Tussen beperking en vrijheid

Soms had ze een specifiek onderwerp in gedachten, soms bezocht ze een inspirerend natuurgebied. Ze was nog wat zoekende naar waar haar echte interesse lag. Vlak voordat ze in 2021 corona kreeg, ontdekte ze hoe bijzonder vogelfotografie is: een unieke combinatie van geduld, concentratie en het onverwachte moment waarop alles samenvalt.

Na haar besmetting herstelde ze niet volledig. Door de langdurige klachten van long covid, waaronder vermoeidheid, moeite met concentreren en een overgevoeligheid voor prikkels, moest ze haar leven drastisch vertragen. Af en toe kan ze nog met de camera op pad gaan. Het uitwerken van foto’s is lastig, omdat ze niet lang achter een beeldscherm kan zitten. De momenten waarop ze in de natuur fotografeert zorgen echter wel voor rust, voldoening, nieuwe energie en een diep gevoel van verbinding. In haar beelden zie je dat evenwicht terug tussen kwetsbaarheid en kracht, tussen beperking en de vrijheid van kijken.

De boom

“Het was een koude ochtend in januari. De aanwezige mist was voorspeld, maar toch voelde het alsof hij ons verraste. Mijn vriend en ik gingen vroeg op pad, op zoek naar dat stille moment waarop de wereld langzaam op gang komt. Op verschillende plekken maakte ik foto’s, maar deze bleef hangen: een vrijstaande boom, gehuld in grijswitte nevel en stilte. Twee wandelaars verschenen in de verte. Hun aanwezigheid voegt iets toe aan het beeld: je ziet niet alleen hoe imposant de boom is, maar je krijgt ook het gevoel dat je niet alleen hoeft te zijn in de stilte.

Bomen en mist hebben me altijd aangetrokken. Bomen stralen kracht en rust uit. Hun voortdurende cyclus vind ik heel leerzaam. Bomen laten in de herfst los wat ze niet meer nodig hebben, waarna ze weer helemaal opnieuw beginnen. Ook ik laat los om nieuwe dingen te gaan uitproberen en andere wegen in te slaan.

Mist spreekt me aan omdat het landschap er zachter door wordt. Mist haalt de scherpte weg, tempert de kleuren en laat alleen over wat essentieel is.

Sinds ik ziek ben, raakt dat me dieper dan anders. Mijn hoofd voelt vaak als die ochtend: mistig en wazig, traag, soms wat verdwaald. Toch is er ook troost in die waas. Mist vraagt om aanpassing, om vertraging. Je hoeft niet alles scherp te zien om toch verder te kunnen.

Deze foto herinnert me daaraan. Zelfs in het halfduister is er nog een pad. Met iemand die het bewandelt. Misschien wat langzamer, onzeker en met kleine stappen. Maar wel vooruit.”

Zilvermeeuw

“In het najaar van 2024 waren mijn vriend en ik een weekend op Texel. We trokken over het eiland om vogelhotspots te bezoeken, met de camera steeds binnen handbereik. Op het strand zagen we een groepje drieteenstrandlopers, druk in de weer met de golven. Plat op mijn buik in het zand volgde ik hun bewegingen. Toen viel mijn oog op een zilvermeeuw. Ik verlegde mijn focus van de drieteentjes naar de meeuw, precies op het moment dat hij een duik nam in de branding en daarna weer opvloog. Ik wist gelijk dat ik op het juiste moment had afgedrukt.

Fotograferen vraagt geduld, maar ook concentratie, iets wat door mijn aandoening niet altijd vanzelfsprekend is. Dichtbij focussen lukt moeilijk en langdurige concentratie kost veel energie. Daarom werk ik het liefst op afstand, met mijn telezoomobjectief. Vogelfotografie past daar goed bij: ik kan turen in de verte en rustig observeren, zonder mijn ogen of hoofd te veel te belasten.

Het kost me vaak moeite om op pad te gaan, maar juist zulke momenten geven me ook weer energie. Als alles samenvalt, licht, timing, beweging, voel ik iets wat verder gaat dan voldoening. Alsof ik even op één lijn kom met wat ik zie.

De meeuw die opvliegt uit de branding is voor mij meer dan een foto. Hij staat symbool voor veerkracht en het hervinden van richting. In dat beeld herken ik mezelf: ondanks lage energie toch zoekend en steeds gericht op wat mogelijk is.”

Beweging in de puurste vorm

 “Deze foto maakte ik een half jaar voordat ik ziek werd, tijdens een rustige vaartocht door de Biesbosch. Ik had net mijn eerste stappen gezet in de vogelfotografie en mocht die dag een zoomobjectief lenen. Er ging een nieuwe wereld voor me open. Vanaf bijna gelijke hoogte zag ik hoe een paar meerkoeten over het water renden: krachtig, haastig, en met een spoor van licht achter zich. Ik drukte af, zonder te weten dat dit beeld later zoveel betekenis zou krijgen.

Pas later zag ik wat ik eigenlijk had vastgelegd: een moment waarin licht en donker elkaar raken. Het water spat helder en levendig op, maar de vogels verdwijnen bijna in de schaduw. Wat overblijft is beweging in haar puurste vorm: een poging om los te komen en om even te ontsnappen aan de zwaarte van het water. In de nabewerking heb ik dat contrast bewust versterkt, om te laten zien hoe het licht zich een weg baant door de duisternis.

Nu, terugkijkend, herken ik in die rennende meerkoet iets van mezelf: de drang om vooruit te blijven gaan, zelfs als het water weerstand biedt. Je hoeft niet hoog te vliegen om toch in beweging te zijn. Ook dan laat je heel duidelijke sporen na. De foto is zwart-wit omdat het leven soms even geen kleur verdraagt. Juist dan is het belangrijk om lichtpuntjes te zoeken en daarop te focussen. Deze foto werd onbedoeld een voorbode, een spiegel van wat zich niet veel later in mijn leven zou gaan voordoen.”

Tip van Merel

De drie foto’s die ik heb gedeeld, zijn allemaal op dezelfde manier gemaakt: terwijl ik op zoek was naar iets anders! In de mistige polder wilde ik namelijk een rij bomen verderop gaan fotograferen. Maar toen kwam ik die prachtige alleenstaande boom tegen. Op het strand van Texel kwam ik voor de drieteenstrandlopers, maar het was de meeuw die mijn aandacht trok. En in de Biesbosch waren we op zoek naar bevers. Die zagen we niet, maar we troffen wel fotogenieke meerkoeten aan. Ga dus rustig eens zonder vooraf bedacht plan op pad en laat je in het moment verrassen!

Opdracht: Een dagelijks lichtpuntje

Merel Klepper laat zien dat je je veerkracht kunt versterken door het zoeken naar lichtpuntjes. Zelfs kleine momenten zorgen voor nieuwe energie en een gevoel van verbinding.

Deze opdracht nodigt je uit om elke dag zo’n lichtpuntje te zoeken. Je gaat even bewust aandacht geven aan een klein, positief moment in de natuur en dit in één foto vastleggen.

Voor de uitvoering ervan ga je elke dag zo’n 5 tot 10 minuten naar buiten. Je hoeft niet ver te gaan. Kijk rustig om je heen en zoek een lichtpuntje dat opvalt. Het mag een letterlijk lichtpuntje zijn en dus met zon- of kunstlicht te maken hebben, maar het hoeft niet. Een figuurlijk lichtpuntje is ook goed: een kleur, een vorm, een detail, iets wat hoop geeft of je blij maakt, alles is goed. Het hoeft niets bijzonders te zijn, het alledaagse is juist prima. Vertrouw op je eerste keuze en fotografeer het zoals je het aantreft, zonder iets aan de situatie te veranderen.

Sla het op je telefoon of in je computer op in een map ‘Lichtpuntjes’. Vraag je hierbij af wat dit beeld tot het lichtpuntje van vandaag maakt. Merk je verschil in hoe je je voelde vóór en na het maken van de foto?