Gouden sprinkhaan

Als je in de zomermaanden door een vochtig natuurgebied wandelt, maak je een goede kans om de gouden sprinkhaan tegen te komen. Dit fascinerende insect stond vroeger te boek als zeldzaam, maar profiteert nu volop van het veranderende klimaat.
Gouden sprinkhaan
Gouden sprinkhaan. Fotograaf: Hans Jansen

De naam van deze mooie soort is te danken aan het vrouwtje. Deze heeft een bruinachtige kleur met een prachtige metaalachtige goudglans, terwijl het mannetje glanzend geelgroen is. Mannetjes en vrouwtjes verschillen sterk van elkaar in grootte en die verschillen maken de sprinkhaan bijzonder.

gouden sprinkhaan
Vrouwtjes hebben soms een goudachtige kleur. Fotograaf: Hans Jansen

Kenmerken

Het mannetje is een opvallende verschijning in het veld en is ongeveer 15 tot 19 millimeter lang. Hij glanst metaalachtig groen. Opvallend is de puntige achterlijfspunt. Het mannetje is een stuk kleiner dan het vrouwtje. Deze is met haar haar 22 -30 millimeter een flinke klap groter.
Ze is overwegend bruin van kleur, heeft opvallend korte vleugels en de binnenzijde van haar achterpoten hebben een wijnrode tint. Die gouden tint zie je vaak later in het seizoen. Ze kunnen ook variëren in kleur van grijs tot zelfs roze/rood.
Vrouwtjes kunnen door hun korte vleugels niet vliegen. Mannetjes vliegen zelden, maar kunnen bij warm weer korte zweefvluchten maken.

gouden sprinkhaan
Mannetje met karakteristieke achterlijfspunt. Fotograaf: Hans Jansen

Waar kun je ze vinden?

In Nederland kwam de soort van oudsher voor in vochtige laagveengebieden en verder in Limburg. In de afgelopen decennia heeft de gouden sprinkhaan zich sterk uitgebreid in het rivierengebied en komt daar nu vrijwel overal voor. Dit wordt ongetwijfeld veroorzaakt door de warmere zomers van de afgelopen jaren.

In tegenstelling tot veel andere veldsprinkhanen, die voorkeur geven aan droge zanderige heidevelden, zoekt de gouden sprinkhaan juist de nattigheid op. Ze leven in hoge, dichte vegetaties langs slootkanten, in moerassen, veengebieden en vochtige graslanden en natte heide.

gouden sprinkhaan
Verscholen in vochtige omgeving. Fotograaf: Hans Jansen

In Limburg, Zuidoost-Brabant, delen van de uiterwaarden van de Waal en de IJssel, de Weerribben en enkele geïsoleerde plekken in het oosten van Nederland zijn ze nu goed te vinden. Met name de Weerribben is wel een ‘hotspot’. In België is de soort algemeen in Wallonië ten zuiden van de Maas, met enkele geïsoleerde vindplaatsen verspreid over het land.

Fototips

Het fotograferen van de gouden sprinkhaan vereist geduld en is niet heel gemakkelijk. Omdat de vrouwtjes niet kunnen vliegen, zijn ze met geduld wel goed vast te leggen.

Zoek ze in hoge grassen nabij moerassen, veengebieden of slootkanten. Als je eenmaal een populatie hebt gevonden, kun je vaker terugkeren voor goede momenten.

Vaak zit de gouden sprinkhaan verscholen in de vegetatie en dan is het lastig om een goede achtergrond te krijgen. De grasachtige achtergrond is wel karakteristiek, maar het is toch prettig om ze wat te kunnen isoleren van de achtergrond. Dat vraagt geduld en goed zoeken.

gouden sprinkhaan
Karakteristieke achtergrond voor een gouden sprinkhaan in hoge vegetatie. Fotograaf: Hans Jansen

Zoals ook bij andere insectensoorten bepaalt de temperatuur van de dag de levendigheid van de sprinkhanen. Op warme dagen zijn ze actiever en kun je er ook meer ontdekken. In de vroege ochtend en op een koele dag zijn ze trager en minder beweeglijk en blijven ze langer zitten.

Bij het benaderen draaien sprinkhanen vaak van je weg achter een stengel om zich te verbergen. Een truc is dan bijvoorbeeld om je fototas ernaast te plaatsen, zodat ze weer terugdraaien.

gouden sprinkhaan
Probeer om het wegdraaien achter de stengel te voorkomen. Fotograaf: Hans Jansen

Hun glanzende gouden uiterlijk vraagt aandacht om de mooie glans te kunnen weergeven. Te veel zonlicht werkt dan tegen je. Dan is een bedekte dag een betere keuze.

Benader de sprinkhaan uiterst langzaam om te voorkomen dat hij wegspringt in de dichte vegetatie. Zoek naar voldoende afstand tussen de sprinkhaan en de achtergrond voor een rustige, onscherpe ruimte.  Probeer haaks te staan op hun positie voor maximale scherpte.

gouden sprinkhaan
Jong vrouwtje. Fotograaf: Hans Jansen

Leefomgeving

Vochtige terreinen met halfhoge grassen.

Vindtijd

Vanaf begin juni tot in september.

Bescherming

Vraagt op dit moment geen bijzondere bescherming.

Kwetsbaarheid

Staat op rode lijst als kwetsbaar.

Verspreidingskaart

En dan nog dit!

Het mannetje van de gouden sprinkhaan maakt een kenmerkend geluid (de ‘roepzang’) door zijn achterpoten snel op en neer te bewegen tegen de rand van zijn voorvleugels. Mannetjes gebruiken deze zang om vrouwtjes te lokken en andere mannetjes op afstand te houden

gouden sprinkhaan
Mannetje krast met achterpoten langs zijn vleugels. Fotograaf: Hans Jansen

2 reacties

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Geef een reactie

2 reacties

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Deze artikelen vind je vast ook interessant: