HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
Tutorials

Tips voor vogelhutfotografie

Vogels fotograferen is een prachtige bezigheid, maar valt vaak niet mee. Vaak ga je er op uit door naar het bos te gaan of trek je een natuurgebied in om daar de vogels vast te leggen die je dan tegenkomt. Nadeel: de vogels zitten vaak ver weg, zitten op plekken waar je niet makkelijk bij kunt komen, zijn niet te isoleren uit de omgeving, dus je moet het doen met de omgeving hoe die op dat moment is of de vogels vliegen weg als je te dicht in de buurt komt. Om er maar een paar te noemen.

Hierbij zijn de vogelhutten (publieke en commerciële) een welkome aanvulling. Nu denk je meteen, ja lekker makkelijk fotograferen vanuit een vogelhut, maar vergis je niet. Ook hierbij gelden regels om de vogels niet weg te jagen en zo een voor jou het perfecte plaatje te maken. In deze tutorial zal ik een aantal tips geven om het fotograferen vanuit een vogelhut makkelijker te maken.

Sperwer
De adrenaline giert door je lichaam als je plotseling vanuit het niets een "plof" hoort als op ca. 3m van de hut een sperwer landt. Tip: begin niet meteen te fotograferen, maar wacht totdat het roofdier zich veilig voelt. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

Publiekelijke kijkhutten

Eigenlijk zijn het meer observatiehutten. Deze staan vaak in mooie natuurgebieden en bieden genoeg gelegenheid voor het vastleggen van bijzondere soort vogels. Een overzicht van de locaties van de meeste hutten is te vinden op deze website. Je vindt hier informatie over de hut en aangezien deze website een samenwerking is met Waarneming.nl, wordt er ook bijgehouden welke soorten er waargenomen zijn.

Voordeel:

  • De hutten zijn vrij toegankelijk, zonder dat er kosten aan verbonden zijn.
  • Ze staan vaak in mooie natuurgebieden.

Nadeel:

  • Het kan druk zijn in de hut, waardoor het vaak rumoerig is. Tijdens het fotograferen wil je dat het stil is om vogels dichterbij te laten komen.
  • De hut is niet speciaal voor fotografie gebouwd. Je moet het dus doen met de omgeving/setting die daar is, je mag/kunt hier geen aanpassingen aan maken. De kijkgaten zitten niet altijd op de juiste hoogte en zijn open, waardoor je wat lastiger kunt fotograferen en tevens zichtbaar bent voor vogels.
  • Ook kan het behoorlijk krap worden als iedereen zijn statief gaat gebruiken.
  • De vogels zitten vaak ver weg, waardoor een flinke tele(zoom)lens noodzakelijk is. Een 500mm/600mm is geen overbodige luxe.
Bij de publieke vogelkijkhut bij de Oelermars nabij Losser is de ijsvogel een graag geziene gast. Voor de hut, bij een plas, is een setting neergezet voor diverse watervogels. Lens: 300mm + 2.0 extender (=600mm). Fotograaf: Jeffry Westerhoff

 

Deze kleine karekiet zat “redelijk” dichtbij de hut Oelemars. Gebruikte lens was een 300mm incl 2.0 extender (=600mm). Fotograaf: Jeffry Westerhoff

Commerciële vogelhutten

Dan zijn er nog de commerciële hutten. Het mooie is dat deze hutten speciaal voor fotografie gebouwd zijn.

Voordeel:

  • Je huurt deze hutten per dagdeel of de hele dag, waardoor je exclusief toegang hebt tot de hut.
  • Vaak zit er een waterbak/vijver voor de hut, wat vogels lokt. Deze is vaak zo gebouwd dat je vanuit de hut vanuit een laagstandpunt kunt fotograferen.
  • Je fotografeert achter een camouflagenet en bij sommige hutten is gebruik gemaakt van spiegelglas. Bij het laatste ben je bijna niet zichtbaar voor de vogels wat het fotograferen  vergemakkelijkt.
  • De hut is zo geplaatst dat er rekening is gehouden met de lichtomstandigheden.
  • Ook met de setting is rekening gehouden en deze is soms met mate naar eigen creativiteit aanpasbaar.
  • Door spaarzaam te voeren zijn vogels te lokken, waardoor je bijna gegarandeerd genoeg vogels bij de hut krijgt.
  • De vogels komen zeer dichtbij, waardoor een tele(zoom)lens vanaf 300mm al voldoende is.

Nadeel:

  • Er zijn kosten verbonden aan deze hutten, dit verschilt per hut en aanbieder. Een evt. meerprijs voor een extra persoon/personen wordt soms ook gevraagd.
  • De setting is vaak herkenbaar. De uitdaging ligt in het creatief opstellen van een setting of het vastleggen van vogels om een niet 13 in een dozijn foto te maken.
  • Het voeren van vogels kan ook averechts werken. Als het voer de avond ervoor niet is opgeruimd, bestaat de kans dat er de volgende dag minder verschillende soorten vogels zijn. Ook staat het niet fraai als een vogel nog een stukje vet of iets dergelijks aan de snavel heeft tijdens het fotograferen.
Een van mijn eerste kennismakingen met een commerciële hut. HBN 2 van Han Bouwmeester. De pionier van de commerciële hutten. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

 

Vastgelegd bij de hut hierboven. Bij de bouw van de setting is rekening gehouden met de plek van het onderwerp en de achtergrond. Lens 300mm + 1.4x extender (=420mm). Fotograaf: Jeffry Westerhoff

Uitrusting:

  • Trek warme donkere kleren aan. Je zit lang stil in een donkere hut en het kan best koud zijn in een hut,zelfs in de zomer. Ik heb een keertje in de zomer in een hut gezeten en toen ik de hut uit ging scheelde dat voor mijn gevoel wel 10-15 graden. Door donkere kleren te dragen val je wat minder op in de donkere hut voor vogels.
  • Neem voldoende eten en drinken mee. Vooral warme dranken (thee, soep) zorgen voor een aangenaam verblijf in de vaak frisse hutten. Zorg er tevens voor dat je geen verpakkingen meeneemt die geluid maken.
  • Schakel mobiele telefoons uit of zet in ieder geval het geluid uit en dim de schermverlichting.
  • Neem een zaklampje mee voor het geval je wat laat vallen of iets uit je tas moet pakken. Pas op met het gebruik hiervan. Een rood lampje heeft de voorkeur.
  • Een goed statief met een stevig balhoofd of schommelkop. Een rijstzak is een goede optie als je geen goed statief hebt. Sommige commerciële hutten zijn ook al voorzien van een schommelkop of railslider-systeem.
  • Tele(zoom)lens vanaf 300mm plus evt. extenders/teleconverters.
  • Genoeg opgeladen accu’s, lege kaartjes.

Techniek:

  • Fotografeer in de diafragma-voorkeurstand. Kies hierbij voor de grootste opening, dus kleinste f-waarde, om de achtergronden mooi zacht te houden en de kleine vogels scherp. Mochten er roofvogels voor de lens komen diafragmeer dan naar f/7.1 of iets hoger, hierdoor krijg je deze soorten helemaal scherp op de foto.
  • De ISO-waarde is vrij in te stellen, maar moet bij bewolkt weer en hutten gelegen in de schaduw toch flink omhoog geschroefd worden om de gewenste sluitertijd te bereiken.
  • De sluitertijd is ook vrij in te stellen. Kies je voor snelle sluitertijden, dan bevries je de momenten, kies je daarentegen voor langzame sluitertijden dan levert dat meer creatieve beelden op.
  • Zet de camera op de burst stand. Dit verhoogt de kans op scherpe foto’s, vooral bij snel bewegende vogels.
  • Gebruik ook de continue-focus, zo blijft de camera scherpstellen op het onderwerp waar je op richt.
  • Maak een paar testfoto’s om te kijken wat de juiste instelling is om mee te beginnen. Gedurende dag kun je dan spelen met de sluitertijd.
  • Zorg ervoor dat de lens niet te ver uit de hut steekt of dat je wild heen en weer “zwaait” omdat je in alles een potentiële foto ziet. Dit schrikt de vogels af en vooral de schuchtere soorten zullen niet snel terugkomen.
Met een snelle sluitertijd bevries je het beeld. Hier dus de waterdruppels van de badderende appelvink. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

 

Met een langzamere sluitertijd krijg je wat meer dynamiek in de foto. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

 

Langzame sluitertijd bij een landende koolmees. Het vergt wat oefening en er zullen veel foto’s mislukken. De aanhouder wint. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

Gedrag in en rond de hut

  • Praat niet te hard als je met meerdere personen bent. Het is beter om helemaal niet te praten. Je denkt misschien dat je zachtjes praat/fluistert, maar vogels hebben een zeer goed gehoor.
  • Verlaat de hut zo min mogelijk. Dit verstoort de kans op schuchtere soorten. Er zullen ongetwijfeld periodes komen waar er geen activiteit is, maar geen nood, de vogels komen altijd wel weer terug.
  • Mocht er een roofvogel voor de hut komen, begin niet meteen met fotograferen. De kans dat deze schrikt en wegvliegt is zeer groot. Hoewel de drang groot is om meteen te gaan fotograferen, moet je toch proberen om heel stil te blijven wachten, aangezien de roofvogel eerst aandachtig de omgeving verkent of het veilig is. Als deze bijvoorbeeld gaat badderen of eten, voelt hij zich op zijn gemak en kan het fotograferen beginnen.
  • Voer met mate en gebruik voer wat geschikt is voor vogels, dus bijvoorbeeld niet je eigen potje pindakaas uit de supermarkt.
  • Waar het mag, maak je eigen setting. Zo krijg je niet de standaard foto’s die iedereen heeft.
  • Neem de regels van de hut altijd in acht. Zowel voor jezelf, diegene die na je komen en de beheerder willen graag een mooie hut met omgeving en een mooi terugkerend vogelbestand.

En misschien wel het belangrijkst: geniet van de natuur!

 

Bij het zelf inrichten van een setting is het wachten totdat het vogeltje gaat zitten, zodat je de foto kan maken zoals je hem in gedachten hebt. En soms wordt het lange wachten beloond. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

 

Een mooi simpel beeld van een kuifmees. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

 

Ook andere dieren dan vogels kunnen voor de hut verschijnen. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

 

Een rosse woelmuis. Als je niet oplet ben je zo een half uur bezig met het vastleggen van deze muisjes. Wat zijn ze leuk. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

 

Deel dit artikel


2
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Ineke van Wijhe op 26 oktober 2021 om 20:46

    Prachtige foto’s en goede tips. Ik heb nog nooit in een commerciële hut gezeten, maar zou dat wel een keer willen proberen.

  2. Mooi stukje Jeffry,met vele goede tips en fraaie foto’s!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *