HOME < IN DE ZOEKER < SOORTEN
IN DE ZOEKER

Klokjesgentiaan

Het is geen alledaagse verschijning, maar in de zomer kun je hem in het wild tegenkomen: de klokjesgentiaan. Dit prachtige blauwe bloemetje hoort thuis in vochtige heidevelden. Door het verdwijnen van het goede biotoop is het plantje in de loop der jaren steeds zeldzamer geworden. Natuurontwikkeling, bijvoorbeeld het plaggen van heide, geeft deze soort weer nieuwe kansen.

Klokjesgentiaan
Macro opname van twee gentiaanbloemen, met doorschijnend licht. Fotograaf: Ron Poot
Delen

Gentianen zijn beroemd om hun heldere blauwe kleur. Ook de bloemen van de klokjesgentiaan kunnen zo blauw worden, al vind je ook wel blekere en heel zelden zelfs witte exemplaren. Van dichtbij kent het klokvormige bloempje nog veel meer mooie details. Aan de binnenkant is de bloem groen gestippeld en aan de buitenzijde heeft hij groene lengtestrepen. Kijk eens van boven in de bloem, een prachtig gezicht, net een lantaren.

Klokjesgentiaan is zoals gezegd kenmerkend voor natte heidegebieden, waar dopheide (Erica) de kenmerkende heidesoort is. In de winter zijn deze terreinen drassig en in de zomer drogen ze hooguit oppervlakkig uit. Klokjesgentiaan zoekt de iets rijkere plekken op, zoals langs de paadjes, karresporen en plagstroken waar het net wat mineraalrijker is. De dopheidevegetaties zijn kwetsbaar en in goed ontwikkelde velden kun je nog meer speciale plantensoorten vinden. Zoals beenbreek, blauwe zegge, trekrus, witte en bruine snavelbies, diverse soorten veenmos.

Een groepje gentiaanbloemen met dophei. Fotograaf: Ron Poot

De klokjesgentiaan is gastheer van een heel bijzondere vlinder, het gentiaanblauwtje. Dit zeldzame vlindertje legt zijn eitjes alleen op klokjesgentiaan. Je ziet ze als witte stipjes op de blauwe bloemen of bloemknoppen zitten. Het gentiaanblauwtje heeft een merkwaardige samenwerking met steekmieren. De rupsjes, die zich tegoed doen aan de zaadknoppen van klokjesgentiaan, vervellen drie keer en gaan dan op zwerftocht. Ze zijn dan nog maar drie millimeter groot. Als ze geluk hebben, worden ze gevonden door een steekmier. Die pakt het rupsje tussen de kaken en neemt hem mee naar het mierennest. De mieren zijn gek op het zoete vocht dat de rups uitscheidt en dat likken ze van de rups af. Ondertussen doet het rupsje zich tegoed aan het broed van de mieren. Dan verpopt de rups zich in het mierennest. Na de verpopping komt er een riskant moment. Als de vlinder uit de pop komt, herkennen de mieren de geur niet van deze nieuwkomer en vallen ze hem aan, als een vijandelijke indringer. De vlinder moet zich snel uit te voeten maken en het nest verlaten, anders overleeft hij het niet!

 

Fototips

  • Klokjesgentiaan houdt van wat open stukken, zoek daarom langs de heidepaadjes. Betreed s.v.p niet de kwetsbare vochtige heide.
  • Met een groothoeklens of compactcamera kun je niet alleen de gentiaan maar ook zijn bijzondere biotoop goed in beeld brengen.
  • Kijk ook eens in de bloem. Het hart is vol van prachtige lijnen en patronen.
  • Neem eens wat afstand om een wat ruimtelijker sfeer te krijgen. De blauwe bloem valt altijd genoeg op.
  • Fotografeer eens door de vegetatie heen om een wat dromerige sfeer te krijgen.
  • Let op of er eitjes van het gentiaanblauwtje op de bloem zitten. Je herkent ze als witte puntjes.
Van boven gezien zie je het fraaie hart van de gentiaan. Fotograaf: Ron Poot

Verspreidingskaart

Statistieken en verspreiding Nederland

Verspreidingskaart België

Meer weten?

Wilde planten

Gentiaanblauwtje

Waarneming.nl

Deel dit artikel


2
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door nelappelmelk op 15 augustus 2017 om 18:19

    Mooi stuk Ron. Had je zelf nergens eitjes kunnen ontdekken?

    1. Door Ron Poot op 15 augustus 2017 om 19:53

      Dank je, Nel! Helaas geen eitjes in ” mijn” gentiaangebiedjes. Gr, Ron

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *