Groeien in je fotografie zonder weerstand, kan dat?

Al bij mijn introductie wist hij het beter. “Waarom zou je niet gewoon AV (diafragmavoorkeur/half automatische belichting) gebruiken in plaats van die M-stand?”, interrumpeerde Frans. Het was de eerste dag van een van mijn Summerschools. Een gezellig groepje van 10 fotografen was een voor een binnengedruppeld en stond nu onder het genot van koffie en zelf gebakken cake rond een picknicktafel waar ik mijn introductiepraatje was begonnen. Het leek wel een reünie.
Bladeren
Het bijzondere in het gewone, wat blad in een herfstbos. Fotograaf: Arie van den Hout

Frans

Dat mag Frans, maar ik ga je vragen eens te proberen om het oude los te laten en iets nieuws te proberen.  Als het niet voor je werkt mag je het later gewoon weer op de oude manier gaan doen, maar ik denk dat het je gaat bevallen”, antwoorde ik.

Frans probeerde steun te krijgen van medecursisten en ze te overtuigen dat de AV-stand altijd prima voor hem gewerkt had, hij al vele jaren fotografeerde en zette zijn argument kracht bij met de opmerking dat hij de fotoacademie gedaan had.

Na mijn uitleg liepen we een zandpad af naar het strand en vroeg ik de cursisten om eens te proberen wat overvliegende vogels te fotograferen tegen de lichte lucht. Niet zo zeer voor toplaten, maar om vertrouwen te krijgen in het gemak van het werken met de M-stand. Even daarvoor had ik ze allemaal een lichtmeting laten doen op een licht vlak, vergelijkbaar met een grijskaart. “Wow, perfect belicht! Allemaal raak, ik wou dat ik dit eerder geweten had!” riep Johan na het fotograferen van wat overvliegende brandganzen.

Ik heb ze gemist!

Ik liep naar Frans toe om te kijken of het lukte toen er juist op dat moment een groep wintertalingen overkwam. “Door die M stand heb ik ze gemist, ik was nog niet klaar!”, zei Frans, “in AV had ik ze gewoon gefotografeerd, nu niet!”. Waarom schoot je niet dan? vroeg ik. “Omdat hij nog op dezelfde belichting stond (lichte vlak)”. “Dat is juist de bedoeling. Je hoeft niets aan te passen!” vertelde ik hem. Toen er wat steltlopers overvlogen moedigde ik Frans aan een foto te maken. Met enige twijfel deed hij dat. “Laat eens kijken”, vroeg ik? “Huh, die is goed”, zei hij. “Hoe kan dat nou? De meter stond helemaal in de plus?” “Het vlak waar we op gemeten hebben is representatief voor het licht op de vogels, de camera meet de hele lucht mee en die is veel lichter. In AV had je donkere vogels gehad, of je had heel snel moeten compenseren, maar dan was je te laat geweest en zat je er misschien qua compensatie ook nog naast”, legde ik uit.

Correcte belichting tegen een lichte lucht. Rosse grutto’s en goudplevieren. Fotograaf: Arie van den Hout

We eindigden de sessie aan een hoogwatervluchtplaats waar honderden goudplevieren zich verzameld hadden. “Wel ver weg hoor!”, zei Frans. “Wacht maar tot ze de lucht in gaan als het tij hoger komt, dan krijg je de groep nauwelijks binnen je beeld”, vertrouwde ik hem toe.

Goudplevieren en andere steltlopers op hoogwatervluchtplaats (HVP). Fotograaf: Arie van den Hout

Weerstand

De volgende dag zaten we weer aan de koffie in een kringetje in het zand om aan de gang te gaan met fotografisch kijken, compositie en sfeer en gevoel in je foto’s te krijgen. Frida was jarig en had taart meegenomen.

En dat deden ze. En hoe? De een na de ander schoot prachtige beelden en waren zelf nog het meeste verrast van wat het schermpje achterop de camera liet zien.

Wanneer gaan we vogels fotograferen”, vroeg Frans, hij wilde verder.

Getij. Fotograaf: Arie van den Hout

Dit had ik niet durven dromen!

Tussendoor gaf ik nog wat aanwijzingen en tips aan de groep en stonden we letterlijk stil bij hoe je met licht spelend de meest gewone onderwerpen kunt verheffen tot pure kunst!
En zo openden langzamerhand alle ogen voor de onmetelijke schoonheid die in alles verborgen ligt en zo voor het oprapen ligt, niet dáár, maar juist híér, waar je bent; we genoten! Frans was intussen aan de wandel gegaan.

Inmiddels was het lunchtijd en om Frans er meteen weer bij te betrekken stelde ik voor met de groep even pauze te nemen aan een richel op het wad. Gewoon even niks. Rust. En terwijl we in alle rust zaten te kletsen en wat aten en dronken landden er vlak achter ons een paar goudplevieren! Ik instrueerde de groep om langzaam om te draaien, op de buik te gaan liggen en de goudplevieren te fotograferen. Zo ook een verbouwereerde en blije Frans: “dat had ik na gister niet durven dromen!” zei hij blij.

De blijdschap, verwondering en ontspanning van de groep leek over te slaan op Frans, geholpen door de verrassing van de goudplevieren.
Frans zei achteraf: “je had gelijk, gewoon rust nemen en het laten gebeuren!

Liggend op de grond kan de voorgrondonscherpte gecombineerd met de achtergrondonscherpte een mooi effect geven. Morinelplevier. Fotograaf: Arie van den Hout

Van zoeker naar vinder

Vaak zie ik dat fotografen vasthouden aan wat ze zich reeds eigen gemaakt hebben aan bestaande kennis en moeite hebben met het loslaten van oude gewoontes. Kennis en controle, wat je weet en kent, lijkt vaak de beste resultaten en zekerheid te geven.

In de praktijk heb ik geleerd dat een doorbraak of verschuiving naar groei altijd gepaard gaat met wat weerstand bij het loslaten van oude gewoontes.
Creativiteit komt niet vanuit wat je weet. Het onbekende is ook niet wat je weet.

Maar in het onbekende blijkt juist je grootste inspiratie te liggen.

Frans wilde in eerste instantie op de oude manier verder. Dat kende en verdedigde hij.
Bij het aanbieden van iets nieuws door middel van de theorie en oefeningen werd er getornd aan wat hij wist en aan vast hield. Bij het langzaam loslaten van de controle kwam onrust en onzekerheid en ging hij steun zoeken bij de groep.

Toen er nog weerstand was kon er nog niets gehoord worden. Er is dan geen ruimte voor het nieuwe. Als “hoe het hoort” of “hoe je het gewend bent” losgelaten wordt, je stopt, kan iets nieuws zich aandienen. Maar het kan een confrontatie zijn om van zoeker vinder te worden.

Na drie dagen had Frans een enorme sprong gemaakt in zijn fotografie en hij bedankte me voor mijn geduld en inzicht om hem door zijn weerstand heen te helpen. Hij was enorm dankbaar.
Je komt als fotograaf niet zozeer je “zelf” tegen, zoals wel eens wordt gezegd, je komt je vaste patronen, de controle, je overtuigingen en de hang naar zekerheid tegen, die juist je “zelf” in de weg staan.

Herken jij waar je vasthoudt aan het bekende en waar je je groei en eigen potentie in de weg staat? Laat het weten in een reactie.

Lepelaar op Texel. Fotograaf: Arie van den Hout

 


In editie 57 van Natuurfotografie Magazine staat een tutorial van Arie van den Hout met als onderwerp ‘Kom tot jezelf. Ook geeft Arie binnenkort een aantal workshops over mindful fotograferen. Wil je meer informatie over deze workshops? Klik dan hier.

Geef een reactie

7 reacties

  1. Hoi Arie, Ja, oude gewoonten loslaten is niet simpel. Bij jouw workshop vond ik het ook echt lastig zo te denken als jij dat doet. Maar door het gewoon te doen, zag ik wel de prachtige resultaten. Vooral toen ik het voorrecht kreeg jouw objectieven op mijn camera te zetten. Wauw, dat was echt geweldig. Nu nog onthouden en in de praktijk uitvoeren. Dat is dan ook niet eenvoudig, want dat ben jij er niet voor back-up. Ik kom nog een keer bij je in de leer, want ik kan best een opfrisdagje gebruiken. Dank je wel voor je mooie verhalen, want ook dat kan je. Ik geniet er telkens weer van. Succes met alle cursisten die vastgeroest zitten in oude gewoonten.

  2. Ja Arie, ik ben totaal en geheel vastgeroest, hahaha!
    Moet wel bij verteld dat ik ook “fotoacademie” gelopen heb al was dat lang geleden – maar een platencamera met AV-automatiek ben ik nog nooit tegen gekomen…. Een camerabody hoeft slechts 2 knopjes te hebben: sluitertijd en gevoeligheid want diafragma zit eigenlijk in de optiek, maar goed, je mag dat ook als het derde knopje zien. De rest is flauwekul, dubbel zo gezien de digitaal waanzinnig toegenomen “dynamic range” vergeleken met de vier stops die we op diapositieven hadden.
    Vroeger hadden we wél van die mooie opvallend licht meters (incl. flitslicht), die dingen met zo’n wit bolletje en studiofotografen lopen daar nog steeds mee. Maar met wat ervaring kun je het met natuurlijk licht buiten ook zonder meter inschatten: volle zon bij ISO 400 = 1/800 bij f8. Alle andere zijn af te leiden. Licht wolk(je) voor de zon? +1 stop. Donker wolkje? +2 stops. Eventuele verlenging bij macro… en vergeet het nuttigste onderdeel van je digitale body nooit: het venstertje achterop met de grafiekjes! Even een testopname kan nu ter plaatse overal met direct resultaat en kost niets meer.
    Simpeler kan niet, maar beseft moet worden dat de hoeveelheid gereflecteerd licht (waar de huidige camerametingen op reageren) veel vaker (valselijk) reageert dan dat de werkelijke hoeveelheid bronlicht verandert. Alleen vanwege smalle dynamic range was destijds (echte) spotmeting soms nuttig. Die lepelaar in tegenlicht is trouwens wel even een dingetje… heb je die expres bijgevoegd om te zien of daar belichtingscommentaar op komt?
    Ik wist niet dat je ze ook zinnige zaken leert! hahaha…..

  3. Hartelijk dank voor je artikeltje, Arie. Ook ik heb jarenlang gefotografeerd in de Av stand maar door een online cursus fotografie van natuurfotografie.nl heb ik geleerd de M stand te gebruiken. Nu fotografeer ik alles via de M stand en het bevalt mij prima.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

7 reacties

  1. Hoi Arie, Ja, oude gewoonten loslaten is niet simpel. Bij jouw workshop vond ik het ook echt lastig zo te denken als jij dat doet. Maar door het gewoon te doen, zag ik wel de prachtige resultaten. Vooral toen ik het voorrecht kreeg jouw objectieven op mijn camera te zetten. Wauw, dat was echt geweldig. Nu nog onthouden en in de praktijk uitvoeren. Dat is dan ook niet eenvoudig, want dat ben jij er niet voor back-up. Ik kom nog een keer bij je in de leer, want ik kan best een opfrisdagje gebruiken. Dank je wel voor je mooie verhalen, want ook dat kan je. Ik geniet er telkens weer van. Succes met alle cursisten die vastgeroest zitten in oude gewoonten.

  2. Ja Arie, ik ben totaal en geheel vastgeroest, hahaha!
    Moet wel bij verteld dat ik ook “fotoacademie” gelopen heb al was dat lang geleden – maar een platencamera met AV-automatiek ben ik nog nooit tegen gekomen…. Een camerabody hoeft slechts 2 knopjes te hebben: sluitertijd en gevoeligheid want diafragma zit eigenlijk in de optiek, maar goed, je mag dat ook als het derde knopje zien. De rest is flauwekul, dubbel zo gezien de digitaal waanzinnig toegenomen “dynamic range” vergeleken met de vier stops die we op diapositieven hadden.
    Vroeger hadden we wél van die mooie opvallend licht meters (incl. flitslicht), die dingen met zo’n wit bolletje en studiofotografen lopen daar nog steeds mee. Maar met wat ervaring kun je het met natuurlijk licht buiten ook zonder meter inschatten: volle zon bij ISO 400 = 1/800 bij f8. Alle andere zijn af te leiden. Licht wolk(je) voor de zon? +1 stop. Donker wolkje? +2 stops. Eventuele verlenging bij macro… en vergeet het nuttigste onderdeel van je digitale body nooit: het venstertje achterop met de grafiekjes! Even een testopname kan nu ter plaatse overal met direct resultaat en kost niets meer.
    Simpeler kan niet, maar beseft moet worden dat de hoeveelheid gereflecteerd licht (waar de huidige camerametingen op reageren) veel vaker (valselijk) reageert dan dat de werkelijke hoeveelheid bronlicht verandert. Alleen vanwege smalle dynamic range was destijds (echte) spotmeting soms nuttig. Die lepelaar in tegenlicht is trouwens wel even een dingetje… heb je die expres bijgevoegd om te zien of daar belichtingscommentaar op komt?
    Ik wist niet dat je ze ook zinnige zaken leert! hahaha…..

  3. Hartelijk dank voor je artikeltje, Arie. Ook ik heb jarenlang gefotografeerd in de Av stand maar door een online cursus fotografie van natuurfotografie.nl heb ik geleerd de M stand te gebruiken. Nu fotografeer ik alles via de M stand en het bevalt mij prima.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Arie van den Hout

Arie van den Hout

Arie van den Hout is sinds zijn jeugd gepassioneerd natuurliefhebber, fotograaf en onderzoeker. Hij deelt zijn passie graag, o.a. via workshops. Genieten staat voorop, de rest volgt van zelf, is een van zijn motto’s.

Meer columns van deze auteur

Deze artikelen vind je vast ook interessant: