Zwarte achtergrond bij macro… door schaduw

Ik liep door de duinen van Schiermonnikoog in september tot ik ineens oog in oog stond met misschien wel de meest iconische bloem van de duinvalleien: de parnassia. Eigenlijk had ik helemaal niet meer bedacht dat deze nu nog zou bloeien maar in plaats van enkele exemplaren die ik vind in juni stond ik nou te midden van honderden prachtige bloemen. De zon scheen volop en de bloem is spierwit. Hoe mooi zou het zijn om de bloem op een donkere achtergrond te laten uitkomen in plaats van te laten uitbuiten. Ik kijk om mij heen wat ik bij me heb en een idee is geboren.
De spierwitte bloem van de parnassia kijkt niet alleen prachtig omhoog maar komt ook nog eens mooi uit op een donkere achtergrond. Een combinatie van fel zonlicht en schaduw.
De spierwitte bloem van de parnassia kijkt niet alleen prachtig omhoog maar komt ook nog eens mooi uit op een donkere achtergrond. Een combinatie van fel zonlicht en schaduw. Fotograaf: Johan van der Wielen

Maak eerst een foto…

…daarna een betere foto. Die uitspraak ken je waarschijnlijk wel en dat was ook mijn indruk toen ik met mijn vintage 100mm lens een eerste foto maakte. Ik werd getrokken door dit kleine groepje van bloemen waarin alle fasen van de bloei te zien waren: ik zag nog een knop helemaal beneden, dan een bloem iets hoger, dan de eerste vorm van uitgebloeide bloem en helemaal aan het eind bovenaan een volledig uitgebloeide bloem. Hoewel de lens niet was wat ik zocht maar de combinatie in het licht al helemaal niet.

Je kunt dit gerust een mislukt experiment noemen. Maar zonder het te proberen weet je het niet. De achtergrond is vreselijk druk, het onderwerp niet lekker scherp en het totaalbeeld rommelig en onrustig
Je kunt dit gerust een mislukt experiment noemen. Maar zonder het te proberen weet je het niet. De achtergrond is vreselijk druk, het onderwerp niet lekker scherp en het totaalbeeld rommelig en onrustig. Fotograaf: Johan van der Wielen

Ik moest dus duidelijk op zoek naar een andere invalshoek. Sowieso ging de vintage lens de tas weer in en werd verruild door een telelens (zie ook mijn andere tutorial) maar ik moest ook nog een oplossing verzinnen voor de achtergrond. Natuurlijk kan ik dan zorgen voor een mooie onscherpe achtergrond maar dat kan alleen als de scherpte diepte of extreem klein is of de afstand tussen mijn onderwerp en achtergrond enorm groot. Nu volgt mijn achtergrond bijna naadloos op mijn onderwerp omdat er overal bloemen en bladeren zijn. Ik ben niet wars om af en toe een takje te knippen maar het gaat mij wat te ver om een strook van meer dan 1m achter mijn onderwerp volledig plat te maaien om maar afstand te creëren. Dus de oplossing met onscherpte ging hem niet worden in dit geval. Wat nu?

Zonlicht en schaduw

Je kent de term low key fotografie waarschijnlijk wel: een licht onderwerp op een hele donkere achtergrond. Eigenlijk is bijna alles donker op een paar kleine lichte elementen na. Je kunt dit erg mooi voor elkaar krijgen wanneer de zon je onderwerp beschijnt en de achtergrond donker is doordat deze in de schaduw staat met tegenlicht. Silhouetten van elementen in de achtergrond kunnen heel mooi dienen als donkere achtergrond voor je lichte onderwerp. Maar je kunt natuurlijk ook zelf schaduw maken en op die manier de hele achtergrond donker maken. Zeker als je te maken hebt met fel zonlicht en een spierwit onderwerp zoals de parnassia is dat heel makkelijk te doen.

Dan was het dus nu zaak om te zorgen voor schaduw.

Met behulp van de laarzen van zowel mij als mijn fotomaatje Henk als mijn eigen fietskar kon ik een lange strook van schaduw creëren. Mijn groepje van de parnassia stond nog mooi in het zonlicht.
Met behulp van de laarzen van zowel mij als mijn fotomaatje Henk als mijn eigen fietskar kon ik een lange strook van schaduw creëren. Mijn groepje van de parnassia stond nog mooi in het zonlicht. Fotograaf: Johan van der Wielen
Hier zie je ook mijn telelens op de grond liggen om een indruk te krijgen van het totaalbeeld.
Hier zie je ook mijn telelens op de grond liggen om een indruk te krijgen van het totaalbeeld. Fotograaf: Johan van der Wielen

Omdat de witte bloemen perfect in het zonlicht stonden kon ik een heel eind onderbelichten om de Achtergrond die toch al In de schaduw stond bijna volledig zwart te krijgen. Met dank aan het felle zonlicht van bijna midden op de dag.

Ik heb de delen In de voorgrond een klein beetje donkerder moeten maken in de nabewerking, de Achtergrond was al volledig zwart van zichzelf en hoefde ik niets meer aan te doen.
Ik heb de delen In de voorgrond een klein beetje donkerder moeten maken in de nabewerking, de Achtergrond was al volledig zwart van zichzelf en hoefde ik niets meer aan te doen. Fotograaf: Johan van der Wielen

Nieuw macro idee: recht omlaag

Normaal zou ik nooit adviseren om recht omlaag te fotograferen maar altijd van opzij, maar de bloem van de parnassia deed mij een poging wagen om te kijken of het mij lukte om deze op zwarte achtergrond te fotograferen. Ik hoefde nu alleen maar te zorgen voor schaduw op de grond onder de bloem.

Eerst een foto zonder schaduw:

Ondanks de kleine scherptediepte door middel van de f/2.8 van de macrolens blijft de achtergrond enorm een rommelig en druk. Dit leidt af van wat ik wil laten zien.
Ondanks de kleine scherptediepte door middel van de f/2.8 van de macrolens blijft de achtergrond enorm een rommelig en druk. Dit leidt af van wat ik wil laten zien. Fotograaf: Johan van der Wielen
Statief zo gepositioneerd dat ik recht omlaag kon fotograferen met de macrolens en mijn eigen pad en die van mijn fotomaatje Henk zo neergelegd dat alleen de grond onder de bloem in de schaduw kwam.
Statief zo gepositioneerd dat ik recht omlaag kon fotograferen met de macrolens en mijn eigen pet en die van mijn fotomaatje Henk zo neergelegd dat alleen de grond onder de bloem in de schaduw kwam. Fotograaf: Johan van der Wielen

Als ik nu de foto maak in de schaduw door middel van zoveel onderbelichten dat alleen de bloem nog goed belicht blijft, dan komt het volgende beeld eruit:

Je zal het wellicht niet geloven maar aan de achtergrond heb ik helemaal niets hoeven doen want die was pikzwart van zichzelf. Met dank aan het felle zonlicht en de schaduw in combinatie met de spierwitte bloem.
Je zal het wellicht niet geloven maar aan de achtergrond heb ik helemaal niets hoeven doen want die was pikzwart van zichzelf. Met dank aan het felle zonlicht en de schaduw in combinatie met de spierwitte bloem. Fotograaf: Johan van der Wielen
Hier zetten we alles over macrofotografie voor je op een rij.

Eén reactie

  1. Beste Johan,
    Mooi idee om op deze eenvoudige manier de achtergrond naar het donker te brengen. Je schrijft, dat je f/2.8 gebruikte bij de eerste foto. Dat levert een rommelige achtergrond op. Jij gaat dan onderbelichten met je belichtingstijd. Wanneer ik witte bloemen maak die ik scherp wil krijgen met een donkere achtergrond speel ik met het diafragma. In dit geval zou ik om de bloem helemaal scherp te krijgen naar minstens f/8 gaan. De achtergrond gaat dan ook naar het donker toe en zelfs zwart als ik nog verder ga. De tekening in het wit van Parnassia is heel mooi, maar in jouw foto mis ik scherpte in stampers en buitenranden van de kroonbladen.

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.

Deze artikelen vind je vast ook interessant: