  2. Door Albert van de Maat op 18 november 2018 om 09:18

    Mooi en tegelijk inspirerend verhaal en project Jan!

  3. Leuk artikel en interessant om te lezen! Dat je de titel niet zo letterlijk moet nemen lijkt me nogal vanzelfsprekend..

  4. Dank voor jullie reacties, en uiteraard moeten jullie helemaal niks. Nou laat de gemiddelde natuurfotograaf zich sowieso al niks opleggen. De titel is dan ook puur prikkelend bedoeld om het artikel te lezen, daar gaat het tenslotte om. Het statement dat ik wilde maken is dat er door projectmatig te gaan werken voor mij althans veel meer diepgang in de fotografie komt. En wat een ieder daarmee wil doen moet hij of zij uiteraard helemaal zelf weten. Fijn in ieder geval dat jullie ook ingaan op het artikel zelf en niet alleen over de titel vallen. Over hoe jullie projectmatig werken beleven, het was tenslotte de bedoeling om een ieder hier wat inzicht in te geven en eens over na te laten denken.

  5. Op zich spreekt deze manier van fotograferen me wel aan. Echter ook wel een beetje schrik van het moeten. Al lijkt het mij eerder een extra aanmoediging om de deur uit te gaan. Mss als de kindjes beetje ouder zijn…

  6. Door Hajo Tuitman op 16 november 2018 om 11:35

    Ik moet helemaal nix …maar ik mag…!!! Met belangstelling heb ik het artikel van Jan Dolfing gelezen en het is geweldig wat hij doet voor het landgoed Lankheet. Als je voor je zelf doelen stelt of een kleine project formuleert ga je volgens mij doelgerichter fotograferen wat de kwaliteit van de foto’s ten goede komt. Nogmaals, je moet nix maar je mag.

    1. Ik moet niets, maar ik mag, ik wil, of ik ga projectmatig fotograferen. Maar moeten, nee dan heb ik al geen zin meer. Ik heb het zelf ook gedaan projectmatig fotograferen, is me heel goed bevallen, maar ik moest het niet, ik wilde projectmatig fotograferen. Voor mij een hele verkeerde woordkeuze. Svp geen gebiedende taal, daar kan ik niet goed tegen.

  7. Wat een geweldige en tegelijkertijd complexe opdracht Jan. Super dat je hiervoor gevraagd bent! Je “werkplek” is een schitterend natuurgebied met mooie oude verhalen die je anders misschien nooit gehoord zou hebben. Leuk als je ons van je project op de hoogte houdt!
    Door je verhaal ben ik best wel enthousiast geworden om een ‘project’ te gaan fotograferen. Ik ga mij hier eens goed in verdiepen.
    Tot het volgende stukje over dit mooie natuurgebied en jouw project.

    Hartelijke groet,
    Annette

  8. De titel alleen al…. Ik moet helemaal nix!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *