Als je over de vraag nadenkt, kom je al snel tot de gedachte dat we vaak zoeken naar patronen en relaties op een foto. Foto’s van twee soortgenoten vlak bij elkaar kunnen als leuker of aantrekkelijker worden ervaren door meerdere factoren. Het geeft wat extra’s, het stimuleert je om de foto langer te bekijken en het roept op om een verband te zoeken. Klaarblijkelijk willen we in onze beleving graag zoeken naar een betekenis en met een tweetal word je sneller ‘meegenomen’. Dat geldt zeker voor ‘aandoenlijke’ relatie-dieren zoals zoogdieren of vogels, maar speelt het ook bij ook bij insecten? Een antwoord is niet zo gemakkelijk te geven en het is ook een persoonlijke beleving.
Is er sprake van herkenbaar sociaal gedrag?
Sociaal gedrag ontroert en twee dieren in een harmonie hebben sneller iets dat je als kijker ontroert. Een ouderdier met een jong raakt je snel en roept een emotie op. Het creëert een gevoel van verbondenheid en suggereert een verhaal over hun relatie. Bij insecten is dat veel minder voor de hand liggend, maar ook daar is het aanwezig. De aanwezigheid van dieren dicht bij elkaar heeft vrijwel altijd een functie. Insecten kunnen bijvoorbeeld verzamelen op slaaplekken om veiligheid te creëren. Los van de menselijke associatie is er dus ook een biologische betekenis voor het samenkomen. Ook bij kolonies van bijen of mieren zie je bijzonder sociaal gedrag. De paring laat ik hier even buiten beschouwing.
Een voordeel voor de compositie
Een vogel op een tak of een vlinder op een grashalm kan mooi zijn, maar heeft ook iets statisch. Een duo maakt je compositie gemakkelijker en soms meer ruimtelijk. De aanwezigheid van een tweede dier zorgt vaak voor interessante interacties en houdingen, wat kan leiden tot een dynamischer en spannender beeld. Zeker als het ook een bepaalde herhaling laat zien. Vaak ben je al blij met een enkele mooie soort, maar een tweede soortgenoot geeft een bepaalde dynamiek erbij.
Met een tweetal op de goede lijnen creëer je symmetrie en herhaling in je compositie. Twee vergelijkbare dieren kunnen een gebalanceerde compositie vormen dat rust en ordening uitstraalt. Je herkent dit ook bij planten en het geeft mogelijkheid voor diepte en ruimte.
Een voorgrondobject en een achtergrondobject creëren samen diepte. Bij planten benut je dat vaak. Met de twee kievitsbloemen achter elkaar kun je het gevoel creëren om in de foto te stappen en verder te gaan zoeken. De invoerende diagonale lijn in deze compositie suggereert dat gevoel. Een weergave in zwart-wit versterkt dat wellicht nog meer.
Voor insecten is dat vergelijkbaar, je bent alleen veel meer afhankelijk van hun gekozen positie. Dat heb je vaak niet in de hand. Bij een tweetal hoeft niet alles scherp te zijn. Je kunt spelen met de scherpte. Een onscherp tweede exemplaar kan juist meer diepte suggereren.
In het veld
Het is leuk om in het veld naar op zoek gaan naar deze verbanden en hier mee te experimenteren. Met planten of bloemen is dat natuurlijk gemakkelijker dan met vluchtige insecten. Daar ben je echt afhankelijk van het moment. Bijvoorbeeld bij oranjetipjes op de slaapplaatsen tref je regelmatig een tweetal op een pinksterbloem. Ook bij libellen is het niet moeilijk om ze ‘s morgensvroeg dicht bij elkaar te treffen. Slaapplekken zijn wel vaak kansrijke plekken. En dan heb je ook meer tijd om een compositie te zoeken.
Relatie is sfeer
Ons brein zoekt wellicht steeds naar patronen en relaties die kunnen contrasteren, diepte geven of een verhaal vertellen bij twee ‘spelers’. Die sfeer maakt de compositie interessanter en visueel boeiender. Als je er dan ook extra sfeer kunt inbrengen door mooie lichtomstandigheden, maakt een tweetal gelijk de foto nog meer af.
Samengevat is mijn gedachte dat twee soortgenoten op een foto een verhaal kunnen vertellen dat verder gaat dan een afbeelding met een enkele soort. De statische aard van één onderwerp kun je ermee doorbreken en je kunt diepte in je compositie toevoegen, waardoor de foto aantrekkelijker wordt. Voor insecten is het wellicht iets minder in je beleving, maar ook daar liggen mooie mogelijkheden. Als het je lukt om met een paartje interesse op te wekken, krijgt je foto als vanzelf meer zeggingskracht.
Leuk om over na te denken en mee aan de slag te gaan!
