Bonte kraai

In Nederland is de bonte kraai vrij zeldzaam en ik had hem nog nooit mogen waarnemen. Op de bekende waarnemingssite wordt hij wel eens gemeld, maar mijn eerste gedachte was altijd: ik ga toch niet een uur in de auto zitten voor een wat vreemd gekleurde kraai. Toch was mijn drang naar kennismaken vrij groot. Zijn bijzondere uiterlijk deed schijnbaar toch wat met me. Wat hield mij dan tegen? Ik laat jullie kennis maken met de bonte kraai en mijn zoektocht naar hem.
Een bonte kraai foerageert over het strand.
Een bonte kraai foerageert over het strand. Fotograaf: Danny Slijfer

De bonte kraai (Corvix cornix) is een bontgekleurde kraai wat zijn naam al aangeeft. Door dit opvallend gekleurde verenkleed is hij dan ook niet te verwarren met andere kraaiachtigen. Wel behoren ze gewoon tot de familie der kraaiachtigen, daarbij zijn ze nauw verwant aan hun familielid de zwarte kraai. Het grote verschil is dat de bonte kraai een zeer opvallende lichtgrijze rug, buik en mantel heeft. Deze grijze kleuren worden afgewisseld met donkerzwarte kleuren op zijn kop, borst, vleugels en staart. Daarnaast zijn de poten ook zwart gekleurd.

Op deze foto zie je goed zijn mooie verenkleed.
Op deze foto zie je goed zijn mooie verenkleed. Fotograaf: Danny Slijfer

In (broed)gedrag en geluid (het typische ‘’Kraaah, Kraaah’’) verschillen ze weinig met de zwarte kraai. De bonte kraai broedt nauwelijks in ons land en het westen van Europa. Op de Waddeneilanden broedt soms een enkel exemplaar, dit zijn vaak mengparen (zwarte kraai x bonte kraai) of kraaien met dus hybride kenmerken. Ze worden ook wel bastaards genoemd, dit paargedrag met zuiver- en onzuiverheden zie je geregeld op grensgebieden wat kan doorlopen tot in Duitsland en Denemarken. In de rest van Europa broeden ze wel territoriaal en het broeden loopt van april tot juni met één legsel per jaar.

Een mooie highkey opname van eigenlijk een prachtige vogel.
Een mooie highkey opname van eigenlijk een prachtige vogel. Fotograaf: Danny Slijfer

In Nederland was ik niet gemotiveerd en enthousiast genoeg om te zoeken naar de bonte kraai. Achteraf gezien een verkeerde inschatting, want ze zijn echt heel erg gaaf en de moeite waard! Afgelopen zomer was het dan zover, ik zocht het hogerop, vertrok naar het Noorden van Denemarken, waar ze niet meer zeldzaam zijn en de kans vrij groot is dat je ze vindt. Eenmaal daar, vergeet het maar! Zien, ja dat lukt wel, maar fotograferen? Ho maar, ze waren mij veel te slim af. Het bleef bij enkele kortstondige ontmoetingen en wat registratieplaatjes. Het werd een kwestie van accepteren en loslaten, ik was verslagen.

Deze foto is één van de weinige geslaagde foto’s uit Denemarken.
Deze foto is één van de weinige geslaagde foto’s uit Denemarken. Fotograaf: Danny Slijfer

Een aantal weken later vertrok ik naar Ierland en weet je wie ik daar zag? De bonte kraai, maar dan de veel lievere en leukere Ierse versie! Niet één, maar vele bonte kraaien die best wel even voor de camera wilden poseren. Ik kon mijn geluk niet op en mocht de mooiste foto’s maken! Vandaar dit artikel, dat heb ik ze daar ter plekke op het strand nabij Dublin beloofd.

Bonte kraaien op het strand nabij Dublin, landend een paar meter voor me.
Bonte kraaien op het strand nabij Dublin, landend een paar meter voor me. Fotograaf: Danny Slijfer
De bonte kraai op zoek naar wat lekkers tussen aangespoeld zeewier.
De bonte kraai op zoek naar wat lekkers tussen aangespoeld zeewier. Fotograaf: Danny Slijfer

Fototips

  • De familie der (bonte) kraaien zijn ontzettend slim, denk maar niet dat je slimmer bent en hun grenzen wel kan passeren. Weg is weg. Accepteer hun gedrag en ze komen vanzelf dichterbij als ze je vertrouwen en anders niet.
  • Door de soms grote afstand is een 400 mm aan te raden.
  • Probeer op ooghoogte met ze te komen door op de grond te liggen.
  • Bonte kraaien hebben fascinerend en slim gedrag, het is erg leuk om hierop in te spelen en dit vast te leggen.
  • De bonte kraai is een vogel van contrast. Houd hier rekening mee in je belichting en je instellingen.

Leefomgeving

De bonte kraai kan je in principe overal in Nederland aantreffen. Denk hierbij aan een parkeerplaats bij een tankstation aan de snelweg tot in de middle of nowhere op Vlieland. In het algemeen maak je de grootste kans in de noordelijke provincies, de Waddeneilanden en langs de kust. Ze foerageren het liefst op akkers of grasland, dit kan zijn op zeedijken, maar ook in een weiland in het buitengebied. Je maakt ook kans op het strand of tussen de golfbrekers, waar ze op zijn naar slakken, zeediertjes, aas, insecten of afval van de mens.

Vindtijd

Om je kans te vergroten op de bonte kraai kan je dus zoals ik naar het buitenland gaan. Wil je ze in Nederland zien? Dan is het aan te raden om van grofweg oktober tot maart je ogen open te houden tijdens de trek van de bonte kraaien, de piek ligt in februari. Bonte kraaien uit Scandinavië, Rusland of de Baltische staten kunnen dan ons land aandoen als trekvogel of overwinteraar. In april zullen ze weer huiswaarts trekken om daar te broeden. De schaarse bonte kraaien die je in de zomer kan zien betreffen niet-broedende overzomeraars.

Bescherming

De bonte kraai is een beschermde inheemse soort. Zijn staat is zeer ongunstig, zowel als broedvogel als niet broedvogel.

Kwetsbaarheid

De afgelopen decennia nemen de aantallen van de bonte kraai helaas sterk af in Nederland. Midden twintigste eeuw werden ze nog gezien met tienduizenden. Ze waren heel gewoon, tegenwoordig blijft het bij een enkel exemplaar. Daarnaast blijven de bonte kraaien uit Scandinavië ook steeds noordelijker.

Verspreidingskaart

En dan nog dit!

Goed om te weten is dat het in het algemeen helemaal niet slecht gaat met de bonte kraai. Ze nemen zelfs in aantallen wat toe, alleen zien we dit niet terug in Nederland. Hoogstwaarschijnlijk komen ze hier niet meer, omdat ze in hun broedgebieden genoeg te eten hebben en geen reden meer hebben om weg te trekken uit hun broedgebied.

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Geef een reactie

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Deze artikelen vind je vast ook interessant: