HOME < INSPIRATIE < COLUMN
columns

Mikwát..? Miksang!

Soms gebeurt er iets waarbij alles in elkaar lijkt te grijpen en tegelijkertijd alles ongrijpbaar lijkt.
Begrijp je me?
Niet?

duinen in de mist met zonsopkomst
Fotograaf: Roeselien Raimond

Mooi! Dan voel je al ongeveer wat ik bedoel…

Een paar weken terug kwam namelijk, tijdens een redactievergadering, het begrip Miksang ter sprake.

Mikwát?

En waar we meestal, als jarenlang op elkaar ingespeeld team, vrij vloeiend door een brainstormsessie rollen, stokte het dit keer al bij het woord zelf.

Mikwát..?!’

‘Miksang!

En dat werd er na een korte, verhelderend bedoelde uitleg in termen als ‘In het nu zijn, contemplatieve fotografie, bespiegelen, intuïtie, mindful fotograferen, het beeld niet maken maar ontvangen….’ niet beter op.

Zelfs Wiki NL, mijn trouwe raadgever in bange dagen, kwam niet verder dan: ‘Bedoel je missing?’ Dus maar even vrij vertaald:

Miksang is Tibetaans voor ‘goed oog’. Het representeert een vorm van contemplatieve fotografie, waarin het oog synchroon loopt met de contemplatieve geest.’

Ondanks het feit dat deze vergadering virtueel was kon ik de ‘blank faces’ bijna uittekenen. Niet dat mijn collega’s niet open minded zijn of geen diepgang bezitten, integendeel! Maar dit was toch net een tikje te zweverig naar hun smaak.

ijs winter
Miksang, best een moeilijk (be)grijpbaar begrip… Fotograaf: Roeselien Raimond

Miksang en de kunst van het oliebollen maken

Toen ik opmerkte dit Miksang-concept ook niet helemaal te kunnen vangen, maar het gevoelsmatig wél te herkennen, hoorde ik een zucht van opluchting door mijn koptelefoon gaan. Vol enthousiasme werd deze eervolle taak op mijn schouders gedumpt: ‘It’s a tough job, but somebody’s gotta do it…

Goed verhaal, maar ik ben natuurlijk geen Miksang-Master. Ook ik heb best wat moeite me deze toch wat abstracte inhoud echt eigen te maken, laat staan het hier voor jullie helder te verwoorden. ‘t Voelde een beetje alsof ik een hand zand kreeg aangereikt met de opdracht: Maak jij daar maar een mooie oliebol van. Dat kún jij!

Snoekduik

Maar, zoals gezegd, raakt het bij mij wel ergens een snaartje…. Het als een kind, nieuwsgierig en verwonderd naar de natuur kijken is aan mij wel besteed. Sterker nog: het is misschien wel de reden dat ik natuurfotografeer. Als gewoon volwassen mens is er zoveel ‘moeten‘ en ‘magniet.’ Zoveel ‘zoheurthet‘ en zoveel ‘datkanechtniet.’ En laat ik daar nu verschrikkelijk slecht in zijn.

Hoe heerlijk was het om als kind lekker buiten te spelen, met je nieuwe witte kleertjes in een verse berg aarde, zonder dat je door had dat het al láng etenstijd was geweest? Om over een sloot te springen en… een deze prongluk een klein beetje te missen? Maar ja, dan ben je ineens volwassen (op papier) en die onbevangenheid, die raak je kwijt… of je verstopt hem op zijn minst, want je wordt toch vreemd aangekeken als je met je nette pakje een snoekduik in de modder maakt.

Op een dag…

Dus, op een dag, word je natuurfotograaf en kun je weer ongelimiteerd alles doen wat je als kleuter ook deed (afgezien van het krijsend in een supermarkt over de grond rollen).

Je speelt uren in de sneeuw, maar er is geen kou.

Je tijgert door brandnetels, maar er is geen jeuk.

Je zoekt urenlang naar je onderwerp, maar er is geen moeheid.

Geen honger.

Geen pijnlijke voeten.

De zon is al bijna onder, maar ‘te laat’, wat was dat ook alweer?

Omdat je één bent met je onderwerp. Inderdaad, volledig in het hier en nu. En die beleving, die flow, kan zo intens zijn dat alles daarbuiten vervaagd wordt. Het gaat al lang niet meer om het resultaat, maar om het moment zelf.

licht reflectie
Het gaat niet om het resultaat, maar om het moment zelf… Fotograaf: Roeselien Raimond

Ruisloos

Vermoedelijk is dit ergens wel herkenbaar? Maar ook makkelijker gezegd dan gedaan. Want hoewel we het allemaal heerlijk vinden om ons in die flow te bevinden is dit meer uitzondering dan regel. Er is namelijk continu ruis, die ons uit het nu trekt. We moeten nog boodschappen doen of de kinderen uit school halen. En zou zo’n foto wel genoeg likes op Instagram krijgen?

ijsvormen winter
Zou zo’n foto wel genoeg likes op Instagram krijgen? Fotograaf: Roeselien Raimond

Miksang, wat IS dat dan?!

Dus blijft de vraag; Wat is Miksang fotografie?

De simpele versie is dat je op een eerlijke, frisse, open manier naar je omgeving kijkt, een verbinding maakt met je onderwerp. En doordat je fotografeert wat je ráákt, is dit ook voelbaar voor de kijker.

Duidelijk?

Of begrijp je het nog steeds niet helemaal?

Mooi!

In het nieuwste Natuurfotografie Magazine laten wij een echte Miksang (Betty van Engelen) expert aan het woord, die de ins & outs van Miksang prachtig verwoordt in een zeer verhelderende tutorial!

beukennootjes in tegenlicht
Uiteindelijk gaat het erom dat het onderwerp jou ráákt en dat je je niet laat afleiden door overbodige zaken… Fotograaf: Roeselien Raimond

Hot, or not?

Ik ben trouwens wel benieuwd wat jullie vinden van dit type fotografie. In Amerika is Miksang al jaren booming, maar in Nederland (nog) niet. Wat vind jij: hot or not?

Deel dit artikel


38
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Zou ik dan toch een eigen steil hebben of aan het ontwikkelen zijn. Ik denk dat ik Miksang in mij heb de oefeningen in artikel lukten mij zonder veel moeite. Al ik op mijn blog kijk, zie ik dat mijn foto’s meer en meer die kant uit gaan, maar nu heeft het misschien een naam. Vele van mijn vrienden zeggen dat ik zie wat zij niet zien en kijken dan soms verwonderd als ik halt hou om een foto te nemen. Ik ga er mij zeker in verdiepen.
    Bedankt
    Martin

    1. Hi Martin,

      Leuk dat het artikel van Betty je zo inspireert en dat je de oefeningen hebt gedaan! Veel succes, maar vooral plezier op je Miksang-zoektocht!

      Groetjes,
      Roeselien

  2. Als ik dit en het artikel in Natuurfotografie lees denk ik dat je veel van het werk van Jan van der Greef ‘Miksang’ zou kunnen noemen.

    1. Beste Wouter,

      Die gedachtegang kan ik wel volgen…en ik denk dat je daarmee wel een punt hebt..:D

      Groetjes en fijne zondag,
      Roeselien

  3. Wat een mooi artikel over een onderwerp, waar ik nog nooit van gehoord had. Wel hele herkenbare punten die je aangeeft. Zelf heb ik wel een plan nodig als ik op pad ga, maar ‘s morgens vroeg in een mooi natuurgebied komt toch het kind in me boven en laat ik me toch meer leiden door mijn gevoel… is dit dan toch een beetje Miksang;? Geen andere gedachten, maar sfeer proeven en in het moment zijn. Juist afgeleid zijn door de bijzondere dingen om me heen. Ik zal er eens meer op gaan letten,
    of juist niet;!

    1. Hi Annemiek,

      Dank voor je leuke reactie!
      >’ ….of juist niet;!’
      Precies dat! 😀

  4. Door Raymond Schoofs op 22 oktober 2019 om 20:46

    Een reuze interessant artikel wat van mij veel aandacht heeft. De foto’s zijn het bekijken/ bestuderen meer dan waard. Het zet me aan het denken over mijn foto’s en wat ik graag zou willen, het maken van foto’s waar over na gepraat wordt. Het mag mensen prikkelen en vragen oproepen.
    Ik wil er mee aan de slag al moet ik zoeken hoe dit te bereiken.
    Groeten Raymond

    1. Klinkt als een plan. 😀
      Eén tip, mocht je daar behoefte aan hebben, fotografeer wat jou raakt, niet wat scoort 😉

  5. Door Peter Wijn op 22 oktober 2019 om 11:55

    Gaat het boek van Siebelink niet onder andere / met name hierover? Gaat alleen iets verder, omdat het handvatten, oefeningen geeft. (Zei iemand die precies dat boek nog te goed heeft voor zijn verjaardag over een paar maanden.)

    Leuk stuk. Erg mooie onbevangen foto’s… op nou net de titelfoto na. Die is ‘gewoon’ krachtig en mooi. In mijn ogen.

    1. Ik heb niet het idee dat het bij miksang zozeer gaat om iets nieuws of iets creatiefs maken. Het gaat erom dat je een connectie hebt met je onderwerp, vanuit je gevoel en niet vanuit een concept en meer momentgericht dan procesgericht.
      Maar, zoals gezegd op Facebook, ik denk dat er zeker raakvlakken zijn met het boek van Bart.

  6. Door Carla Groenenboom op 22 oktober 2019 om 10:38

    Heerlijk herkenbaar verhaal.
    Op naar de Miksangmomenten.
    ik heb een flauw vermoeden wat het kan zijn, dat een foto je raakt maar geen like krijg op social media. Voldoet niet aan de algemene smaak of aan de regels voor natuurfotografie. Maar soms is het gewoon zo. Dan doet dat ene storende takje er niet toe, maar de combinatie licht en onderwerp is dan zo mooi…die sfeer…hemels…
    lijkt mij bijna onmogelijk om dit over te brengen wat voor gevoel je erbij had. Maar het is zeker het proberen waard…. ieder veel succes gewenst..

    1. Uiteraard kun je met een foto een beleving die je had niet één op één overbrengen aan de kijker, maar ik geloof zeker dat je, door vanuit je hart te fotograferen, ‘iets’ in de foto vangt dat door een ander voelbaar kan zijn…

  7. Leuk verhaal Roeselien. Het idee spreekt me zeker aan en ik herken me er deels ook wel in. Rust in m’n hoofd is nodig om de tijd te nemen en onbevangen waar te kunnen nemen. Uit nieuwsgierigheid heb ik veel Miksang foto’s op het www bekeken en dan valt me op dat het toch wel erg veel op elkaar lijkt. Overigens is het artikel van Betty van Engelen in Natuurfotografie magazine wel verhelderend en bevat het mooi beeldmateriaal!

    1. Hi Rob,

      Die rust in je hoofd, maar ook om je heen is inderdaad wel een voorwaarde denk ik.
      Grappig dat je op onderzoek uit bent gegaan en ik ben het met je eens dat wat je onder die noemer vindt als geheel niet heel verheffend is. Maar zoals bij alle technieken of typen fotografie hebben we gelukkig alle vrijheid om er van mee te nemen wat ons aanspreekt en het op onze eigen manier in te vullen.
      PS. Leuk dat je enthousiast bent over het artikel van Betty! 😀

  8. Hoi Roeselien,

    zie je wel dat jij dat kunt, van een haffeltje zand een lekkere oliebol bakken. Tijdens het lezen had ik meer oog voor de leuke manier waarop jij je worsteling beschreven hebt dan voor het concept zelf. Toch bleef op het einde die nieuwsgierigheid naar Miksang overeind. Chapeau dus voor je artikel. Perfecte uitvoering van een onmogelijke taak.

    1. Hi Jowan,

      Wat een mooie compliment, Jowan, ben er stil van..
      Eventjes dan he 😉
      En de volgende hap zand paas ik aan jou door…jij kan dat óók! 😀

  9. Tja, ik zal ruiterlijk bekennen dat ik redelijk vooraan stond bij de redactievergadering wat sceptische houding betreft. Toen Roeselien het verhaal had ingeleverd kon ik alleen maar denken “nu weet ik nog niets”. Ik denk dat mijn type fotografie vaak anders is, ik ga heel planmatig aan het werk, veel voorbereiding en zelden op pad zonder vooropgezet idee. Ik hou alle omstandigheden nauwlettend in de gaten en focus me helemaal op één onderwerp, thema, verhaal of beeld. Als ik daar dan echter inmiddels mee bezig ben, ben ik wel helemaal in het hier en nu. Dan ben ik hard aan het werk maar alleen maar bezig met mijn idee, het beeld. Dan bestaat er weinig anders om mij heen meer.

    Juist als ik zomaar op pad ga en een beetje voor de vuist weg fotografeer ben ik zelden tevreden, wordt het nooit zo als ik graag zou willen, haalt het zelden mijn kwaliteitsstandaard en ben ik niet tevreden.

    Onbevangen door de modder rollen? Dat laatste wel maar eigenlijk altijd gefocust en zelden onbevangen. Ik vrees met grote vrezen… dat ik geen Miksang in mij heb. Sorry Roeselien…

    1. Hi Johan,

      Dank voor je uitgebreide reactie, nu snap ik jou ook wat beter en ik heb zo’n vermoeden dat je deze manier van fotograferen met nog heel wat anderen deelt. Ik nam -blijkbaar onterecht aan- dat de hierboven beschreven manier van fotograferen voor velen wel herkenbaar zou zijn. Misschien niet in de theoretische omschrijving, maar dan wel qua beleving. Waarmee ik trouwens niet wil zeggen dat ik altijd maar heerlijk onbevangen door t veld loop te huppelen en alles met een open mind benader. I wish! Ook ik heb last van (door mezelf of door anderen) opgelegde beperkingen de momenten dat ik echt alles om me heen vergeet zijn schaars, maar daarom wel des te mooier.
      NIW: bedankt voor je heldere en eerlijke reactie 😀

  10. Door Monique op 20 oktober 2019 om 18:20

    Wat me in ieder geval nìet miksang lijkt is je druk maken over likes op instagram….

    1. Klopt, Monique, dat is precies mijn punt…:D

  11. Door Bert Faber op 20 oktober 2019 om 17:49

    Typisch geval van hoe blaas ik iets simpels weer op. Ik noem deze manier van fotografie lekker prutsen en vermaak me daar kostelijk mee. Pruts fotografie dus, heerlijk om te doen!

    1. Je kostelijk vermaken, daar gaat het toch om, lekker blijven doen! 😀

    1. Als er iemand graag door de natte herfstprut rolt ben jij het wel, dus volgens mij herken jij dit gevoel prima 😀

  12. Door Ina Huitema op 20 oktober 2019 om 15:30

    Je geeft aan : Omdat je één bent met je onderwerp. Inderdaad, volledig in het hier en nu. En die beleving, die flow, kan zo intens zijn dat alles daarbuiten vervaagd wordt. Nu die toestand ken ik ook, maar dan noem ik het geconcentreerd zijn of volledig opgaan in. Dat ken ik niet alleen in fotografie, ook tijdens het lezen van een spannend boek, vergeet ik de tijd , als kind hoorde ik niet dat het eten klaar stond, mijn moeder moest mijn leesboek uit mijn handen halen, zo kan ik doorgaan. Voor mij geldt hiervoor het spreekwoord : oude wijn in nieuwe zakken.

    1. ‘oude wijn in nieuwe zakken’, leuk, dat spreekwoord kende ik niet; weer wat geleerd!
      Ik snap je punt: het is ook maar een naampje. Neemt niet weg dat het een interessante manier van fotograferen is, die niet voor iedereen gesneden koek is. En inderdaad…ik denk dat je in heel veel dingen op die manier kunt ‘verdwijnen.’

  13. Door Peter van den Rijzen op 20 oktober 2019 om 14:42

    Nog geen 5 minuten voor het eerst met de term in aanraking gekomen. Zal me er nog eens in verdiepen. Wat nu in mij opkomst is dat onder deze noemer alles kan worden gefotografeerd en niets moet. Volg je gevoel en leg vast wat je aanspreekt.

    Best moeilijk in onze cultuur denk ik omdat we gewend zijn overal labels aan te hangen en alles in hokjes te stoppen. Maar eigenlijk doen we dit al een beetje, miksang. Met straatfotografie bijvoorbeeld leggen we alles, maar dan ook alles vast wat zich in de openbare ruimte afspeelt. Natuur is ook best breed, van minuscule paddenstoelen tot weids uitgestrekte landschappen. En wat dacht je van architectuur, van een hutje op de hei tot complexe en haast onmogelijke bouwwerken?

    Heerlijk toch, dat je kunt schieten wat je wilt. Je gaat op pad en zonder doel jaag je op alles wat los en vast zit.

    Wel een beetje oppassen dat je niet verloren raakt en eigenlijk niet weet waar je nu precies mee bezig bent. En als het goed voelt toch maar weer op zoek naar gelabelde en gekaderde onderwerpen.

    1. Dank je voor je uitgebreide reactie.
      En dat ‘verloren raken’…is dat niet juist waar we naar zoeken? 😉

  14. Door Irene Lommers op 20 oktober 2019 om 13:19

    Oh Roeselien wat herkenbaar. Is dit voor mij! Echt het hele verhaal. Ik noem het altijd het kind in mezelf. En dat is fotografie ook voor mij. Uren struinen in de natuur. Het liefste alleen om dat pure geluksgevoel te ondergaan. En door jouw verhaal voel ik me nu ook gesterkt dat wat ik doe niet raar is maar juist het een zijn met het kind in mij. Bedankt daarvoor.

    1. Leuk dat het zo herkenbaar is en blijf daar vooral lekker van genieten 😀

  15. Hebben jullie dit over het hoofd gezien? Ik heb Miksang in 2007 naar Nederland gebracht en geef sinds 11 jaar Miksang workshops, te beginnen met de kennismakingsworkshop Zien Vanuit Je Hart, wat over pure waarneming en oprechte fotografische expressie gaat. Zoals ook Betty bij mij een serie Miksang workshops heeft gevolgd en haar inspiratie heeft opgedaan.

    1. Hi Hèlen,

      Nee hoor, ik heb niets over het hoofd gezien ;). Betty heeft voor Natuurfotografie Magazine een prachtig artikel over miksang geschreven en geïnspireerd door haar verhaal heb ik mijn two cents hier opgetypt.

      Groetjes en fijne zondagavond,
      Roeselien

  16. Door Anita Bosker op 20 oktober 2019 om 12:30

    Mooi vind ik dat. Ik fotografeer veel met mijn intuitie…. Ik noeme het altijd jutten. Fotograferen waarbij je denkt .Ahh of oohhh. Ik doe dat graag op straat. 🙂 Lijkt me net zoiets. Het is in mijn ogen helemaal niet zweverig….

    1. Grappig te lezen dat veel mensen het wel herkennen, maar onder een andere naam of er zelfs – zoals jij- een eigen naam voor hebben….;)
      Maar hoe je t ook noemt en waar je t ook doet….t is een erg prettige manier van bezig zijn, toch? 😀

  17. Door Bob Luijks op 20 oktober 2019 om 09:53

    Ik ben één van de redactieleden waar Roeselien het over heeft. In mijn fotografie draait het vaak om twee dingen. De eerste is sfeer. Daarom vind je me vooral op de echt sfeervolle momenten buiten en besteed ik de ‘minder mooie momenten’ achter de computer, o.a. aan het volgende nummer van Natuurfotografie Magazine. Op die mooie momenten moet wel alles kloppen in mijn foto’s. Jarenlange ervaring zorgt ervoor dat de techniek geen obstakel is, mijn geoefende oog bezorgt me onderwerpen en composities. Maar… echt vrij kijken is het zeker niet. Ik wil wel het maximale uit dat altijd te kort durende mooie moment halen!

    Op de momenten dat de omstandigheden anders uitpakken, ik gewoon lekker buiten rond struin onder die ‘mindere’ omstandigheden zie ik andere dingen. Inderdaad, ik voel me weer even een onbevangen kind in een snoepwinkel. Dat zijn dan vaak geen ‘main stream’ foto’s, maar wel echt foto’s van details e.d. die me op dat moment raakten. Toch nog een beetje Miksang in deze nuchtere fotograaf 😉

    1. Hi Bob,

      Ik denk dat velen, zoals jij hier ook schrijft, dat gevoel wel kennen…. Diep van binnen zijn we allemaal een beetje Miksang 😉
      De theorie mag misschien wat ingewikkeld klinken, de praktijk is eigenlijk heerlijk simpel…:D

      Grtz & fijne zondag!

  18. Door Hajo Tuitman op 20 oktober 2019 om 08:24

    Met belangstelling artikel gelezen over Miksang. Op internet heb ik de foto’s bewonderd van de Miksangfitografie. Ook heb ik verder artikelen gelezen over Miksang. Ik hou een dubbelgevoel aan over, aan de ene kant mooi en prachtig, aan de andere kant vind ik het wat “ zweverig”.

    1. Beste Hajo,

      Leuk om te lezen dat het onderwerp je pakt en dat het je heeft geïnspireerd om verder te gaan speuren. Dat was precies de bedoeling: ik lichtt slechts een klein tipje van de sluier op en dan aan jullie om te beslissen of dat je nieuwsgierig genoeg heeft gemaakt…
      Die ambivalente gevoelensherken ik wel een beetje; je neemt er gewoon van mee wat je aanspreekt en de rest laat je (voor nu) liggen 😀

      Fijne zondag,
      Roeselien

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *