Brandnetelluis

Grote brandnetels zijn een bron van leven. Als waardplant zijn ze bijzonder belangrijk voor een aantal vlindersoorten en er bestaan zelfs een paar soorten die enkel op grote brandnetels voorkomen. Ze hebben zelfs hun eigen luizenmerk: de brandnetelluis. De wetenschappelijke naam verraadt de relatie ook: Aphis urticata is een directe verwijzing naar de grote brandnetel, Urtica dioica.
Brandnetelluizen
Brandnetelluizen. Fotograaf: Luc Hoogenstein

Goed kijken

Brandnetelluizen zijn goed gecamoufleerd. De kleur komt vaak overeen met de kleur van de stengel, waardoor de kleine luizen aardig wegvallen tussen de haartjes van de brandnetel. Maar vaak worden de kolonies groot en zijn ze goed te zien. Vanaf eind april kun je langs de stengels de eerste brandnetelluizen tegenkomen, aan de toppen van uitgroeiende brandnetelscheuten. Later in het seizoen, in de zomermaanden, vind je ook kolonies aan de onderzijde van bladeren.

Toppen van grote brandnetels, een perfecte plek om te zoeken naar brandnetelluizen.
Toppen van grote brandnetels, een perfecte plek om te zoeken naar brandnetelluizen. Fotograaf: Luc Hoogenstein

Volg de mier

Als je mieren langs de stengel van grote brandnetel heen en weer ziet lopen, dan is er een goede kans dat boven in de plant brandnetelluizen leven. De mieren bezoeken de luizen voor hun favoriete snack, de honingdauw. Door dit suikerwater te drinken krijgen de mieren extra energie voor hun eigen werkzaamheden. De luizen hebben er voordeel van: de mieren zullen hun voedselbron beschermen tegen vijanden.

Brandnetelluis met wegmier.
Brandnetelluis met wegmier. Fotograaf: Luc Hoogenstein

Meer soorten

Hoewel de brandnetelluis alleen op grote brandnetels voorkomt, betekent dat niet dat dit de enige luizensoort is die op brandnetels te vinden is. In totaal zijn tot nu toe tien soorten bladluizen op grote brandnetels aangetroffen, waaronder de alom bekende zwarte bonenluis (die, in tegenstelling tot wat je op basis van de naam zou verwachten, op tal van plantensoorten te vinden is). De brandnetelluis is echter met afstand de meest algemene luizensoort die op grote brandnetels te vinden is.

Zwarte bonenluis
Zwarte bonenluis. Fotograaf: Luc Hoogenstein

Huidjes

Vrijwel alle bladluizen zijn een groot deel van het jaar levendbarend, en dat geldt ook voor de brandnetelluis. De net geboren jongen zijn uiteraard een stuk kleiner, maar verschillen weinig van de volwassen luizen. Als de luizen groter worden groeien ze letterlijk hun velletje. Je ziet dan kleine grijswitte huidjes tussen de luizen liggen. Soms vallen de huidjes naar beneden en liggen dan bij elkaar op een onderliggend blad. Zie je een verzameling huidjes bovenop een blad liggen, kijk dan naar de onderzijde van het blad erboven. Grote kans dat je daar een zomerkolonie brandnetelluizen tegenkomt!

Brandnetelluizen met huidje.
Brandnetelluizen met huidje. Fotograaf: Luc Hoogenstein

Fototips

  • De belangrijkste tip: zoek in grote brandnetels naar kolonies op de stengel in het voorjaar en onder het blad in de zomer.
  • Volg de mieren. Ze zullen je naar een bladluizenkolonie leiden.
  • Gebruik een macrolens. Bladluizen zijn klein waardoor een macrolens een onontbeerlijk instrument is.
  • Om een close-up van een bladluis te maken heb je een sterke macrolens nodig. Als voorbeeld: ik gebruik de Canon MP-E 65mm 1-5x vergroting. Deze lens kent geen autofocus, dus je moet handmatig scherpstellen.
  • Bij het gebruik van een macro zoals bovengenoemde lens heb je een flitser nodig, zoals een ringflitser. Dit heeft als voordeel dat de flits alleen het onderwerp inflitst waardoor de achtergrond zwart wordt.
  • Je hoeft niet ver te reizen: de eerste de beste brandnetelhaard die je vindt heeft waarschijnlijk brandnetelluizen.

Leefomgeving

Grote brandnetel

Vindtijd

april tot in november

Meer weten?

Bescherming

deze soort is niet beschermd

Kwetsbaarheid

Een zeer algemene soort, niet bedreigd

Verspreidingskaart

En dan nog dit!

Let erop: grote brandnetels kunnen jeukende irritaties opleveren. Het is mij al meerdere malen overkomen dat ik aan een brandnetelluizensessie jeukende vingers overhield. Beweeg dus langzaam en voorzichtig als je brandnetelluizen wilt fotograferen.

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Geef een reactie

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Deze artikelen vind je vast ook interessant: