Menu

Onderdeel van Pixfactory

Wildlife achter tralies

Stel je eens voor. Ze vallen je huis binnen, schieten een verdovingspijl in je achterste en wat later word je alleen of met een aantal vreemden wakker in een kooi. Een propere kooi als je het hebt getroffen, en eventueel zelfs met een binnen- en buiten gedeelte. Je krijgt water en op vastgestelde uren word je gevoederd. Dat trekt namelijk bezoekers aan want die zien jou graag eten, liefst als beloning voor wat kunstjes. Links en rechts en over jou zie je nog kooien. Hier en daar zie je zelfs kindjes in die kooien. Die zijn hier geboren. Die weten niet beter… de gelukzakken! Je bent veroordeeld tot een eeuwige lockdown en weet niet waarom.
Op het verkeerde pad geraakt? Bevreemdend beeld nietwaar? Waarom zijn we het wel gewoon bij een panter of een grote roofvogel? Fotograaf: Filip van Boven

Zoveel vragen

Jullie begrijpen het al… ik heb een probleem met dierentuinen. Maar dat is mijn probleem en waarom val ik jullie daar nu mee lastig, vraag je je af? Wel, we zijn als natuurfotografen allemaal natuurliefhebbers maar blijkbaar vinden sommigen die dierentuinen geen probleem. Regelmatig zie ik op social media foto’s verschijnen van dieren achter tralies, uiteraard vakkundig tralie-loos gefotografeerd. En dan stel ik me vragen… Waarom? Wat heb je daaraan? Stoor je je niet aan de ontnomen vrijheid van die dieren? En waarom zie ik zoveel fotografen daar workshops geven en noemen ze het soms zelfs een ‘wildlife (??) natuurfotografie’ cursus? Wat wordt hier eigenlijk aangeleerd dat je niet in een park of natuurreservaat kan aanleren? Laat ik maar ineens een kat een kat noemen en deze alinea niet met het zoveelste vraagteken maar met één en zelfs twee uitroepingstekens eindigen: lynxen horen niet achter een draad! Geen enkel wild dier trouwens!!

Een Iberische lynx waar hij thuis hoort, in Spanje. Met een telelens van heel ver, en daarna nog serieus gecropt. Natuurbeleving op maximaal niveau… Fotograaf: Filip van Boven

Ongeloof

Voor mijn onbegrip omtrent dieren in gevangenschap neem ik jullie mee naar een dierentuin-trauma uit mijn jeugd. Ik heb een neiging om onbelangrijke zaken te ‘vergeten’ en weet dus niet meer precies hoe oud ik was. Wat daarentegen wel in mijn geheugen en op mijn netvlies staan gebrand, zijn de locatie, het uitzicht van de kooi, de blik van het dier en niet ten minste het gevoel dat me overviel. Het was in België in het dierenpark Planckendael. Aangekomen aan de zoveelste kooi zag ik op het bordje met informatie een foto van een mythisch beest. Vol ongeloof zochten mijn ogen naar de bijhorende naam en een koude rilling liep over m’n ganse lijf… een sneeuwluipaard?! Waren dat niet die ‘geesten uit de Himalaya’? Nog slechts een paar duizend over? Een territorium van bijna 40 km² ? Ik kende ze, want met een totaal ander soort ongeloof keek ik als kind al graag naar natuurdocumentaires. Sneeuwluipaarden stonden in mijn top 10 van mythische en prachtige beesten en plots zag ik één liggen… op een rots gemaakt van spuitbeton.

De sneeuwluipaard in een kooi…

Ooit een machtig dier met een trotse blik uitkijkend over besneeuwde bergtoppen en valleien, nu gedegradeerd tot een hoopje ellende dat met lege ogen uitkijkt over een constante doorstroom van ongeïnteresseerde mensen die een zondag te vullen hebben met hun krijsende kinderen. Olifanten en neushoorns wandelen rond in steeds dezelfde rondjes, altijd in tegenwijzerzin want hun dwangneurose beveelt dat. Arenden en gieren springen van tak naar tak met de vleugels open want dat geeft hen even het waanidee dat ze nog kunnen vliegen, zweven op thermiek doen ze ’s nachts wel in hun dromen. De eeuwige glimlach van de dolfijnen maskeert hun frustratie als ze voor een visje een bal moeten apporteren of door een hoepel moeten springen. Chimpansees zitten verveeld tegen het raam naar ijsjes-etende voorbijgangers te staren, niet begrijpend dat hun naaste familie hen dit kan aandoen.

Een vale gier in het zuiden van Frankrijk. Linksachter in beeld de rotsen waar ze slapen. Hoe kun je nu zo’n machtige dieren in een kooi steken en er van genieten? Fotograaf: Filip van Boven

Tja, hoe kunnen we die dieren dat aandoen?

Door onszelf vanalles wijs te maken. Ja maar, die dieren zijn ambassadeurs, ze leren kinderen van de natuur te houden. Nee, ze leren kinderen dat het ok is om dieren op te sluiten. Houden van de natuur begint bij de pimpelmeesjes in de tuin, de spechten in het park en de reeën in het natuurreservaat. Ja maar, die dierentuin-dieren zitten soms in kweekprogramma’s want het zijn dikwijls bedreigde diersoorten. Nee, die zitten in kweekprogramma’s omdat pasgeboren diertjes schattig zijn, in het nieuws komen en bezoekers aantrekken. In gevangenschap geboren sneeuwluipaarden gaan echt niet naar Nepal hoor, wel naar een andere dierentuin ergens in Europa. Ok, maar sommige mensen hebben niet de financiële mogelijkheid om bijvoorbeeld naar Afrika te gaan, mogen die dan nooit ervaren wat het is om een olifant te zien? Tja, dat is inderdaad jammer. Maar hebben ze al eens een ree of edelhert gezien? Of een boommarter of bunzing? Of een bever of das? En vooral: waarom niet? Nochtans gratis hoor. Ja maar, tegenwoordig wordt er wel meer rekening gehouden met de dieren hoor. De kooien worden groter, ze worden soms samen gezet met andere soorten en soms verstoppen we hun eten en dan moeten ze dat gaan zoeken en dat vinden ze heel leuk… Nee, echt niet… Zucht…

Liefde voor dieren en respect voor de natuur begint in de tuin of in het park. Fotograaf: Filip van Boven

Ik begrijp het niet…

Ik zie regelmatig natuurfotografen foto’s posten van dieren in dierentuinen. Van portretten van flamingo’s en pelikanen in hun kleine lokale dierentuin, tot foto’s van wolven en lynxen uit de bekende dierentuin (want dat is het) in Duitsland. En ik begrijp het niet… Ik zie fotografen workshops geven/volgen in dierentuinen. Fotograferen leer je toch op eender welk onderwerp? Waarom niet in een park? Begin met de wilde eenden, dan kan je al alles leren over compositie, camera-instellingen, lichtinvallen, noem maar op. Alles onder de knie, probeer dan eens de meeuwen in vlucht te fotograferen, al dan niet met flitser. Echt gevorderd? Waag je maar eens aan een meerkoet… zwarte vogel met witte bek, best wel een uitdaging hoor. Leren fotograferen in een dierentuin met lynxen als ‘wildlife’ onderwerp? Ik begrijp het niet…

Geef een reactie

19 reacties

  1. Wat een fijn artikel en wat een mooie reacties. Ik ben een van die mensen die moeite heeft met dierentuinen, en er toch af en toe komt en dan graag foto’s zonder tralies maakt. Nu is dat zowiezo een dilemma wat diep verankerd is in de natuurfotografie. Het leveren van wat ik ‘natuur-pornografie’ noem. We gaan de Veluwe in en pretenderen in ‘echte Oerrrr natuur’ rond te lopen. Het aha-moment kwam voor mij toen ik de Yukon bezocht. Geen aanrader voor ‘casual wildlife shooters’ want een krankzinnig groot gebied met weinig wegen. Dus dieren zie je er niet veel. Maar dat is mijn punt niet. Ik leerde daar dat einde 19’e eeuw ALLE bevers waren uitgeroeid door trappers. Ook in dit soort ‘ongerepte wildernis’ heeft zelfs een primitieve versie van de mens de mogelijkheid groot in te grijpen. En ja, ook wij zijn natuur. Helaas. En dan komt een natuurfotograaf met een foto waarop een leek geen menselijk ingrijpen waarneemt en wordt dat als een ongerepte wildernis foto neergezet. We zijn vaak ook wel erg krampachtig bezig als ‘natuurfotografen’. Ik prefereer de titel van het engelse natuurblad: ‘Outdoor Photography’… En ik probeer in ieder geval erg expliciet te zijn over de omstandigheden waaronder de foto is gemaakt.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

19 reacties

  1. Wat een fijn artikel en wat een mooie reacties. Ik ben een van die mensen die moeite heeft met dierentuinen, en er toch af en toe komt en dan graag foto’s zonder tralies maakt. Nu is dat zowiezo een dilemma wat diep verankerd is in de natuurfotografie. Het leveren van wat ik ‘natuur-pornografie’ noem. We gaan de Veluwe in en pretenderen in ‘echte Oerrrr natuur’ rond te lopen. Het aha-moment kwam voor mij toen ik de Yukon bezocht. Geen aanrader voor ‘casual wildlife shooters’ want een krankzinnig groot gebied met weinig wegen. Dus dieren zie je er niet veel. Maar dat is mijn punt niet. Ik leerde daar dat einde 19’e eeuw ALLE bevers waren uitgeroeid door trappers. Ook in dit soort ‘ongerepte wildernis’ heeft zelfs een primitieve versie van de mens de mogelijkheid groot in te grijpen. En ja, ook wij zijn natuur. Helaas. En dan komt een natuurfotograaf met een foto waarop een leek geen menselijk ingrijpen waarneemt en wordt dat als een ongerepte wildernis foto neergezet. We zijn vaak ook wel erg krampachtig bezig als ‘natuurfotografen’. Ik prefereer de titel van het engelse natuurblad: ‘Outdoor Photography’… En ik probeer in ieder geval erg expliciet te zijn over de omstandigheden waaronder de foto is gemaakt.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Filip van Boven

Filip van Boven

Filip van Boven is een macrofotograaf met een passie voor libellen. Hij doorkruist daarvoor heel Europa, waarbij natuurbeleving steeds primeert.

Meer columns van deze auteur

Deze artikelen vind je vast ook interessant: