Doe mee met de Groene Camera 2023!

Spreeuwenzwermen in de winter

Januari en februari zijn geschikte maanden om op zoek te gaan naar spreeuwenzwermen. Als je de juiste plek kunt vinden, geeft het een prachtige kans om een heel bijzondere natuurervaring te beleven.

Spreeuwenzwermen zijn een magisch verschijnsel.
Spreeuwenzwermen zijn een magisch verschijnsel. Fotograaf: Hans Jansen

Vanaf het najaar tot begin maart verzamelen spreeuwen zich aan het einde van de dag in grote groepen. Vaak worden vaste plekken gebruikt om daar  te verzamelen en hun slaapplaats te kiezen. Als het meezit  geven deze grote zwermen eerst nog een wervelende luchtshow voordat ze neerstrijken.

De meest mooie vormen kunnen ontstaan.
De meest mooie vormen kunnen ontstaan. Fotograaf: Hans Jansen

Rondom een slaapplaats verzamelen zich aan het eind van de dag soms meer dan tienduizend spreeuwen. Een gezamenlijke slaapplaats (bijvoorbeeld in het riet) doet dienst als een veilige plek voor de nacht en het gebeurt dat weken achter elkaar dezelfde plek wordt uitgekozen. Als je het treft kun je hier voor jezelf een goede stek vinden, met een goed uitzicht voor prachtige fotografie.
Rond een uur voor zonsondergang komen kleinere groepen spreeuwen van alle kanten aanvliegen. Soms worden hoogspanningsmasten gebruikt om daar te verzamelen. De kleinere groepen zwellen geleidelijk aan tot een grotere zwerm.

Je weet niet waar het eindigt en je hoopt dat het dichterbij komt.
Je weet niet waar het eindigt en je hoopt dat het dichterbij komt. Fotograaf: Hans Jansen

Roofvogels maken het spannend

Vaak gaat de grote groep spreeuwen eerst nog een geweldige vliegshow geven, voordat alle spreeuwen neerstrijken op de definitieve slaapplek. Er is veel onderzoek verricht naar het vlieggedrag van spreeuwenzwermen. Het raadsel waarom ‘een luchtshow’ plaatsvindt lijkt nog steeds niet ontrafeld. Wel is het zo dat de aanwezigheid van roofvogels een groot effect heeft op het gedrag.

Bij het invallen van de duisternis schieten ze opeens in het riet.
Bij het invallen van de duisternis schieten ze opeens in het riet. Fotograaf: Hans Jansen

Als er een sperwer of een slechtvalk in de buurt vliegt en die probeert een spreeuw te pakken, wordt het heel spannend met prachtige kronkelingen van de grote zwerm. Dan kan het zwermen in de lucht om de roofvogel te ontlopen wel drie kwartier duren. Het is indrukwekkend om naar zo’n spreeuwenwolk te kijken en prachtig om te fotograferen of te filmen. Een geweldige belevenis!

Slechtvalk zoekt een prooi.
Slechtvalk zoekt een prooi. Fotograaf: Hans Jansen

Een aantal tips:

  • Op de website van de Vogelbescherming staat een lijst met kansrijke plekken in Nederland, waar vaker spreeuwenzwermen te zien zijn. Ook kun je dagelijks kijken op waarneming.nl.
  • Heb je een kansrijke plek gevonden, kijk dan ’s avonds in welke richting de kleine groepjes vliegen.  Dat leidt meestal naar de “verzamelplaats”.
  • Lichtmasten worden vaak gebruikt voor kleine groepjes om te verzamelen.
  • Het verzamelen begint ongeveer vanaf een uur vóór zonsondergang. Wees dus vroeg aanwezig!
  • Vaak wordt meerdere weken een zelfde plek gekozen door de spreeuwen.
  • Neem meerdere objectieven mee, want het kan zich vlakbij je plek afspelen, maar ook verderaf waar je er niet dichtbij kunt komen.
  • Neem ook een statief mee voor het laatste donkere halfuur.
  • Geniet, want het is een geweldig schouwspel !

Geef een reactie

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wellicht ook interessant voor u