HOME < ACTUEEL < ACTUEEL
Actueel

Spreeuwenzwermen…….. ze zijn er weer!

Als je ooit het spectaculaire verschijnsel van wervelende spreeuwenzwermen met eigen ogen hebt gezien, is er nauwelijks nog iets dat vergelijkbaar is met een dergelijke fenomeen in de natuur. De luchtshow die voor zonsondergang wordt verzorgd is zó spectaculair, dat je de eerste keer bijna niet toekomt aan fotograferen. Het overweldigt je en je weet haast niet waar je moet kijken.

Spreeuwenzwermen…….. ze zijn er weer!
Fotograaf: Hans Jansen

In Nederland zijn grote groepen spreeuwen te zien vanaf het najaar tot aan het voorjaar.

In de herfst, tijdens de vogeltrek, komen er veel spreeuwen vanuit noordelijke landen naar ons land om te overwinteren en vanaf eind februari tot half maart trekken ze geleidelijk weer terug naar de noordelijke landen. Als het meezit kiezen de spreeuwen een rustgebied, waar ze gedurende langere tijd ’s avonds terugkomen.

Zwermen groeien steeds meer aan. Fotograaf: Hans Jansen

Vorige winter was bijvoorbeeld het natuurgebied de Houtwiel nabij Veenwouden in Friesland een plek waar tienduizenden spreeuwen zich elke avond verzamelden. En als je dan het geluk hebt als fotograaf op de goede plek te staan is het helemaal top. Als ze een vast gebied hebben voor de overnachting, zie je rond een uur voor zonsondergang kleine groepjes van alle kanten komen aanvliegen. En die kleine groepjes vormen geleidelijk aan samen een steeds grotere zwerm. Om onduidelijke reden geven ze met zijn allen eerst nog een vliegshow, voordat ze opeens massaal neerstrijken op de slaapplek in bomen, struiken en het riet.

Vluchtende spreeuwen met een slechtvalk in het centrum. Fotograaf: Hans Jansen

Predatie

Ook roofvogels trekken naar die plekken om in de avond nog een spreeuw te kunnen slaan. Het schouwspel wordt echt spectaculair als de gehele zwerm met allerlei kronkelingen een sperwer of een slechtvalk probeert te misleiden. Door snelle wendingen te maken als groep is het voor een slechtvalk moeilijk om er eentje uit te kiezen. Dat “spel “ kan zo maar een half uur duren.

Fotografiekeuzes

Voor je fotografie vraagt het keuzes op welke wijze je de spreeuwenzwermen in beeld wilt brengen. Het vraagt veel experimenteren bijvoorbeeld met groothoek of telelens en vooral ook met je sluitertijd. Als je veel van de omgeving mee wilt nemen heeft een groothoekzoom de voorkeur.

Spreeuwenzwerm boven de Houtwiel in Friesland. Fotograaf: Hans Jansen

Kies je voor dynamiek en beweging, dan is een wat langere telezoom bijvoorbeeld 70-200 mm een goede keuze. Veel meer telebereik heb je eigenlijk niet nodig.

Inzoomen en spelen met de sluitertijd voor dynamiek. Fotograaf: Rob Blanken

Langere sluitertijden hebben een bijzonder effect als je wat meer ingezoomd hebt. Het is een mooi experiment en zoeken naar eigen keuzes. Als je meerdere avonden kunt vrijmaken om naar een plek toe te gaan, dan kun je voor jezelf nieuwe en andere mogelijkheden ontdekken. Werken in zwartwit heeft ook een bijzonder effect.

Vlieggedrag van spreeuwen

Onderdeel zijn van een grote groep geeft veiligheid ten opzichte van aanvallers, maar lijkt ook ingewikkeld. Er is veel wetenschappelijk onderzoek verricht naar het gedrag bij het vliegen in zo’n immense zwerm. Hoe ontstaat het en hoe kan het gaan zoals het gaat en waarom botsen ze niet?  Er zijn meerdere theorieën die het proberen te verklaren. Het fenomeen spreekt in elk geval tot de verbeelding.

…..Wie heeft hier eigenlijk de leiding?…. Fotograaf: Hans Jansen

Waar kun je de spreeuwen vinden?

Op de website van Vogelbescherming staat een aantal plaatsen genoemd waar de spreeuwenzwermen in Nederland vaker worden waargenomen. Soms in natuurgebieden, maar soms ook boven de stad. Op waarneming.nl kun je ook de informatie krijgen over de actuele stand van zaken. In de gebieden rond het Lauwersmeer en rond de Veenwouden zijn in het noorden veelal plekken waar je goede kans hebt het te kunnen zien.

Tips als je in de buurt bent:

  • Het massale zwermen gebeurt doorgaans vanaf een uur voor zonsondergang.
  • Oriënteer je in welke richting de kleine groepjes vliegen naar de “meer centrale plek”.
  • Wees vroeg aanwezig en zoek vooral een plek met voldoende uitzicht en een passende achtergrond.
  • Ook “obstakels” als lichtmasten kunnen een heel mooi effect in een foto geven.
  • Bedenk dat je onder een zwerm ook “ondergepoept” kunt worden.
  • Neem ook een statief mee, want het gebeurt vaak in schemertijd.

En tot slot… geniet, want zo’n natuurverschijnsel is uniek!

 

Deel dit artikel


8
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Wow, prachtig hoor! Ik zei al dat ik een nieuwe camera moest hebben, kom ik wel bij jou in de leer 🙂 Wij kamperen soms aan het Lauwersmeer waar ze dus ook veel verblijven maar dan ver na maart dus deze zwermen daar nooit gezien helaas. Op de dijk Lelystad -Enkhuizen zie je ze ook vaak maar in kleinere groepen. Wat kan natuur toch mooi zijn en het dan ook nog eens zo prachtig vast kunnen leggen… Super!

    1. Door Hans Jansen op 18 februari 2021 om 18:50

      Dank je Trudi ! Ik wil je wel op weghelpen met je camera. Maar belangrijkste is toch wel het zoeken en genieten om op de goede momenten ergens te zijn.
      En een beetje geluk soms ook!

  2. Door Johan Klos op 29 januari 2021 om 21:32

    Mooi foto’s ik volg ze bij ons in kinderdijk daar film ik ze vaak met telefoon laats heb ik zo’n grote groep aan zien komen wist waar die vandaan kwamen

    1. Dank je Johan. Ja, de groepen kunnen enorm groot zijn op sommige momenten. Ook mooi voor film inderdaad!

  3. Mooi verhaal Hans met intrigerende foto’s. Als sluitertijden kun je 1/200 – 1/400 hanteren voor scherpe beelden. Als de spreeuwen dichtbij zijn, bewegen ze erg snel en moet de sluitertijd relatief korter zijn. Met langere sluitertijden worden beelden (deels) onscherp en benadruk je de dynamiek. Hoe onscherp het wordt hangt af van de afstand, de snelheid en de richting waarin de spreeuwen vliegen. Bovenstaande deels onscherpe foto is genomen met een sluitertijd van 1/13 sec en is deels nog redelijk scherp omdat de spreeuwen vrij ver weg waren. Bij een kleinere afstand of gebruik van een telelens levert een sluitertijd van 1/13 sec volledig abstracte beelden op. Voor beweging varieer ik met tijden van 1/10 sec tot 1/60 sec. Het blijft een prachtig onderwerp!

    1. Dank je Rob !
      Klopt me je info over de sluitertijden.
      Vaak moet je wel so wie so je ISO hoog opschroeven, omdat het meestal al schemer is.
      Dan is het wel balanceren met de mogelijkheden.

  4. En dit spektakel is natuurlijk bij uitstek geschikt om te filmen 😉

    1. Helemaal waar Monique. Spectaculair !

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *