HOME < INSPIRATIE < COLUMN
columns

Fotowedstrijden, een haat-liefde verhouding

Fotowedstrijden. Als ik er rustig over nadenk heb ik er helemaal niets mee. Waarom doe ik er zo nu en dan toch aan mee vraag ik me af. Is het de kick, de spanning of gewoon erkend willen worden tussen de grote jongens? Tijd voor een stukje zelfreflectie.

Fotowedstrijden, een haat-liefde verhouding
Vliegende gekraagde roodstaart, vorig jaar goed voor een plaatsje in de jaarkalender van National Geographic. Fotograaf: Jan Dolfing

Fotowedstrijden in alle soorten en maten

Sinds 3 jaar doe ik zo nu en dan mee met fotowedstrijden. Grotere wedstrijden zoals Lowland Photo Contest, de Groene Camera of National Geographic, een enkele keer aan kleinere wedstrijden gesponsord door bedrijven als CEWE, Canon, Olympus en noem er zo nog maar een stelletje op. Naar de hele grote wedstrijden van GDT en Wildlife Photographer of the Year stuur ik niets in. Het komt niet eens in mijn hoofd op om wat in te sturen. Voor mijn gevoel zit ik nog heel ver van dat niveau van fotografie af. Kansloze missie.

Deze koeien in een stal waren onderdeel van een portfolio van 5 opnames in een fotowedstrijd, een heel andere vorm van insturen en selecteren. Foto’s moeten dan samenhang hebben en onderling een verhaal vertellen. De serie foto’s waren goed voor een 2e plaats. Fotograaf: Jan Dolfing

De kick van het meedoen

Waarom doe ik net als zoveel andere mensen eigenlijk mee aan fotowedstrijden. Er moet iets zijn wat mij motiveert om foto’s in te sturen. Zeker als een inzending geld kost, zoals bij grotere wedstrijden het geval is. Na diep in mijn binnenste te hebben gekeken kom ik tot de conclusie dat er twee dingen zijn die mij motiveren. De eerste is de kick om te kunnen zeggen dat je een prijs of “highly commended” hebt gekregen bij een grote fotowedstrijd. Het gevoel dat je daardoor als amateur fotograaf een prestatie levert die op hetzelfde niveau ligt als foto’s van fotografen van naam. Je naam krijgt bekendheid binnen het fotowereldje, de prestige van het “erbij horen”. Ik vermoed dat veel mensen net als ik hier voldoening uit halen. De tweede reden dat ik meedoe zijn de prijslokkertjes. De mooie reizen, camera’s, lenzen en andere foto-accessoires. Wie wil dat nu niet winnen?

Een eens wat andere foto van de zandhagedis, ingezonden vorig jaar bij Lowlands, “highly commended”. Fotograaf: Jan Dolfing

Selectie stress

Voor je wat kunt winnen moet je eerst een selectie van foto’s maken die je in wilt sturen. Als ik wat instuur dan wil ik ook een kans maken om te winnen. Ik ben dusdanig competitief ingesteld dat ik meedoe om het winnen, niet om het insturen en meedoen! Dus kijk ik naar de samenstelling van de jury. Wie zitten erin, welk type foto’s maken ze zelf en zullen ze waarschijnlijk mooi vinden. Welke foto’s van mij passen hierbij. Zijn de geselecteerde foto’s technisch goed. In welke categorie zal ik welk beeld insturen.

Zwarte specht in vroeg voorjaarslicht, geen enkele prijs gewonnen maar wel goed voor een eervolle plaatsing in het tijdschrift E&V, de voorloper van Natuurfotografie Magazine. Fotograaf: Jan Dolfing

Wikken en wegen, selecteren en weer uit de selectie halen. Ik weet werkelijk niet welke foto voldoet aan wedstrijdcriteria. Een selectie maken vind ik echt een drama. Keuzestress. Uiteindelijk heb ik mijn selectie klaar en verstuur ik de foto’s. Direct na het insturen heb ik altijd het idee dat ik de verkeerde selectie heb gemaakt en het eigenlijk veel beter had gekund. En dan is het afwachten of de foto geselecteerd wordt. Zo heel nu en dan behoor ik tot de gelukkigen. Maar meestal is het niks. Gelukkig ben ik maar kort teleurgesteld als ik geen nominatie heb gekregen. Dat is wat ik eigenlijk ook wel had verwacht.

Ingezonden in twee grote wedstrijden, geen prijs of vermelding. Waarom? Geen idee, ik vind hem juist onderscheidend. Fotograaf: Jan Dolfing

Jureren… persoonlijke voorkeur of toch niet?

Diep in mijn hart vind ik een fotowedstrijd eigenlijk helemaal niks. Een jury die op persoonlijke voorkeur een oordeel geeft over mijn foto. Een foto die ik zelf natuurlijk top vind, anders zou ik hem niet insturen. Hoe neutraal een jury volgens eigen zeggen ook kijkt, onbewust speelt persoonlijke smaak en voorkeur mee. Dat kan ook niet anders aangezien fotografie geen abstracte wetenschap is met vaste getallen of omschrijvingen. Uiteraard kijkt een jury ook naar het technische aspect van een foto. Laten we eerlijk zijn, alle foto’s in de voorselectie van een jury zijn technisch perfect in orde. Dat maakt niet het verschil. De uiteindelijke plaatsbepaling ontstaat door wat de jury in de laatste stemronde mooi vindt. Zet er andere juryleden neer en er eindigen andere foto’s op het erepodium.

Mens en natuur, een vaak terugkomend thema. Eervolle vermelding bij CEWE fotowedstrijd. Fotograaf: Jan Dolfing

Topfotografen

Toch zijn het vaak dezelfde natuurfotografen die in de prijzen vallen. Nederlandse fotografen die ik als topfotografen beschouw, zoals Jasper Doest, Marijn Heuts, Theo Bosboom en Bart Siebelink zie ik geregeld als prijswinnaars voorbij komen. Dat kan geen toeval zijn. Dat wil zeggen dat een professionele jury wel degelijk topkwaliteit tussen alle goede inzendingen eruit weet te halen. Er moet dus iets gemeenschappelijk goeds in die foto’s zitten die een jury ertoe aanzet om deze beelden te selecteren. Iedere keer weer probeer ik door goed naar de winnende foto’s te kijken te achterhalen waarom zij wel in de prijzen vallen en ik niet. En het is heel simpel, de foto’s zijn over het algemeen gewoon beter of origineler!

Een foto van begin december, nog nergens ingestuurd. Wel een foto waar ik verwachtingen van heb als ik hem ga insturen. Fotograaf: Jan Dolfing

Publiekswedstrijd? Van zijn levensdagen niet!

Waar ik absoluut niet aan meedoe zijn publiekswedstrijden. Wat een ongelofelijke onzinnige wedstrijden zijn dit. Het publiek mag de mooiste foto kiezen. Mijn ervaring met dit soort wedstrijden is dat niet de beste foto’s winnen maar dat zelfs waardeloze foto’s in de prijzen kunnen vallen. Als je maar genoeg vriendjes hebt op facebook, fotoclub of vriendenkring die bereid zijn om op jouw foto te stemmen. Het liefst met een oproep op Facebook en Instagram om op “mijn foto” te stemmen. Nee, dat is een niveau waartoe ik mezelf niet wil verlagen. Ieder zijn ding, maar de mijne is het zeker niet.

Dit soort foto’s zit niemand op te wachten in een wedstrijd, registrerend beeld, geen uitstraling, technisch niet goed. Foto’s die ik ook geregeld maak… Fotograaf: Jan Dolfing

Ondanks alle mitsen en maren rondom fotowedstrijden ga ik lekker door met het insturen van foto’s. Het motiveert me in mijn streven om het maximale uit mijn fotowerk te halen, kritisch naar mijn beelden te kijken en te proberen om dezelfde of liefst nog betere kwaliteit foto’s te maken dan de prijswinnaars van fotowedstrijden. En zit mijn foto er niet bij, geen punt. Ik geniet met volle teugen van de prijswinnende foto’s van andere deelnemers aan de wedstrijd. En u, hoe denkt u over het meedoen aan een fotowedstrijd? Doet u aan alles mee of is het voor u “not done”.

Fotogroet Jan

Deel dit artikel


9
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Wat een goed geschreven en enorm herkenbaar stuk. Je verwoordt precies zoals ik hier ook mee bezig ben (alleen stuur ik nog niet vaak bij de grote wedstrijden in, omdat ik mijn foto’s daar nog niet goed en onderscheidend genoeg voor vind).
    Ik vind het ook leuk om bij de winnende foto’s de trends te zien die op dit moment spelen in natuurfotografie-land, zoals meer creatieve foto’s of het dier klein in zijn omgeving. Wellicht dat de topfotografen dit soort trends beter aanvoelen?

  2. Fotowedstrijden zijn voor mij toch een soort van peiling hoe professionele juryleden tegen mijn foto’s aankijken. Aan publieke wedstrijden doe ik om de reden die je noemt nooit mee. Verder ben ik wel selectief waar ik aan meedoe. Ik moet zelf ook wel ‘waardering’ hebben voor de organisatie die de fotowedstrijd uitschrijft. Met de smaak van de jury hou ik totaal geen rekening, ik ga enkel uit van mijn eigen foto’s afgestemd op de categorieën en hoop dan dat ze positief opvallen. En zo niet, dan geven de winnende foto’s meestal het antwoord.

  3. Door Egon Kraak op 29 december 2019 om 23:09

    Wie een van mijn knorrige eerdere commentaren gelezen heeft weet dat ik van al die antropocentrische nep-creativiteit niet vrolijk wordt. Het is vaak ook nog eens kunst uit blik, kitsch ten voeten uit. Natuurfotografie is in aard nu eenmaal registrerend, als die registratie dan ook nog eens ‘creatief’ opgelost is (en dat kan zijn gewoon je mazzel zien en op het juiste moment ‘klik’ doen, maar ik zie dat toeval haast nooit; bijna altijd wel een resultaat van studie en dus kennis, veel tijd en vasthoudendheid) heb je naar mijn idee een onderscheidende topper maar die zijn echt zeldzaam. Lang niet alles is al uitentreuren ge-natuur-fotografeerd maar alle relatief makkelijke zaken natuurlijk wel….
    Ik doe niet mee aan die wedstrijdjes, om legio redenen. Zo wil ik die prijzen-lokkertjes meestal niet winnen en al helemaal niet al mijn beeldrechten overdragen!
    Wel heb ik ooit in een wedstrijdjury gezeten en dat heeft er ook veel mee te maken. Dat ging overigens om een teken/schilderwedstrijd en planten. Er zat een totaal van elkaar verschillende, onverenigbare bemensing in die jury. Dat maakte overduidelijk dat niet alleen persoonlijke smaak maar ook achtergrond e.d. van de juryleden bepalend was voor wat ze kozen. Ik vond het maar een onbevredigende exercitie en heb het nooit meer gedaan!

    1. Binnen de schilderkunst heb je veel stromingen variërend van zeer registrerend tot volledig abstract. Bij fotografie is dat niet anders. Ik snap dan ook niet waarom natuurfotografie ‘in de aard nu eenmaal registrerend is’. Volgens mij is dat een mening en geen feit (wat op zich natuurlijk prima is). De term ‘antropocentrische nep-creativiteit’ is dan ook niet de mijne.

      1. Door Egon Kraak op 31 december 2019 om 20:31

        Beste Rob, goed opgemerkt en die stromingen vergelijken is als appels en peren. Dat kan gewoon geen wedstrijd zijn; als je wilt genieten van een wedstrijd gewoon naar het WK darten o.i.d. kijken.

        Niet alleen natuurfotografie is in aard registrerend, ook bijv. persfotografie, of botanisch tekenen, hebben dat kenmerk. Hetgeen gekiekt wordt staat op de eerste plaats, niet de instant waardering voor een kek plaatje – vakmanschap komt om de hoek kijken om van die pers- of natuurfoto ook nog een pakkend (ik schrijf expres niet ‘mooi’!) beeld te produceren.
        Is dat een betere uitleg?

        1. Zeker. Jureren van een ‘prestatie’ blijft een lastige zaak. Ik heb zelf twee keer een fotowedstrijd gejureerd samen met een fotojournalist en een klassieke portretfotografe. Was verrassend, leerzaam en leuk. Persoonlijke smaak speelt zeker mee maar er zijn ook veel objectieve criteria te bedenken. Een goede jury doet dat en is zich bewust van persoonlijke voorkeuren.

  4. Heel treffend verwoord. Ik vind het wel jammer dat de zogenaamde registrerende beelden geen schijn van kans meer hebben. Soms zijn ze van een geweldige schoonheid. De winnende foto’s van tegenwoordig moeten creatief zijn. Soms vind ik ze wel heel creatief. Zo creatief dat ik er niks in herken. Ik kijk wel graag naar de wedstrijden en de winnaars. Het dwingt je tot nadenken en ik merk ook dat ik tijdens het fotograferen andere dingen uitprobeer.

    1. Bij sommige wedstrijden scoren ‘registrerende’ foto’s wel (Roots, Cewe, Sony, Glanzlichter). Overigens is het maken van een perfecte registratie zeker niet minder moeilijk maar wel heel anders dan het maken van een ‘creatief’ beeld. Ik ben zelf begonnen met vlinders maar dat gaf op een gegeven moment niet veel voldoening meer.

  5. Hoi Jan, mooi en herkenbaar verhaal. Je laatste alinea is voor mij de meest essentiële. Ik doe veel mee aan wedstrijden zoals jij die noemt maar stuur ook in naar Asferico ed. Waarom? Het stimuleert mijn creativiteit en helpt me om onderscheidend werk te maken, beelden die opvallen in de grote massa en (soms) ook nog mooi zijn. Prijzen zijn leuk maar zeker niet leidend. Waardering is natuurlijk fijn en een stimulans lekker door te fröbelen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *