Kanoet

Het staat nog hoog op mijn verlanglijstje: een gigantische kanoetenwolk fotograferen. Dat is mij nog niet gelukt. Wel heb ik al een paar keer leuke sessies gehad met individuen, of kleine groepjes kanoeten. Maar hoe herken je zo’n kanoet eigenlijk, en waar moet je zoeken? Die vragen beantwoord ik in dit stuk!
Een juveniele kanoet in ochtendlicht. Let op de mooie zwarte ‘ankertjes’ op de schouderveren en de perzik-achtige zweem op de borst!
Een juveniele kanoet in ochtendlicht. Let op de mooie zwarte ‘ankertjes’ op de schouderveren en de perzik-achtige zweem op de borst! Fotograaf: Jorrit Verkleij

Ah, de kanoet. De – op man kemphaan na – grootste strandloper van ons land. Door die grootte vallen kanoeten in gemengde groepjes snel op. De vogel is plomp en staat vrij laag op de poten, met een meestal rechte snavel (maar lange, gebogen variant mogelijk!). In broedkleed hebben ze een roodoranje buik en kop. Bij mannetjes zijn die kleuren meestal feller. De poten van zomerkanoeten zijn donker. Door hun grootte, kleur en vorm zijn kanoeten in de zomer eigenlijk met niets anders te verwarren. In winter- of juveniel kleed zijn de poten grijsgroen en zijn de vogels voornamelijk grijs, zonder hint van rood. Volwassen dieren in winterkleed hebben een lichtgrijze buik en een wat donkerder grijze rug, De kop, borst en flanken zijn gestreept. Jonge kanoeten hebben een soort ankerpatroon op de schouderveren, en een perziktint op de borst en buik.

Op voorjaarstrek heb je kans om kanoeten in broedkleed tegen te komen, gewoon in ons land!
Op voorjaarstrek heb je kans om kanoeten in broedkleed tegen te komen, gewoon in ons land! Fotograaf: Jorrit Verkleij

Kanoeten zijn continu op zoek naar eten, en doen dit gerust ook ’s nachts als het terugtrekkende zeewater allerlei schelp- en schaaldieren achterlaat. Als het tij ongunstig is zullen kanoeten rusten, soms in gigantische groepen van tienduizenden dieren bij elkaar. Deze grote groepen vormen een ander kenmerk van de soort; alleen de bonte strandloper vormt ook groepen van deze omvang. Broeden doen kanoeten niet in Nederland, maar op de arctische toendra. De soort is in het broedseizoen territoriaal en monogaam. De kuikens worden overigens door het mannetje opgevoed!

Dit jonge dier is al flink onderweg naar winterkleed. Plat om mijn buik kwam dit dier wel heel dichtbij!
Dit jonge dier is al flink onderweg naar winterkleed. Plat om mijn buik kwam dit dier wel heel dichtbij! Fotograaf: Jorrit Verkleij

De kanoet is een echte langeafstandstrekker. Een groot deel van de populatie landt op de wegen van- en naar broedgebied op de Waddenzee, en een deel overwintert hier ook. Sommige kanoeten trekken echter door tot diep in het zuidelijk halfrond. Een van de ondersoorten kent een geweldig lange trek van hun broedgebieden in noordoost Canada tot aan hun overwintergebieden in het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika! De Nederlandse overwinteraars broeden voornamelijk in Groenland.

En weer een portretje van een dier dat dit jaar geboren is. Kijk hier ook naar de grijsgroene poten en rechte snavel.
En weer een portretje van een dier dat dit jaar geboren is. Kijk hier ook naar de grijsgroene poten en rechte snavel. Fotograaf: Jorrit Verkleij

Fototips

  • De Waddenzee is dus van groot belang voor de kanoeten. De dieren moeten echt aansterken voor hun verre vluchten. Verstoor groepen daarom echt niet. Let op waaks gedrag, en houd afstand.
  • Verdiep je even in de vorm, grootte en kleden van kleine steltlopers als bonte strandloper, drieteenstrandloper en steenloper. Dit helpt bij de herkenning.

    Nu bewijs op beeld: de kanoet is flink groter dan verwante soorten, zoals de bonte strandloper links!
    Nu bewijs op beeld: de kanoet is flink groter dan verwante soorten, zoals de bonte strandloper links! Fotograaf: Jorrit Verkleij
  • Mocht je een gemengde groep vinden is het zeker leuk om te proberen verschillende soorten in je foto op te nemen. Zo kan je mooi de verschillen laten zien!
  • Probeer een zo laag mogelijk standpunt in te nemen. Zo kom je op ooghoogte, creëer je een intiem beeld, en vervaag je de voor- en achtergrond makkelijker. Ook zal de vogel je minder snel als bedreiging zien.
  • Het fotograferen van groepen strandlopers kan lastig zijn. Als een dier het niet vertrouwt, ben je zo de hele groep kwijt. Dit werkt echter ook andersom: als andere dieren al dichtbij scharrelen zijn de kanoeten wellicht geneigd dit ook te doen. Blijf daarom stil en laag, en laat de dieren op jou afkomen.
  • De makkelijkste tijd om kanoeten te fotograferen is wellicht tijdens de najaarstrek, vooral omdat er dan juvenielen aanwezig zijn. Deze zijn vaak wat minder angstig dan volwassenen.
  • Voor strandlopers probeer ik een sluitertijd van minimaal 1/800s te houden. Mijn diafragma is vaak een f-stop hoger dan het maximum (bijvoorbeeld f7.1 i.p.v. 6.3), als het licht het toelaat. De meeste lenzen zijn daar iets scherper.

    Hetzelfde dier als op de eerste foto, weer vanuit een laag standpunt om de voor- en achtergrond vaag te houden!
    Hetzelfde dier als op de eerste foto, weer vanuit een laag standpunt om de voor- en achtergrond vaag te houden! Fotograaf: Jorrit Verkleij

Leefomgeving

Kustvogel. Getijdegebieden, zandstranden en pieren, voornamelijk in het Waddengebied. Soms bij zoetwater in de buurt van de kust.

Vindtijd

Door onregelmatige trek het hele jaar in ons land te vinden. Van augustus tot en met mei het beste te zoeken bij de Waddenzee, maar tijdens de voor- en najaarstrek ook regelmatig bij zandstranden en pieren elders in het land, in kleinere aantallen.

Meer weten?

Bescherming

Wettelijk beschermd

Kwetsbaarheid

De kwetsbaarheid van de kanoet is afhankelijk van de ondersoort. De ondersoort uit Siberië, canutus, heeft het, mede door overbevissing en vervuiling, erg zwaar. Pleisterplekken zijn essentieel, en achteruitgang van die gebieden heeft zware gevolgen voor de soort.

Verspreidingskaart

En dan nog dit!

Laatst kwam ik een juveniele kanoet tegen die in een groepje steenlopers scharrelde. Qua kleed makkelijke soorten om te onderscheiden, maar qua vorm en ‘loopje’ leken ze toch best op elkaar. Daarnaast komen die steenlopers ook zeker in de buurt van ‘maatje kanoet’ . Iets om in het veld even op te letten dus!

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Geef een reactie

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Deze artikelen vind je vast ook interessant: