HOME < PRAKTIJK < TUTORIALS
Tutorials

Werken met een fotoproject: deel 2 – mijn thema ‘kwetsbaarheid’

In het eerste deel van deze tutorialreeks heb ik verteld over het werken in projecten aan de hand van een thema. In deel twee van deze tutorial leg ik uit hoe een langer durend, thematisch fotoproject wordt opgestart en hoe de verdere uitwerking kan zijn. Om het praktisch te houden wil ik je meenemen met een project wat ik in 2018 heb gedaan met als thema ‘KWETSBAARHEID’.

Verdronken vlinder.
Verdronken vlinder. Fotograaf: Rob Blanken

Een bijzonder jaar

Het jaar 2018 was voor mij een jaar met de nodige impact. Door de fysieke gevolgen van een onnozel fietsongeluk in 2016 kon ik mijn werk niet goed meer doen met als gevolg een onvrijwillig (met enkele jaren) vervroegd pensioen in 2018. Gelukkig viel ik niet in een ‘zwart gat’ maar het kostte wel de nodige moeite om de fysieke beperkingen en de sociale veranderingen te accepteren. Natuurfotografie was daarbij een prima uitlaatklep. Om mijn fotografie meer diepgang te geven heb ik in 2018 meegedaan met het zgn. Fotografisch Topjaar van Bart Siebelink.

Dode insecten gevonden op de vensterbank, een metafoor naar verlies aan biodiversiteit. Fotograaf: Rob Blanken

De keuze van een thema

In de omschrijving van het Fotografisch Topjaar staan als doelstellingen het ‘vinden van je eigen drijfveren en het vormgeven aan je fotografische ambitie middels een wat groter project’. Dat sprak me wel aan! Enthousiast bedacht ik verschillende projecten maar bij nadere uitwerking vielen ze 1 voor 1 af. Redenen? Fotografisch te moeilijk uitvoerbaar (thema De invloed van de mens op de natuur), te weinig diepgang (thema Beweging), niet het goede ‘gevoel’ (thema Kleur) of gewoon niet leuk genoeg. Het vinden van een geschikt onderwerp bleek dus nog niet zo eenvoudig. Dat viel me wel wat tegen!

Dode wespen. Sommigen dragen de tekenen van een hard bestaan. Negatief zwart-wit beeld. Fotograaf: Rob Blanken

Uiteindelijk keuze: kwetsbaarheid

Het thema KWETSBAARHEID was een voorstel van Bart en gebaseerd op de gebeurtenissen in 2018. Al snel had ik het idee dat dit thema mogelijkheden bood voor een langer lopend project, het was immers een thema dichtbij mijn actuele situatie . Mijn eigen fysieke kwetsbaarheid en de grote gevolgen daarvan voor mijn sociale leven vond ik in dit thema terug. . Ook kon ik mijn zorgen over het enorme verlies aan biodiversiteit prima in dit project verwerken.

Verdronken beekjuffer, Slowakije. Fotograaf: Rob Blanken

De foto’s

Met oude foto’s en nieuw werk ging ik voortvarend aan de slag. Al snel bleek dat foto’s van dode of levende insecten de meeste mogelijkheden boden het project op een gevarieerde en vooral ook intrigerende manier in te vullen. Dat betekende wel dat ik nogal wat foto’s van andere dieren niet heb gebruikt, deze foto’s maakten het project te voorspelbaar . Kill your darlings heet zoiets. Waarom insecten? Daar waren meerdere redenen voor. Ik vind het leuk om ze te fotograferen, ze zijn overal te vinden en heel divers, ze zijn weerbaar en kwetsbaar tegelijk en ze staan enorm onder druk door verlies aan biotoop en insecticide gebruik. Insecten zijn niet aaibaar en juist daarom is het interessant een thema als ‘Kwetsbaarheid’ met foto’s van insecten in te vullen.

Een kruisspin die een kleine vos heeft gevangen. Fotograaf: Rob Blanken

Toewerken naar een eindproduct

Aansluitend op mijn gewoonte om ieder jaar een boek te maken van mijn meest aansprekende foto’s van dat jaar besloot ik dit project ook in de vorm van een boek te presenteren. In vrij korte tijd lukte het om veel bruikbare foto’s te maken, telkens met een wat andere benadering van het thema. Al doende kreeg het thema voor mij al meer betekenis en begon de opbouw van het boek met verschillende subthema’s (waarover meer in deel 3 van deze tutorial) zich al meer af te tekenen. Het werd eigenlijk steeds leuker omdat ik voelde dat het project aan mijn verwachtingen zou gaan voldoen.

Een spinnenweb met dauwdruppels. Dodelijk maar kwetsbaar. Fotograaf: Rob Blanken

Tussentijds reflectie en feedback

De feedback van Bart en mijn medecursisten was erg belangrijk. Door goede feedback ontdek je welk materiaal en welke invulling van je project anderen het meest aanspreekt. Goede feedback werkt ook inspirerend. Overigens moet je niet altijd rekening met de goed bedoelde adviezen houden, je eigen gevoel en oordeel moeten bij zo’n project natuurlijk centraal staan.

Pesticide gebruik was een subthema. Een foto van dode bijen gekregen van een imker, omgezet in een negatief zwart-wit beeld om het dramatische effect te versterken. Fotograaf: Rob Blanken

Alleen of met anderen

Ik heb mijn project uitgevoerd onder leiding van Bart en samen met andere cursisten. Het fijne van samen aan de slag gaan is dat je allemaal met een eigen project bezig bent, elkaar kunt stimuleren maar ook in een veilige en open sfeer feedback kunt geven en ontvangen. Je leert veel van elkaar, niet alleen van de beelden maar ook van de processen, overwegingen en keuzes. Ook werk je met deadlines waardoor je gedwongen wordt om ook echt aan de slag te gaan en toe moet werken naar een eindresultaat. Ik heb gemerkt dat het samen met andere werken mij enorm heeft geholpen om tot een goed eindresultaat te komen.

Je hoeft natuurlijk niet per se een cursus te doen maar kunt ook aan de slag gaan met één of meerdere fotomaatjes. Maar maak dan ook afspraken met elkaar, wanneer moet het af zijn, wanneer kom je samen om foto’s te bespreken, etc. Je kunt een fotoproject ook helemaal zelfstandig aanpakken. Zorg dan wel voor een sparringpartner en voldoende discipline.

Foto van vervellingshuidjes van sprinkhanen. Fotograaf: Rob Blanken

Volgende week ga ik in het laatste deel van deze tutorial verder met de uitwerking van mijn project.

Deel dit artikel


2
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Mij spreken de macro foto’s met de witte achtergrond erg aan. Heb je de insecten gewoon op een wit vel papier gelegd of een soort witte doos gebruikt? Ik denk er zelf wel eens over om macrofoto’s van dingen uit de natuur op een lichtbak te fotograferen. Heb je daar ervaring mee?

  2. Mooi omschreven, en herken hier veel in uit mijn fotografisch topjaar. Ondanks dat ik het eindresultaat ken, ben ik toch wel benieuwd hoe je dat gaat omschrijven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *