HOME < IN DE ZOEKER < SOORTEN
IN DE ZOEKER

Karmozijnbes

Een nieuwkomer in het land, die je vooral in tuinen regelmatig spontaan ziet verschijnen. De karmozijnbes is een forse plant met erg fraaie zwartrode vruchten. Een delicatesse voor de vogels, maar niet geschikt voor menselijke consumptie. Wel lenen bloemen en vruchten zich prima voor een fotosessie.

Karmozijnbes
De rijpe vruchten van oosterse karmozijnbes zijn zwart, de acht deelvruchtjes zijn niet met elkaar vergroeid maar staan los naast elkaar. Fotograaf: Ron Poot

De karmozijnbes is een overblijvend kruid, dat met een dikke penwortel overwintert. Bij de eerste nachtvorst sterven de stengels en bladeren af. In het voorjaar zie je de jonge scheuten uit de grond komen die al snel uitgroeien tot een forse plant van een meter of meer. Vanaf juni bloeien de planten en dragen vrucht tot de herfst.

De naam karmozijn komt van de kleur, karmozijn is een hoogrode verfstof, ook wel purperverf genoemd. Deze werd wel gebruikt om wijn bij te kleuren, een slecht idee daar de plant giftig is.

Er zijn twee soorten karmozijnbessen, de oosterse en de westerse. Beide zijn ingevoerde planten en dus niet oorspronkelijk inheems. De oosterse komt uit Azië, de westerse karmozijnbes uit Amerika.

Je kunt de twee goed uit elkaar houden als je let op de vruchten. Bij de oosterse karmozijnbes staan de vruchten in een rechtopstaande tros, de vruchtjes zelf bestaan uit (meestal) acht deelvruchtjes die los naast elkaar staan. Bij de westerse karmozijnbes hangt de tros met rijpe vruchten, de vruchtjes zelf bestaan uit tien vergroeide deelvruchtjes. Beide soorten komen verwilderd voor, vooral in tuinen, de oosterse is het meest algemeen.

De zwartrode bessen zien er erg lekker uit, maar pas op! De bessen, zaden en de wortels van de plant zijn erg giftig voor de mens.

Bloemen van oosterse karmozijnbes bij tegenlicht. De bloemen hebben vijf kroonbladen. Meeldraden en vruchtbeginsel vreemd genoeg 7 of 8, je zou er 10 verwachten. Fotograaf: Ron Poot

Fototips

  • De plant is een mooie verschijning en leent zich goed voor (macro)fotografie. Zowel de bloemen als de vruchten.
  • Speel met de compositie door de trossen met bloemen of vruchten mooi in beeld te krijgen en eventueel een herhaling in de achtergrond te plaatsen.
  • Vergeet het blad niet, met zijn mooie witte nerven een leuk onderwerp voor een close-up.
  • De bloemen zijn mooi voor tegenlicht opnamen, waarbij het licht door het doorschijnende bloemblad valt.
  • De vruchten zijn diep rood-zwart, een contrasterende kleur. Gebruik de achtergrond voor een lichtere zachte tint. Zorg dat de vruchten in schaduw staan en de achtergrond in het licht en zet je diafragma een stop extra open.

 

Verspreidingskaart

Oosterse karmozijnbes in Nederland

Oosterse karmozijnbes in België

Westerse karmozijnbes in Nederland

Westerse karmozijnbes in België

Meer weten?

Wilde planten

Vergelijking karmozijnbessen

Wol verven met karmozijnbes

En dan nog dit!

De naam is afgeleid van het Griekse ‘phyto’, of plant en anderzijds het Latijnse ‘lacca’ wat je kan vertalen naar lak of verf. Dat verwijst naar het een donkerrood pigment dat de Indianen vroeger uit het sap van de rijpe bessen haalden om er hun wol (kledij), sierraden, gebruiksvoorwerpen mee te kleuren. De kleurstof werd later ook gebruikt als rode inkt en evenzeer om er vale rode wijn en port mee bij te kleuren zodat deze donkerder van kleur werd. Dit heeft echter negatieve neveneffecten op de spijsvertering van de wijndrinkers. In Frankrijk werd het gebruik ervan dan ook verboden en wie toch betrapt werd kreeg toendertijd de doodstraf.

Deel dit artikel


0
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *