HOME < PRAKTIJK < APPARATUUR
Apparatuur

Zo kies je fotopapier voor je printer

Als je foto’s print (of laat printen) met een inkjetprinter bepaalt de keuze van het fotopapier mede hoe de afdruk er uit zal zien. Welke soorten fotopapier bestaan er en waar moet je op letten?

Zo kies je fotopapier voor je printer
Behalve de printer is de keuze voor type fotopapier bepalend voor je afdruk. Fotograaf: Canon

Fotopapier

Als je ooit geprobeerd hebt een foto op gewoon papier te printen, weet je dat dat daarvoor niet geschikt is. Gewoon papier is niet in staat om de grote hoeveelheid inkt op te nemen die nodig is voor een foto. Het papier zal kromtrekken en de inktdruppeltjes zullen in elkaar overvloeien.

Voor een fotoprint heb je dus speciaal fotopapier nodig. Fotopapier bestaat uit een drager (dat kan papier zijn of een ander materiaal zijn) waarop een speciale coating is aangebracht. De inkt wordt door die coating opgenomen, zonder dat de inktdruppeltjes zich vermengen. Zo blijft de afdruk haarscherp.

Opname met een elektronenmicroscoop van Ilford fotopapier. De inktdruppels belanden in een homogene poreuze bovenlaag. Onderaan zijn de papiervezels van de drager duidelijk zichtbaar. Fotograaf: Ilford

Glans en mat

De coating dient niet alleen om de inkt te ontvangen. Ze bepaalt ook hoe hard de afdruk zal glanzen. Er zijn drie grote types: glanzend, halfglanzend en mat.

Een glanzende, of in het Engels glossy coating reflecteert meer van het invallende licht en daardoor zullen de kleuren dieper lijken. Bij een zwart-witprint zorgt een glanzende coating voor een hoger contrast. Bij een glanzende coating is het risico op storende ongewenste reflecties echter ook hoger: het licht van een raam of een lamp zal er sterk in weerspiegelen.

Een halfglanzende, of in het Engels semiglossy coating reflecteert een kleiner deel van het invallende licht. Fabrikanten gebruiken hiervoor de termen semigloss, luster, silk, satin en pearl, waarbij niet altijd duidelijk is wat het verschil is. Halfglanzend fotopapier biedt een goed contrast en levendige kleuren, met minder kans op storende reflecties dan glanzend fotopapier. Het is daarom een erg populaire keuze voor fotoprints.

Sommige matte papiersoorten hebben een duidelijke textuur.

Matte papiersoorten hebben een coating die het invallende licht in alle richtingen verspreidt. Daardoor is er geen kans op storende reflecties, maar de kleuren lijken wat doffer dan op glanzend en halfglanzende papier. Sommige matte papiersoorten hebben een textuur die doet denken aan aquarelpapier.

Sommige types fotopapier hebben een bijzondere coating. Baryta fotopapier gebruikt een coating met bariumsulfaat om het uitzicht en de geur van traditioneel doka-papier na te bootsen. Een Metallic fotopapier geeft dan weer een metaalachtige glans op het papier.

Gewicht en dikte

Het gewicht van papier wordt uitgedrukt in gram per vierkante meter (g/m2). Gewoon kantoorpapier weegt tussen 70 en 80 g/m2; voor fotopapier is een gewicht van 200 tot 300 g/m2 normaal.

Dikte is gewoon de dikte van het vel papier, die wordt uitgedrukt in mils (duizendsten van een inch). Dikker papier is stijver, maar je moet voorzichtig zijn, aangezien niet alle printers op heel dikke papiersoorten kunnen printen. In grootformaatprinters is er vaak een aparte papierdoorvoer voor heel dik papier. Het vel papier schuift daarbij zonder te plooien door de printer.

Witheid

Van nature is papier niet wit maar grijsgrauw. Om het wit te maken worden er chemische witmakers aan toegevoegd. Dat is belangrijk voor fotopapier, omdat een fotoprinter geen witte inkt gebruikt. Op plekken die in de foto zuiver wit zijn – bijvoorbeeld sneeuw of witte veren – zie je dus gewoon het papier. Als het papier een gelige tint heeft, zal de sneeuw op de afdruk ook die gelige tint lijken te hebben.

Inkt

Er bestaan twee verschillende types inkt voor inkjetprinters: inkt op basis van kleurstof (dye) en inkt op basis van pigment. Voor elk van beide types is een andere coating nodig. Papiersoorten die speciaal ontwikkeld zijn voor dye-inkten zijn dus niet geschikt voor een printer met pigmentinkten en omgekeerd. Kijk daarom goed na met welke papiersoorten jouw printer kan werken.

Op een printer kan je fotopapier van het printermerk zelf gebruiken, maar ook van bekende papiermerken zoals Hahnemühle, Canson en Ilford. Je moet er alleen op letten dat het papier geschikt is voor jouw type printer. Op de verpakking van het papier en op de website van de fabrikant is te vinden in welke printers je het kan gebruiken.

Een sample pack bevat verschillende soorten papier, zodat je kan vergelijken welke jij het mooiste vindt. Fotograaf: Canson

Hoe kiezen?

Je merkt het, er bestaan heel veel soorten fotopapier. Welk papier je kiest hangt af van je persoonlijke smaak. Sommige fotografen vinden de diepe kleuren van een glossy papier mooi, anderen verkiezen de meer artistieke indruk van een mat papier. Ook bij zwart-wit maakt het een groot verschil of je op glanzend, halfglanzend of mat papier print, maar wat nu het beste is? Dat kies jij.

Twijfel je wat jij het mooist zou vinden? De meeste merken verkopen sample packs met één of twee vellen van verschillende papiersoorten. Zo kan je verschillende soorten vergelijken en zien welke jou het best bevalt.

Volgende keer

In een volgend artikel hebben we het over verschillende materialen voor foto’s op groot formaat.

Deel dit artikel


2
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door Marijn Heuts op 16 november 2020 om 15:52

    Heldere uitleg, dank je!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *