HOME < IN DE ZOEKER < SOORTEN
IN DE ZOEKER

Zwarte wegmier

Het is de meest voorkomende mier in bewoond gebied. Ze kunnen een heel imperium bouwen onder stoeptegels, terrastegels of houten vlonders. Tegels kunnen door het wegennet van dit beestje verzakken en dat is een reden waarom ze niet zo geliefd zijn onder de mens. We hebben het over de zwarte wegmier.

Zwarte wegmier
Zwarte wegmier onder het stuifmeel. Stuifmeel is een van de voedselbronnen van mieren. Fotograaf: Christien van der Veen

De naam verraadt het al, de zwarte wegmier is zwartbruin tot bruin van kleur met fijne haartjes op het lijf. Vrouwtjes worden 3 tot 5 mm groot. De mannetjes zijn wat kleiner. De koningin is het grootst, zij kan wel een centimeter groot worden. Alleen de vruchtbare vrouwtjes en mannetjes hebben vleugels. Kleine onvruchtbare vrouwelijke mieren worden werksters genoemd.

De zwarte wegmier heeft twee belangrijke zintuigen, de voelsprieten. Ze kunnen hiermee proeven, horen, ruiken en voelen. De ogen zitten op de zijkant van de kop en bestaan uit vele deeloogjes. De zwarte wegmier heeft sterke kaken, waarmee ze onder andere voedsel verzamelen en larven verplaatsen. Het lijf bestaat uit een borststuk en een achterlijf. De pootjes zitten vast aan het borststuk. Elk pootje bestaat uit 9 segmenten en de uiteinden zijn voorzien van kleine klauwtjes met twee weerhaken voor houvast. Hierdoor kunnen ze op de kop lopen. De pootjes zijn ook erg geschikt om tunnels en gangen mee te graven. In het achterlijf zitten de spijsverteringsorganen.

Voor deze foto heb ik een tijdje een groepje mieren geobserveerd die steeds dezelfde route in een boom namen. Omdat mieren snel zijn is het lastig fotograferen. Fotograaf: Christien van der Veen

Het nest van de zwarte wegmier bestaat uit een groot stelsel van gangen, tunnels en verschillende kamers met elk een eigen functie. Soms wel tot een meter diep. De omvang van een kolonie varieert van een paar honderd tot duizenden. Elke kolonie heeft één koningin, die aan de lopende band eitjes legt. De meeste van deze eitjes groeien uit tot werksters. Werksters verdedigen het nest en helpen de koningin. Ze voorzien haar van voedsel en helpen met het verzorgen van de larven. Als de juiste tijd is gekomen in de zomer legt de koningin onbevruchte eitjes. De larven die uit deze eitjes komen groeien uit tot mannetjes. Sommige larven krijgen meer voedsel, zij groeien uit tot prinsessen.

Eind juli, begin augustus kun je stuiten op vliegende mieren. De bruidsvluchten zijn begonnen! Werksters werken de gevleugelde mannetjes en prinsessen het nest uit. Alleen de sterkste mannetjes kunnen de prinsessen bijhouden en bevruchten hen, soms al boven in de lucht. Na de paring heeft de prinses voldoende sperma ontvangen om de rest van haar leven eitjes te leggen. Een bevruchte prinses wordt een koningin en gaat opzoek naar een kolonie om over te nemen, of ze start een nieuwe kolonie. De vleugels worden na de paring afgeworpen en opgegeten.

Een mierennest heeft naast werksters ook verkenners. Verkenners zijn de hele dag op pad om voedselbronnen te zoeken. Heeft een verkenner een plek gevonden die veel voedsel oplevert, bijvoorbeeld een vuilnisbak, composthoop, bladluizen, geknoeide siroop of voorraadkast in huis? Dan worden er een hoop mieren naar die plek gestuurd.

Een van de favoriete maaltjes van de zwarte wegmier is de zoete stof die bladluizen afscheiden via het achterlijf. Mieren hebben geleerd om de bladluizen te ‘melken’. Door met hun pootjes op het achterlijf van de bladluis te trommelen scheiden de bladluizen meer vloeistof af.

Als mieren een kolonie bladluizen hebben gevonden zullen ze deze sterk verdedigen tegen bijvoorbeeld lieveheersbeestjes. Vleugelloze bladluizen worden door mieren soms zelfs naar een ‘beter’ stukje plant verplaatst.

Een prinses, klaar om uit te vliegen tijdens de bruidsvlucht. Op deze foto kun je zien dat de prinses een stuk groter is dan de werkster (links). Fotograaf: Christien van der Veen

Fototips

  • Zwarte wegmieren zijn niet moeilijk te vinden omdat ze bijna overal voorkomen. Zoek in je tuin of in de buurt naar nestingangen bij tegels, herkenbaar aan hoopjes zand. Maar ook heb je een grote trefkans in bijvoorbeeld een rozenstruik of andere planten in de tuin.
  • Omdat de zwarte wegmieren super snel zijn heb je een hoge sluitertijd nodig voor een scherpe foto. Fotograferen lukt daarom het beste bij voldoende licht.
  • Observeer het gedrag voor je begint te fotograferen. Je hebt dan een grotere kans om bijvoorbeeld de looproute te ‘voorspellen’. Hierdoor heb je een grotere kans op een scherpe foto.
  • Gebruik een statief of leg je camera plat op de grond. Het nadeel aan plat op de grond liggen voor een mierennest is dat de kans heel groot is dat de mieren op je gaan kruipen. Je kunt ze van je afblazen of voorzichtig van je af tikken.
  • Gebruik een macrolens om een close-up te maken. Met een ultra macro lens kun je echt goed de details in kaart brengen.
  • Zie je eind juli, begin augustus ineens een hoop meeuwen en zwaluwen op een bepaalde plek in de lucht? Dan zijn de bruidsvluchten begonnen…

Verspreidingskaart

Nederland

België

Meer weten?

Wikipedia

De Nederlandse mieren

InfoNu

Voorbeelden op Nederpix

En dan nog dit!

Ruim nooit een mierennest op met behulp van insecticiden. Dit brengt namelijk ongewenste schade met zich mee, aangezien mieren niet de enige dieren zijn die hierdoor worden gedood. Ook andere insecten en vogels die de mieren eten kunnen erdoor worden vergiftigd. Er zijn meerdere diervriendelijke manieren om een mierenkolonie te verwijderen. Je kunt een mierennest wegscheppen en naar een plaats brengen waar het geen kwaad kan. Een andere optie is door het nest te behandelen met aaltjes. De kolonie zal op zoek gaan naar een nieuwe plaats voor hun nest, ver van de aaltjes vandaan. Een andere eenvoudige oplossing is witte peper of koffiedik verspreiden op hun route.

Deel dit artikel


0
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *