HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
Tutorials

Tutorial Deepsky Astrofotografie – deel 3: (Na)bewerking

Astrofotografie houdt alle fotografie van de nachtelijke hemel in. Bij Deepsky fotografie gaan we nog een stapje verder en zie je foto’s van galaxies, sterrenclusters en nevels. Deze worden ook wel DeepSky objecten genoemd. Het leuke is dat je daar helemaal geen grote dure telescopen of geavanceerde apparatuur voor nodig heb. Met een spiegelreflex, een (tele)lens en een statief ben je al grotendeels klaar voor spectaculaire Deepsky beelden.

In deze driedelige tutorial over Deepsky astrofotografie heb ik in het eerste deel verteld over de voorbereiding en het benodigde materiaal, het tweede deel ging over de techniek en instellingen van de camera, deel 3 zal gaan over de bewerking en nabewerking om van de gemaakte foto’s prachtige beelden te creëren.

Tutorial Deepsky Astrofotografie – deel 3: (Na)bewerking
De Eastern veil nebula, een onderdeel van de Sluiernevel. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

Bewerken van de foto’s

Waar ik in deel 2 verteld heb hoe we de camera moeten instellen om de foto’s te gaan maken, ga ik in dit derde en laatste deel vertellen wat we gaan doen met de hoeveelheid aan gemaakte foto’s van het object en de eventueel gemaakte kalibratieframes. De nabewerking is een tijdrovend maar zeer belangrijk proces om tot de uiteindelijke foto te komen.

Stacken: stapelen van foto’s
Dit is de eerste stap in het bewerkingsproces. We gaan alle afzonderlijke foto’s nu stapelen (stacken) om uiteindelijk 1 foto over te houden die alle data (lees: informatie) uit alle afzonderlijke foto’s bevat. We hoeven dit gelukkig niet handmatig te doen, er bestaat speciale software die dit voor ons doet. Een veel gebruikt (gratis) programma is DeepSky Stacker (DSS). Voor beginners is dit wel waarschijnlijk de beste optie om mee te starten. Het is gratis en er zijn veel tutorials te vinden hoe DSS werkt.
Tevens zijn er ook betaalde softwareprogramma’s(oa. AstroPixelProcessor (APP) of PixInsight), deze hebben wat meer mogelijkheden qua stacken en nabewerking, waardoor de resultaten beter zijn dan bij de gratis software. Het is echter niet meer gratis en je hebt meer kennis nodig.

Ikzelf gebruik de betaalde software van Astro Pixel Processor(APP), ontwikkeld door de nederlanderse astronoom Mabula Haverkamp. Zie voor meer info: Introductie AstroPixelProcessor. Het is vaak mogelijk om een proefversie uit te proberen, zodat je een indruk van de software krijgt. De verschillende softwareprogramma’s kunnen wel een uitdaging zijn om onder de knie te krijgen, maar oefenen baart kunst zeggen ze en als je uiteindelijk het gestackte resultaat ziet geeft dat wel voldoening.

Hieronder een kleine impressie van AstroPixelProcessor:

Beginscherm van AstroPixelProcessor. Wanneer de stappen 1 t/m 6 doorlopen worden krijg je een gestacked resultaat van de ingevoerde frames/foto’s. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

 

De Heksenbezemnevel (rechtsboven) stack van 8 frames a 360sec. Hier is mooi te zien dat er geen flatframes zijn gebruikt, doordat de sensorvlekken niet zijn verwijderd en er vignettering aanwezig is. Vignettering en lichtvervuiling is in APP nog wel te verwijderen. (zie het linker grijze rijtje met buttons) Fotograaf: Jeffry Westerhoff

In de AstroPixelProcessor software kan er na het stacken nog wat nabewerking gedaan worden, onder andere lichtvervuiling verwijderen, sterrenkleur correctie, kleurzweem verwijderen, vignettering verwijderen. Zo kun je dus met een redelijk gecorrigeerde foto de laatste stappen in bijvoorbeeld Photoshop uitvoeren.

Exporteren

Nu we de gestackte foto hebben, kunnen we deze exporteren naar een fotobewerkingsprogramma als LightRoom of Photoshop. Zelf doe ik de meeste nabewerking eerst in Photoshop. Door hierin eerst met de schuiven van de “Curven” of “levels” te spelen kun je nog wat meer detail in de foto krijgen. Dit heet “Stretchen” van de data. Daarna kun je naar eigen smaak de foto bewerken. Ook zijn er diverse plug-ins te krijgen specifiek voor astrofotografie. Onder andere Astronomy Tools voor Photoshop is een mooie plug-in hiervoor.

Nabewerking

Voor het nabewerken zijn ook veel tutorials te vinden en er zijn vele manieren om een foto te gaan bewerken. Dit heeft niet alleen met je kennis te maken maar ook met je smaak.

Hieronder een resultaat van het nabewerken in Photoshop:

De Zielnevel: Stack van 13 foto’s in APP en hierin iets nabewerkt qua vignettering, achtergrond, sterrenkleur. Camera: Canon 450Da Fotograaf: Jeffry Westerhoff
De Zielnevel: Foto uit APP ge-exporteerd naar Photoshop en hierin nabewerkt, Fotograaf: Jeffry Westerhoff

Ik heb niet stap voor stap beschreven hoe een foto bewerkt moet worden in photoshop of welke stappen er precies doorlopen moeten worden in een stackings programma. Dit omdat elke programma zijn eigen workflow heeft en het dan te uitgebreid wordt. Mocht hier behoefte aan zijn dan kan ik er te zijner tijd een extra tutorial aan besteden. Laat maar weten in de comments.

Zo, nu we ook weten wat te doen met de gemaakte foto’s wordt het tijd voor heldere nachten om foto’s te maken om dan de volgende dag de foto’s te gaan bewerken. Voor diegenen die een poging in deepsky astrofotografie gaan wagen, wens ik jullie veel succes en vergeet vooral niet om te genieten van de wonderlijke nachtelijke hemel.

Vlammende ster nevel(onder) en een “kikkervisjes” nevel (een plek waar jonge sterren ontstaan) boven. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

 

De Noord-Amerika nevel en de Pelikaannevel. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

 

De bekende meteoor Neowise, ook meteoren zijn te stacken, zo werd hierdoor de blauwe ionenstaart zichtbaar. Fotograaf: Jeffry Westerhoff

Deel dit artikel


7
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Jan Eleveld op 15 december 2020 om 18:08

    Beste Jeffry,
    In je voorbeelden heb je het over belichtingstijden van bijv. 120sec. Ik neem aan dat dat met volgmotor is. Als je vanaf stilstaand statief werkt moet je waarschijnlijk heel veel opnames maken? Lukt het dan ook om dergelijke resultaten te halen met opnamen van telkens 10sec?

    1. Door Jeffry Westerhoff op 16 december 2020 om 22:28

      Beste Jan,
      Bij 120 sec is idd een volgmotor gebruikt. Alles langer dan 25-30sec zil je al snel een volgmotor moeten gebruiken.
      Met opnames van 10sec en veel opnames is het ook mogelijk om mooie resultaten te behalen. Gebruik dan wel een lichtsterke lens.

  2. Je kunt ook heel veel nabewerken in het programma Franzis Focusstacking Project. Kijk maar eens op YouTube.

    met groet ,
    Rashmideva

    1. Door Jeffry Westerhoff op 16 december 2020 om 22:30

      Beste Rshmideva,
      Er zijn veel programma’s waarin je de nabewerking in kunt doen, waaronder ook die door jou genoemd. Het is net wat je zelf het fijnst en makkelijkst vindt om mee te werken.

  3. Door Adri Groot Nuelend op 15 december 2020 om 09:08

    Dank voor deze uitgebreide driedelige tutorial Jeffry!

    1. Door Jeffry Westerhoff op 16 december 2020 om 22:32

      Graag gedaan Adri. Heldere nachten gewenst.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *