Oioioi, wat een geluk! Deze kleine nachtreiger was nog niet eerder aan de beurt, en dat betekent dat ik jullie er alles over mag vertellen! En daar heb ik zin in, want deze zeldzame vogel is er zeker een die mij telkens weer enthousiast krijgt.
Kiekeboe! Dit is een ‘Amsterdamse’ kwak. Waarschijnlijk een nakomeling van de verwilderde Artis-populatie
Kiekeboe! Dit is een ‘Amsterdamse’ kwak. Waarschijnlijk een nakomeling van de verwilderde Artis-populatie Fotograaf: Jorrit Verkleij

De kwak is een relatief kleine, gedrongen reiger. Zeker in volwassen kleed is de vogel niet met andere Nederlandse soorten te verwarren. De vogel draagt een zwarte mantel en heeft ook een zwarte pet. De overige delen zijn donkergrijs (vleugels) en lichtgrijs (buik een gezicht tot halverwege de ogen). De ogen zijn felrood-oranje. De snavel is redelijk kort voor een reiger. Op de kop zijn een tot vier lange, lichte sierveren aanwezig. De poten zijn geel, behalve in het broedseizoen, wanneer ze rood kleuren. Juveniele dieren hebben een gelige ondertoon op de borst en een bruine rug en vleugels. De buik van jonge dieren heeft donkerbruine strepen, en de rug is bespikkeld met witte vlekken.

Op deze foto zie je mooi de ‘proppige’ vorm van de kwak.
Op deze foto zie je mooi de ‘proppige’ vorm van de kwak. Fotograaf: Jorrit Verkleij

De kwak broedt in kolonies nabij ondiep water, dat zoet, zout en brak kan zijn. Het nest wordt gemaakt van takken en bevindt zich meestal in bomen. Kwakken broeden ook wel in gemengde kolonies, met bijvoorbeeld andere reigersoorten, aalscholvers en ibissen. Foerageren is karakteristiek reigerachtig, en bestaat uit zowel het waden in ondiep water, als het ‘wachten’ en uitvallen. De kwak eet dierlijk materiaal, maar is daarin niet kieskeurig: vissen, salamanders, kikkers, insecten en kuikens staan allemaal op het menu.

Voor deze setting moest ik de takjes wel op de foto houden. Door die wirwar zie je ook gelijk waar de kwak zich schuilhoudt!
Voor deze setting moest ik de takjes wel op de foto houden. Door die wirwar zie je ook gelijk waar de kwak zich schuilhoudt! Fotograaf: Jorrit Verkleij

Dierentuinen

In Nederland is de kwak een zeldzame broedvogel. Nederland vormt de noordelijke grens van het broedgebied van de kwak. De kwakken trekken al vroeg, vanaf juni het land uit, naar Afrika of enkele overwinterplaatsen in het Middellandse Zeegebied. Vanaf maart keren de kwakken weer terug. Echter is het patroon van de migratie van de kwak, samen met het patroon van voorkomen, lastig te monitoren aangezien er flinke populaties kwakken jaarrond voorkomen rondom een aantal Nederlandse dierentuinen (Avifauna, Blijdorp en Artis, waarbij de laatste een echt flinke kolonie huisvest). Dit zijn voornamelijk populaties met kwakken die afstammen van ontsnapte vogels. Geringde nakomelingen van deze populaties worden inmiddels ook in kolonies in Zuid-Europa aangetroffen.

En voor de vorm, een daadwerkelijke Artis-kwak. Zo dichtbij kom je ‘in het wild’ natuurlijk niet. Let ook eens op de eenvoudige sierveren!
En voor de vorm, een daadwerkelijke Artis-kwak. Zo dichtbij kom je ‘in het wild’ natuurlijk niet. Let ook eens op de eenvoudige sierveren! Fotograaf: Jorrit Verkleij
Zo dichtbij dus.
Zo dichtbij dus. Fotograaf: Jorrit Verkleij

Fototips

  • Kwakken leiden een verborgen bestaan. Voordat je een kwak kan fotograferen, moet je er eerst een vinden. Scan de oevers van ondiepe wateren af met een verrekijker. Kwakken vallen behoorlijk weg tussen de takken!
  • Benader het dier rustig, of blijf juist op een afstand zodat je het dier niet stoort. Kwakken zijn overdag niet erg actief, dus met enig geduld kunnen ze redelijk benaderbaar zijn.
  • Neem vooral de takken en bladeren mee op de foto’s! Kwakken leven nu eenmaal tussen de takken. Leuk om dat te laten zien, toch?
  • Een kwak heeft een enorm gaaf intens rood oog. Mocht het dier geen tekenen van ‘alertheid’ vertonen, is het leuk om de nadruk op het oog te leggen!
  • Als je wilt oefenen met het fotograferen van kwakken kan je het beste naar een van de bovenstaande dierentuinen gaan. De kwakken zijn misschien niet echt ‘wild’, maar ze zijn hier wel benaderbaar doordat ze mensen gewend zijn. Of het valsspelen is, laat ik aan jullie..

Leefomgeving

Kan worden aangetroffen bij zoet, brak en zoutwater, voornamelijk in vegetatie bij ondiepe stukken.

Vindtijd

Door aanwezigheid van nageslacht van dieren uit dierentuinen het hele jaar door vindbaar. Kans op ‘echt wilde’ kwaks het grootst in maart tot en met mei.

Meer weten?

Bescherming

Wettelijk beschermd

Kwetsbaarheid

Staat op de rode lijst als ‘verdwenen broedvogel’. Wereldwijd niet bedreigd. Aantal doortrekkers en wintergasten lijkt licht toe te nemen.

Verspreidingskaart

En dan nog dit!

Het lijkt misschien niet zo, als een kwak in gedrongen houding aan het rusten is, maar eigenlijk heeft deze soort een behoorlijk lange nek! Bij onraad of bij de jacht wordt die nek uitgeschoven.

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Geef een reactie

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Deze artikelen vind je vast ook interessant: