HOME < IN DE ZOEKER < SOORTEN
IN DE ZOEKER

Zinderende lucht

De zinderende lucht op een warme zomerdag. De lucht trilt boven het aardoppervlak en vervormt de horizon. We kennen het allemaal vast wel. Aan dezelfde horizon kun je nog meer interessante optische verschijnselen zien, zoals de luchtspiegeling. Luchttrillingen en luchtspiegelingen zijn leuk om te gebruiken in je foto’s voor een wat afwijkend landschapsbeeld. En zeker niet voorbehouden aan warme zomerdagen! Pak je telelens er maar bij, want die heb je wel nodig.

Zinderende lucht
Scholeksters op het wad. De sluizen van Lauwersoog zweven op de achtergrond. Fotograaf: Ron Poot
Delen

De truc van luchttrillingen en luchtspiegelingen zit in temperatuurverschillen van de lucht in combinatie met de breking van het licht. Vlak boven het oppervlak van de aarde kun je bij zonnig weer flinke verschillen in luchttemperatuur krijgen. Warme lucht zet uit en is daardoor minder dicht  dan koude lucht. Dat verschil in dichtheid zorgt er voor dat licht dat van de ene laag in de andere gaat, afgebogen wordt. Het licht breekt, zoals aan de oppervlakte van water of een glazen ruit.

Luchttrillingen zie je vooral bij opwarming op het land. Boven open zandvlakten of boven bestrating. De opstijging van de warme lucht zorgt voor beweging in de luchtlagen. Door het mengen van koude en warme lucht zie je dat daardoor het licht op steeds verschillende manieren breekt, waardoor de vormen steeds veranderen.

Hoe ontstaan dan luchtspiegelingen? Door het afbuigende licht kan het gebeuren dat je iets twee keer ziet, omdat het licht via twee routes je oogbol binnenkomt. Een keer rechtstreeks, het licht gaat gewoon in een rechte baan naar je oog. Een tweede keer via een afbuigende lichtstraal, afgebogen dankzij het passeren van koude en warme luchtlagen. Dankzij die afzwaaier komt hetzelfde beeld via een andere hoek je oogbol binnen. Onze hersenen interpreteren dit dan als twee beelden boven (onder) elkaar. Een luchtspiegeling!

 

Fototips

De trillingen en luchtspiegelingen zijn verschijnselen die zich afspelen in een dun laagje boven land of water. Om het goed vast te leggen heb je wel een flinke telelens nodig (300-400 mm), je richt je immers maar op een smalle strook vlak boven de horizon. Hoe lager je fotografie standpunt, hoe beter de verschijnselen zichtbaar zijn.

Luchttrillingen veranderen de vorm van je onderwerp. Hoe verder dit weg is, hoe groter het effect van de luchttrillingen. Soms geeft dat bizarre vormen en dat geeft een interessant vervreemdend effect. Wees niet meer geïnteresseerd in scherpte, want die is door de luchtbewegingen ver te zoeken.

De combinatie van bijvoorbeeld vogels in de voorgrond en luchttrillingen of luchtspiegelingen in de achtergrond is ook een mogelijkheid die je kunt opzoeken. Je voorziet je onderwerpen dan van een bijzondere achtergrond. Vanuit een laag standpunt zal ook de voorgrond vervagen en het aparte effect nog versterken.

Een statief is aan te bevelen, zeker als de lichtomstandigheden niet optimaal zijn. Anders krijg je naast de luchttrillingen ook nog bewegingsonscherpte, wat snel optreedt bij gebruik van een telelens.

Verspreidingskaart

Meer weten?

Vereniging voor weerkunde en klimatologie

Fata Morgana

Meer lezen over weerfotografie?

Koop ons Praktijkboek fotografie weer, nacht & natuurverschijnselen.
Hét standaardwerk over weerfotografie.
Te koop bij de betere boekhandel en via de webshop.

cover weerfotografie praktijkboek

En dan nog dit!

Een speciale vorm is de Fata Morgana. Dit is een meervoudige luchtspiegeling waarbij het beeld niet op twee maar op drie of nog meer manieren in je oog komt. Fata Morgana’s hebben vaak grote hoge onherkenbare vormen, ze worden daarom ook wel luchtkastelen genoemd.

Deel dit artikel


0
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *