Haakveenmos, een mooi moerasmos

Wie is er bang voor natte knieën? Niet? Dan is het de moeite waard om eens te kijken naar moerasmossen. Een mooie soort is haakveenmos. Deze soort is lekker fors en heeft opvallende sparachtige takjes. Dat maakt hem ook interessant om te fotograferen. Vooral in natte bossen en moerassen in laagveengebieden voelt haakveenmos zich prima thuis.
Haakveenmos donker
Tegen een donkere achtergrond krijg je weer een spannend beeld van het mos. Fotograaf: Ron Poot

Haakveenmos is een van de algemeenste van de circa 35 veenmossoorten van ons land. Dat komt omdat dit veenmos niet zo kieskeurig is als veel andere, hij verdraagt voedselrijke omstandigheden en kan zowel in licht als schaduw groeien. Vooral in de laagveengebieden is het een soort die je vaak tegenkomt. Op de zandgronden is hij zeldzamer.

De soort is onmiskenbaar. Het is een forse mosplant en de blaadjes steken opvallend naar buiten. De haakjes waar het haakveenmos zijn naam aan dankt. Het lijken daardoor wel kleine sparrentakjes. Een ander kenmerk is de eindknop. Bovenop het kopje, tussen de jonge takjes in, steekt een opvallende kegelvormige knop boven de blaadjes uit.

Binnen de mossenwereld nemen de veenmossen een aparte plaats in. Ze hebben een kenmerkende bouw: een kopje waarin alle jonge takjes op een kluitje zitten en daaronder de lang uitgegroeide stengel met bundeltjes zijtakken. Veenmossen zijn bekend om hun enorm vermogen om water vast te houden. Ze hebben daartoe aparte holle cellen in blad en stengel zitten, die als een spons het water opzuigen. Ook bij haakveenmos zijn deze onder de microscoop te zien.

Haakveenmos
Bij tegenlicht en iets overbelichting komen de fijne structuren het best tot hun recht. Fotograaf: Ron Poot

Fototips

  • Veenmossen groeien in dichte matten. Haakveenmos is geen uitzondering en kan zo in moerassen en broekbossen een groen tapijt op de grond vormen. Een mooi element in een landschapfoto.
  • Een veenmospakket van boven gezien heeft een mooi patroon van talrijke kopjes die tegen elkaar aan liggen.
  • Experimenteer met verschillende licht invalshoeken. Door de doorschijnende takjes en bladeren krijg je mooie effecten, zowel bij tegenlicht als bij een donkere achtergrond.
  • De markante details van haakveenmos zijn de puntige blaadjes, de typische veenmoskopjes en hun opvallende eindknop. Voor de macrofotograaf zijn dit interessante foto-onderwerpen.
  • Voor de microscoop liefhebbers: kijk eens naar de blaadjes bij 100x of 400x vergroting. Dan zie je schitterende patronen van smalle groene cellen en grote langwerpige holle sponscellen. De holle cellen houden het water vast en hebben interessante details zoals poriën en verstevigingsringen.
  • Wil je een veenmosplantje met al zijn details bewonderen? Maak dan eens een stackfoto, waarbij je talrijke foto’s met net iets verschil in scherpstelling met een stack-programma op elkaar plakt voor een prachtige scherptediepte.
Haakveenmos
Met focus stacken kun je een close-up opname maken die van voor tot achter scherp is. Fotograaf: Ron Poot

Leefomgeving

Zeer natte standplaatsen, enigszins voedselrijk en onder invloed van regenwater.

Vindtijd

Jaarrond.

Meer weten?

Bescherming

Beschermde soort van habitatrichtlijn, bijlage V.

Kwetsbaarheid

Vrij algemene soort, vaak voorkomend in kwetsbare en beschermde moerasvegetaties.

Verspreidingskaart

En dan nog dit!

Veenmospakketten zijn levensgemeenschappen op zich. Als je gaat zoeken ontdek je tal van miniatuur levensvormen. Vooral met de microscoop is er veel te ontdekken zoals allerlei leuke levermosjes, eencellige diertjes en prachtig gevormde sieralgen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Geef een reactie

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze artikelen vind je vast ook interessant: