HOME < INSPIRATIE < LIJSTENBRIJ
lijstenbrij

0 (nul) gouden regels in de natuurfotografie

Een raar aantal voor een opsomming, nul, maar meer kan ik er nu eenmaal niet van maken. Natuurfotografie is in de basis, net als elke andere tak van fotografie, een vorm van kunst. En kunst gaat per definitie over vrijheid van expressie. Dat betekent automatisch dat er geen regels kúnnen zijn en dat enkel van belang is dat je je eigen gevoel en interpretatie van je onderwerp in je creatie legt. Als de kijker je kunstwerk ook nog eens mooi vindt, is dat natuurlijk mooi meegenomen, maar kunst maak je vooral voor jezelf, om jezelf te uiten.

Zorg dat duidelijk is wat je onderwerp is en waar je naar kijkt.
Fotograaf: Marijn Heuts
Delen

Omdat wij natuurfotografen de erkenning door anderen zo belangrijk vinden, klampen we ons echter krampachtig vast aan allerhande richtlijnen, handreikingen en algemeen geaccepteerde principes, die er voor zorgen dat onze foto’s ‘werken’ en sneller mooi worden gevonden door de massa. Het gevolg: eenheidsworst. Als je worst lust kun je nu stoppen met lezen, anders: blijf vooral even hangen.

Het is de kunst de niet bestaande regels, richtlijnen, handreikingen en principes toe te passen en (vooral) te breken, al naar gelang jij dat nodig vindt en het jouw persoonlijke kunstwerk ten goede komt. Een aantal voorbeelden van deze niet bestaande regels en het bewust breken daarvan.

1. Plaats je onderwerp nooit in het midden.
Het onderwerp in het midden straalt kracht en symmetrie uit.
Plaats je onderwerp nooit in het midden

 

2. Geef je onderwerp de ruimte om in te kijken.
Kijkt je onderwerp de foto uit, dan roept dat meteen spannende vragen op als: “Waarom?“ en “Wat bevindt zich net buiten beeld?”
Geef je onderwerp de ruimte

 

3. Zorg dat je onderwerp scherp is, of in elk geval een deel ervan, liefst de ogen.
Door de scherpte bewust ergens anders dan op de verwachte plek te plaatsen, kun je de nadruk op een (verrassend) onderdeel van je onderwerp leggen. Totaal onscherp mag ook, voor een dromerige sfeer.Zorg dat je onderwerp scherp is

 

4. Zorg dat je je onderwerp niet aansnijdt.
Aansnijden brengt spanning in je beeld; de kijker moet zich zelf een voorstelling proberen te maken van wat er mist. Net zoals een foto van een dame in lingerie spannender kan zijn dan een foto van diezelfde dame zonder enige stoffige bekleding. Verbeelding en fantasie zijn belangrijk en niet alleen bij kleine kinderen!Zorg dat je je onderwerp niet aansnijdt.

 

5. Zorg dat duidelijk is wat je onderwerp is en waar je naar kijkt.
Door niet meteen alles weg te geven, dwing je de kijker langer naar je beeld te kijken en op zoek te gaan naar de inhoud en betekenis en een eigen interpretatie op de foto los te laten.lijstenbrij5

 

6. Gebruik een telelens voor vogels en zoogdieren.
Een kortere lens biedt je de mogelijkheid de omgeving in je beeld mee te nemen, of in elk geval een compleet andere en soms verrassende achtergrond mee te geven aan je onderwerp.Gebruik een telelens voor vogels en zoogdieren

 

7. Gebruik een groothoeklens voor landschappen.
Inzoomen op vormen, lijnen en patronen kan een mooi abstract beeld opleveren en de kijker kan geen inschatting van grootte maken. Dit zorgt dat de aandacht langer op je foto gericht blijft, want de kijker zal naar aanknopingspunten zoeken.Gebruik een groothoeklens voor landschappen.

 

8. Gebruik een macrolens voor kleine dieren en abstracten.
Zie punt 7. Ook kleine onderwerpen kun je prima in de omgeving fotograferen en abstracten zijn ook te vinden in het grote, bijvoorbeeld een stukje van een ver berglandschap.Gebruik een macrolens voor kleine dieren en abstracten.

 

9. Zorg dat je belichting juist is.
Een juiste belichting bestaat niet. De enig juiste belichting, is de belichting die tot uitdrukking brengt wat jij als kunstenaar voor ogen had, voelde, en wilde laten zien. Dat kan best (veel) te donker of (veel) te licht zijn. Emotie en registratie gaan nu eenmaal niet goed samen.Zorg dat je belichting juist is.

 

10. Zorg dat je foto een exacte weergave is van wat je zag op het moment van afdrukken.
Natuurfotografen zijn doorgaans puristen. Als je dat idee kan loslaten, gaat er een creatieve wereld vol verbeelding voor je open en kun je je publiek verrassen met kunstzinnige weergaven van alledaagse onderwerpen!Zorg dat duidelijk is wat je onderwerp is en waar je naar kijkt.

 

11. Wees eerlijk over de totstandkoming van je kunstwerk.
Oei, blijkt er stiekem toch nog een, weliswaar ongeschreven, regel te zijn. Het is onze verantwoordelijkheid als fotograaf om de kijker en onze collega’s niet te bedotten. Wees eerlijk hoe je foto tot stand is gekomen, of dat nu is door een tam dier te gebruiken, in Photoshop flink aan de belichtingsschuiven te trekken of door driekwart van je originele bestand weg te snijden. Het voorkomt dat mensen zelf op zoek gaan naar een onbereikbaar eindresultaat en daarbij wellicht onherstelbare schade aanrichten aan de natuur en hun eigen ego als het niet blijkt te (kunnen) lukken.

Deze foto van luchtbellenin het ijs heb  ik omgezet naar zwartwit en daarna geïnverteerd
Deze foto van luchtbellen in het ijs heb ik omgezet naar zwartwit en daarna geïnverteerd

 

Deel dit artikel


27
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Door marjolijn de Jongh op 10 januari 2017 om 17:08

    ik lees dit nu pas en ben het helemaal met je eens, ik snap ook niet dat je niet buiten de gebaande paden mag met fotografie (heb net de venijnige “discussie” zitten lezen 🙂 als je het als kunstvorm gebruikt.. als het altijd met alles zo zou zijn waren er ook een heleboel schilders die het museum nooit zouden halen! ik vind dat iedereen lekker moet doen wat ie wil, mét of zonder regels!!!!!!1

    1. Door Marijn Heuts op 10 januari 2017 om 18:46

      Dank je wel 😉

  2. Lees nu je bericht pas maar vond het waard ook te reageren, zo zie je maar, op internet is veel tijdloos. 😉
    Leuk om te lezen Marijn, geen regels in welke vorm dan ook. Ik hoor ook wel eens verhalen dit mag wel en dat mag niet. Dit beperkt zeker de creativiteit en je laat hier goed lezen dat het ook anders kan. Top. Natuurlijk zijn er richtlijnen, die in de kunst bewezen hebben, helpen om je beeld interessant te maken. Maar hoe die wordt toepast, ligt volledig bij de maker. Groet, Ed van Loon

    1. Door Marijn Heuts op 10 januari 2017 om 18:46

      Ed, nog bedankt!

  3. Mooi stuk Marijn, lang leve de creativiteit!! Laat de dinosaurussen maar blaten!

    vriendelijke groet, Chris.

  4. Door Marijn Heuts op 30 september 2015 om 19:43

    Bedankt voor alle reacties en de waardering!

  5. top artikel.
    ik ben het met je eens ,honderd fotografen/ honderd meningen .
    als je elf ervan overtuigd bent dat je een top foto gemaakt hebt dan is dat ook zo ,ook al is een ander het er niet mee eens.

  6. Door Gerrit van Ommering op 30 september 2015 om 19:08

    Prima verhaal, goed geïllustreerd. Iedereen moet zelf weten welke regels hij/zij wil volgen of hoe je daar juist creatief van wilt afwijken.

  7. Leuk stukje Marijn, kan het er wel mee eens zijn. Ik vertel mensen tijdens lezingen graag dat er eigenlijk maar één persoon is die kan beoordelen of een foto geslaagd is, en dat is de maker zelf. Immers die had in gedachten wat het beoogde resultaat zou moeten zijn. In deze tijd van sociale media zie je echter dat een hoop mensen graag willen scoren. Als dát je hoofddoel is, dan zul je als fotograaf wellicht wat vatbaarder zijn voor de ‘geldende’ regels: wanneer je dat immers netjes doet, zul je waarschijnlijk de meeste ‘ohs en ahs’ oogsten. Ben je daarentegen wat afwijkende, dan is het clubje enthousiastelingen meestal kleiner. Kortom: het is allemaal maar net wat je doel is. Enfin. Van die dingen dus.

  8. Prikkelend, onderhoudend en weer wat stof om over na te denken. Zo mag ik het graag lezen! 🙂

  9. Door Albin Hunia op 29 september 2015 om 21:29

    Ik herken de meeste ‘regels’ en heb ook vaak over ze gegniffeld. Overtuigend lekker even ‘aan de kaak gesteld’ zo – dank!

  10. Door HaCéHa op 29 september 2015 om 21:04

    Deze “anti”regels geve mij veel meer ruimte. Dank.

  11. Door Henk Hoogink op 29 september 2015 om 20:49

    Marijn, jouw visie is een verademing! Bevrijdend voor de creatieveling onder natuurfotografen die zich toch wat inhoudt ter wille van die absurde regels.

  12. Door A. Sandee op 29 september 2015 om 18:25

    Helaas, wat een kortzichtigheid. Dit lijkt meer op een recalcitrante puber dan op een fotograaf die verstand heeft van zijn vak. Er zijn in de (beeldende) kunst om de donder wel regels, regels die er inderdaad voor zorgen dat het beeld wat jij hebt gecreëerd naar binnen gaat bij de toeschouwer. Dat die regels af en toe, met grote vakkennis, dat wel, overtreden mogen en zelfs moeten worden, alla! Maar daarom zijn die regels er om de donder wel. Grote filosofen hebben daar hun hoofd over gebogen maar het lijkt er wel op alsof in deze neoliberale tijd regels opeens taboe zijn. Dat zijn ze niet, ze zijn gegroeid, net als de creativiteit van vele kunstenaars. Over dit onderwerp is veel te melden en dit kan dan ook niet afgedaan worden in één simpele reactie. Maar geloof me, die regels zijn er om de donder wel, zelfs al hebt u niet eens door dat u ze volgt.

    1. Door Marijn Heuts op 29 september 2015 om 19:39

      Tenzij u de bedenker van die regels bent, kan ik niet bedenken waarom u zo gepikeerd en ongenuanceerd zou moten reageren. De donders zijn niet van de lucht. Het artikel probeert met weinig woorden mensen op andere gedachten te brengen, en poogt geen alomvattende beschrijving van de kunsten te zijn. Hartelijke groet, iemand met de leeftijd van twee recalcitrante pubers.

      1. Door A. Sandee op 1 oktober 2015 om 07:47

        Het is wel duidelijk dat U inderdaad geen flauw benul hebt van de “Kunst” regels. Goed advies: lees er eens een goed boek over, misschien spreken we elkaar dan over een jaar of drie weer eens. En mijn geprikkeldheid vindt zijn weerslag in de huidige ikke, ikke mentaliteit die dit stukje ook tentoonspreid. Kunst wordt gemaakt om een visie te delen, niet om je eigen ego te strelen. En voor dat delen zijn nu eenmaal regels nodig. Maar in deze tijd van erbarmelijk Nederlands en dilettantistische Kunst waarin niemand meer wil leren hoe het moet (oei, vreselijk, iets moet!) is ook het delen in het verdomhoekje geraakt. Lang leve het neoliberale beleid, maar dit ter zijde. (en niet heus!) En de term puberaal duidt uiteraard niet op de werkelijke leeftijd van de schrijver.

        1. Door Marijn Heuts op 1 oktober 2015 om 09:03

          Fijn dat u nog eens reageert. Dan zijn we het in elk geval over één ding eens: kunst maak je om jezelf uit te drukken, iets (van jezelf) te delen, niet om je ego te strelen. En dus fotografeer je zoals je wil en zoals je je voelt, zonder je aan de strakke regels te houden die we normaal toepassen en die meer kans geven op waardering (ego-streling) van anderen. Ik weet niet of u zelf natuurfotograaf bent, maar juist omdat deze vorm van fotografie niet als kunst wordt gezien, wordt er zoveel binnen kadertjes gefotografeerd. Als ik er toe kan bijdragen dat dat minder wordt, ben ik blij. En om alle moderne kunst als broddelwerk neer te zetten vind ik wat ver gaan. Elke tijd krijgt de kunst die het verdient. En juist daarom zijn musea zo interessant: uit de kunst kun je veel leren over de maatschappij op enig moment. Als dat op dit moment dilettantistisch egoïsme is, stel ik voor dat de naam van de stroming te maken. Voor het overige zijn we het denk ik gewoon niet eens en volgens mij mag dat.

  13. Door mdebeer op 29 september 2015 om 12:02

    Geweldig stuk! Dat was een genot om te lezen. Heerlijk.

    1. Door Marijn Heuts op 29 september 2015 om 19:36

      Dank je!

  14. Groot compliment Marijn!
    groeten, Arno

    1. Door Marijn Heuts op 29 september 2015 om 19:34

      Dank je wel.

  15. Door Jannie Trouwborst op 29 september 2015 om 09:10

    Dank je wel! Precies wat ik nodig had om weer met plezier vanuit mijn eigen intuïtie te fotograferen. Soms maken de opdrachten voor een fotocursus meer kapot dan je lief is……

    1. Door Marijn Heuts op 29 september 2015 om 19:34

      Graag gedaan!

  16. Door Henri van Vliet op 29 september 2015 om 08:48

    Raak !

    1. Door Marijn Heuts op 29 september 2015 om 19:33

      Grazie!

  17. Door peter wijn op 29 september 2015 om 08:06

    bravo
    ook nog eens virtuoos gebracht

    1. Door Marijn Heuts op 29 september 2015 om 19:33

      Dank je Peter!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *