HOME < INSPIRATIE < COLUMN
Column

Tips om uit je fotodip te komen

Mocht je mij volgen op o.a. de social media dan heb je misschien wel gemerkt dat ik na mijn vulkaanavontuur een poosje ben ‘weggeweest’. De afgelopen twee maanden heb ik een fotografische break gehouden. Deels vrijwillig maar vooral ook noodzakelijk. IJsland en de vulkaan waren geweldig, ik heb genoten en de adrenaline tot het uiterste geperst… en toen was het op. Tijd voor bezinning en figuurlijk wat afstand. Een fotodip. Eén waar ik inmiddels weer uit aan het krabbelen ben en veel van geleerd heb. En dat wil ik met je delen. Geen gouden tips, geen humor maar dingen die mij hebben geholpen en misschien jou ook wel kunnen helpen. Hopelijk niet nu maar misschien in de toekomst…

kwelder als metafoor voor je fotodip.
Het is goed om af en toe van een afstand naar jezelf te kijken. Wie ben ik, waarom doe ik dit? Fotograaf: Johan van der Wielen

2020/21… slechte jaren

Ik wil niet te persoonlijk worden in dit verhaal, want ik houd privé en werk graag gescheiden. Helaas voor mij heb ik een beroep waarbij beide onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn. Ik hoor velen die zeggen dat ze van natuurfotografie tot rust komen, dat ze stress en onrust van zich af kunnen zetten als ze eenmaal, al dan niet met camera, in de natuur komen. Voor mij geldt dat absoluut niet. Ik heb juist rust nodig om überhaupt in de flow van de fotografie te komen. Stress, verdriet of onvrede zorgen er bij mij juist voor dat fotograferen zwoegen wordt; ik ben dan verre van creatief en kom met meer frustratie thuis dan waarmee ik op pad ben gegaan.

2020 was voor mij een turbulent jaar dat begon met het feit dat ik halsoverkop Noorwegen ben ontvlucht om daar aan een quarantaine te ontsnappen. Toen dacht ik nog dat ik in juni wel weer terug kon, maar inmiddels meer dan 1,5 jaar later vertrek ik nu pas weer voor het eerste naar Finland. Ten tijde dat je dit leest is mijn Finland herfstreis weer begonnen en kijk ik terug op 7 geannuleerde reizen. Voor een ZZP’er als ik een behoorlijke aderlating. Natuurlijk geldt dit niet voor mij alleen, dat besef ik mij terdege. Het was voor iedereen zwaar. Maar bij ons bleef het hier niet bij. Eerst viel onze oude vriend weg, later onze kat en daarnaast heeft eind 2020 tot maart 2021 in het teken gestaan van intensieve mantelzorg door mijn vrouw waarna er in mijn familie een enorme klap kwam die nu nog steeds doorgaat…

Nee, 2020 en 2021 gaan in huize Van der Wielen niet de geschiedenisboeken in als beste jaren…

Husky
Het wegvallen van onze oude husky was de eerste klap. Fotograaf: Johan van der Wielen

Niet zeuren maar doorgaan

Dat was het devies de afgelopen anderhalf jaar in huize Van der Wielen. Niet bij de pakken neerzitten maar jezelf bij elkaar pakken en doorgaan. Nieuwe ontwikkelingen, webinars, filmklussen, ontwikkeling van maar liefst 3 online fotocursussen (nachtfotografie, macrofotografie en macro hulpmiddelen), een goedlopend YouTube kanaal en vele andere online dingen heb ik opgepakt. Ik heb iedereen gek gemaakt met ‘mijn oranjetipjes’ en uiteindelijk de kans gegrepen naar IJsland te gaan voor de vulkaan.

vulkaan op IJsland
Mijn avontuur naar de vulkaan op IJsland was de laatste uitspatting… Fotograaf: Johan van der Wielen

En toen was het op. Afgelopen zomer raakte ik – eindelijk? – in een dip. Misschien was het ook het wachten erop. Ik was moe, intens moe, ‘s avonds rolde ik om en ‘s morgens was ik mijn bed niet uit te branden. Ik heb toen meteen afstand genomen van de social media en mijzelf 2 maanden foto-vrij gegeven. Nu ben ik het weer aan het oppakken en ik heb veel geleerd afgelopen maanden. Ik heb niet de wijsheid in pacht maar kan wel vertellen wat mij geholpen heeft.

Tip #1: accepteer de dip

Dit was voor mij misschien wel het allermoeilijkste: accepteren. Ik ben fotograaf en vond dat ik gewoon door moest kunnen gaan. Ik ben sterker dan dit, ik sta hierboven, gewoon doorgaan. Nee dus. Dat werkte bij mij niet. De frustratie werd alleen maar groter en ik zal je de resultaten besparen. Op zich allemaal niet slecht maar geen beelden waar ik blij van werd. Toen heb ik het maar geaccepteerd en heb ik al mijn banden met fotografie en de buitenwereld uitgezet. Facebook uit. Instagram uit. YouTube uit. Computer uit. Camera uit. Even helemaal niets. Soms is het gewoon zoals het is. En oh wat was dat lekker toen ik mij er eenmaal aan heb overgegeven…

Tip #2: heb vertrouwen

Na een paar weken van ‘geen-f0tografie’ begon de paniek wel weer op te steken. Zou het wel terugkomen? Wat als ik nou nooit meer zin heb in fotograferen? Hoe moet dat? Allemaal domme gedachten die mij niet hielpen. Gewoon vertrouwen hebben dat het wel weer komt en genieten van het moment dat je niets hoeft. Ik heb, net als de social media, al deze gedachten snel weer uit moeten zetten om mij weer over te kunnen geven aan de fotodip. So be it. Daarna zien we wel weer verder. Geen problemen oplossen voor ze zich aandienen.

Tip #3: doe iets compleet anders

Ik ben compleet andere dingen gaan doen in de vakantie. De schuur opruimen, samen met mijn vrouw de zolder onder handen nemen. Mijn hobby van messenmaken nieuw leven ingeblazen. Ons scoutingkamp voorbereid en mij gaan bekwamen in leerbewerking. Dingen maken met je handen, creatief op een heel andere manier. Pretentieloos, zonder dwang om te presteren, zonder drive om op de social media de voortgang te laten zien. Puur voor mezelf. Ik heb al 1,5 jaar gitaarles (na 30 jaar mijzelf hebben leren spelen) en heb een elektrisch gitaar gekocht… gewoon voor mijzelf. Lekker compleet anders. Wat heerlijk…

Iets compleet anders: leerbewerking en lekker kiekje met de telefoon. Fotograaf: Johan van der Wielen

Tip #4: niets moet!

Dat was voor mij zo heerlijk: durven te besluiten dat niets moet. Ik heb dan ook heel veel prachtige ochtenden aan mij voorbij laten gaan omdat ik simpelweg geen zin had. Alleen maar dingen doen waar je zin in hebt. Niet die dwang voelen van ‘het is mooi dus je moet op pad‘ of ‘op facebook vragen ze waar je blijft? Waar zijn je nieuwe beelden?” Echt het besluit dat je alleen maar iets gaat doen als je er echt zin in hebt klinkt misschien vreselijk luxe en lui maar het is meer iets in je hoofd. Puur het feit dat je toegeeft aan het feit dat niets hoeft maakt dat alles meer een vrije keuze is, puur omdat jij het wil. Dat werkte voor mij erg bevrijdend.

Tip #5: begin eenvoudig

Wat simpel is, is voor iedereen anders maar ik merkte dat het voor mij het makkelijkste was om op een gegeven moment weer te beginnen met opdrachten. Duidelijk kaders wat er fotografisch van mij werd verwacht. Geen vrij werk met drive tot creativiteit, geen zoektocht naar unieke locaties of soorten, geen stress van het beste licht maar gewoon duidelijke kaders. Zo heb ik mijn workshops opgestart waaronder de Wadden Masterclass. Ik had geen enkele drive of plan voor mezelf anders dan het begeleiden van mijn deelnemers. Als ik de camera niet aan zou raken, zou dat niet erg zijn, mocht ik wel zin hebben dan zou ik alleen maar doen waar ik echt zin in had.

kleurend zeekraal
Kleurend zeekraal bij zonsopkomst op Schiermonnikoog. Zonder plan en zonder doel… puur voor mijzelf. Fotograaf: Johan van der Wielen

Tip #6: fotograferen alsof niemand kijkt

Toen ik eenmaal merkte dat ik weer zin kreeg om de camera op te pakken ben ik gewoon begonnen alsof niemand kijkt. Gewoon lekker in mijn comfortzone, foto’s maken die mijzelf geen uitdaging bieden maar waarvan ik weet dat ik  makkelijk tot een goed resultaat kan komen en vooral foto’s waar ikzelf heel erg blij van word. Guilty pleasures. Zonder na te denken over een publiek, likes op social media of potentiële klanten. Puur voor mezelf om mezelf te stimuleren weer heel erg blij te worden.

fotograferen alsof niemand kijkt
Fotograferen alsof niemand kijkt, geen adembenemende beelden maar puur voor de lol. Fotograaf: Johan van der Wielen

En op dat punt ben ik nu gekomen. Meer tips heb ik voorlopig niet voor je want ik ben nog niet verder dan dit. Mijn huidige beelden zijn resultaten van een blij gezicht, het hervoelen van de kick van het moment en het genieten van weer in de natuur te zijn. Ik geniet met volle teugen, met of zonder camera en heb alle vertrouwen dat ik binnenkort weer volledig up & running ben. Nu zit ik in Finland met een club leuke deelnemers te genieten van de Finse herfst en de blije gezichten die ik mag begeleiden. En als ik zin heb maak ik zelf ook foto’s…

succes,

Johan

 

 

Deel dit artikel


18
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Mooi en herkenbaar geschreven Johan. Ook ik heb zo’n periode net achter de rug. Geen zin in fotografie en/of Instagram. Ik had teveel stress in mijn lijf en fotografie voelde als werken. Ik heb het maar even gelaten voor wat het is twee maanden lang. En nu ben ik eindelijk weer zo ver dat ik dat ik dat gelukzalige gevoel terug heb en weer verliefd kan worden op mijn eigen foto’s. Welkom terug maarrr rustig aan hè 😉

  2. Door Freek op 6 oktober 2021 om 16:31

    Pittig. Sterkte voor jouw en je dierbaren.
    Fijn dat je er zo open in staat en zo te zien met resultaat.
    Hoop voor je dat het steeds verder de goede kant op blijft gaan.

  3. Door pat kriellaars op 5 oktober 2021 om 21:52

    soms is je energie gewoon harder nodig voor iets wat (nog) belangrijker is. En toegeven is dan het beste, want als je hoofd er niet naar staat dan ben je toch niet tevreden met de foto’s die je uiteindelijk maakt.

    Ik was een van de deelnemers van die Wadden Masterclass en ik heb ontzettend genoten. Daar ben ik jou (en Henk en de medecursisten) erg dankbaar voor. Ik vind het enorm leuk te zien dat jij daar toch ook weer (al dan niet deels) je plezier in het fotograferen hebt teruggevonden. Het is je van harte gegund.

    1. Dank je wel Pat, Schiermonnikoog heeft echt heel erg geholpen 🙂

  4. Nagel op de kop Karin de Groot.

  5. Door Geert Paul Weeda op 5 oktober 2021 om 16:51

    Herkenbaar, deze periode is niet makkelijk voor je geweest en goed dat je oppakt wat goed voelt.
    Wat herkenbaar is is dat ik 26 jaar clubfotograaf van een autoclub ben geweest, die periode stopte voor mij medio vorig jaar. Nu activiteiten weer beginnen nog even lastig, onwennig en zelfs wat schuldig. Nu de tijd voor mij nemen, wat zich uit in een professionele foto opleiding (laat ik het verleden mee los).
    Heel veel sterkte en geniet van wat er komt.

  6. Hallo Johan,
    Het leven kan best een harde leerschool zijn. En als er dan zoveel emotioneel zware dingen gaande zijn en je blijft zelf maar door rennen, vluchten eigenlijk, gaat dat een keer mis.
    Het ene stapelt zich op het andere en ineens beleven we geen plezier meer in ons werk.
    Werk dat in geval van ons, fotografen, ook nog eens hobby is.
    Een beeldend vak dat ons door oa. de druk vanuit sociale media weerzin kan opwekken.
    Back to basic, en wel jezelf, vind ik  dan ook altijd de beste oplossing.
    Sociale media zijn grote instituten die heel slim inspelen op onze behoefte om gewaardeerd en gezien te worden.
    Daarom vind ik de sociale media,  ookal gebruik ik ze zelf ook, wel het minst belangrijk in het leven.

    1. Dank je wel voor je fijne reactie!

  7. Door Vivianne op 3 oktober 2021 om 13:25

    Dit zo herkenbaar; dank voor t delen. Misschien in andere vorm maar het voelt hetzelfde (voor mij zelf dan) . Goed dat je dit deelt want het is zo menselijk.

    Zowel psychologisch als fysisch is het goed om ook ‘uit’ te kunnen staan. Als zzper is dat natuurlijk niet eenvoudig maar wel van belang om uiteindelijk weer verder te komen.
    Altijd aanstaan en ook ingrijpende of heftige persoonlijke gebeurtenissen leveren fysisch ophoping van stress hormonen op. Dat kan je belemmeren in je hele leven in al je doen en laten. Dieren schudden hun stress na een gebeurtenis letterlijk van zich af. Wij laten t vaak aanstaan.
    Het kunnen uit staan en even jezelf uitschudden helpt…

    Blijf vooral genieten en krabbel langzaam op ( eventueel met pauzes!) . Sterkte

    1. Dank je wel voor de hart onder de riem.

  8. Hoi Johan,

    Mooi omschreven en knap dat je jezelf zo ” bloot” geeft.
    Enirm balen dat dit je overkomt, maar mijn ervaring is dat het je uiteindelijks iets moois oplevert.
    Ik hoop dat je snel het plezier in fotografie terugvindt en weer lekker mooie platen gaat maken.
    Sterkte nog de komende tijd.

  9. Door Karin de Groot op 3 oktober 2021 om 08:44

    Allereerst nog sterkte met het verlies van de geliefde huisgenoten en andere narigheid, dat kan er flink inhakken. De ‘dip’ klinkt eigenlijk bijna meer als een burn-out…

    Wat mij opvalt op social media is dat er in de geposte foto’s steeds verder wordt gegaan in de zoektocht naar de ‘perfecte plaat’. Het valt ook niet mee om je nog te onderscheiden en werkelijk alles wordt hiervoor uit de kast getrokken: dure apparatuur (fullframe, lichtsterke lenzen), bewerkingen en als dat nog niet die spectaculaire plaat oplevert, vervangen we de lucht maar. Gekochte presets voor een warme kleur en we voegen makkelijk ook een paar kunstmatige lensflares of een paar nepzonnestralen toe. Foto van een gebouw met schuine perspectieflijnen? Rechttrekken maar, ook al levert dat bij nadere beschouwing soms juist weer rare vertekeningen op. (Maar hoeveel tijd wordt er op social media besteed aan het goed kijken naar een foto?). En dan de commentaren: ‘mooii! Hoe heb je dat gedaan? Welke preset/camera/lens/instellingen?’
    Ik word er moe van als ik ernaar kijk, het is te vaak oppervlakkig en inhoudsloos. Wat wil je vertellen met zo’n beeld?, vraag ik me dan af.

    Het levert foto’s op die soms weinig meer te maken hebben met de werkelijkheid. En gek genoeg lijken veel foto’s daardoor juist soms weer erg op elkaar… Ik fotografeer al lang, maar zet vrijwel niets online, ik merk dat het meedoen aan die ‘ratrace’ me weinig voldoening geeft. Maar voor mij is fotograferen dan ook iets dat ik puur doe voor mezelf.
    Ik merk dat ik – misschien als tegenreactie? – juist steeds simpeler wil fotograferen, tegenwoordig gebruik ik best vaak een compactcameraatje. Heerlijk om pretentieloos daarmee te spelen, en die kun je ook gebruiken op momenten dat het niet handig is een grote camera in je hand te hebben.

    Voor mij zit de waarde van fotografie erin dat je de momenten vastlegt die iets betekenen, en dat kan heel klein zijn. Dat hoeft niet perfect, integendeel. Soms kan de imperfectie juist iets oproepen, bijv een vraag, of soms schuurt het een beetje, maar blijft juist het oog daarachter ‘haken’.
    Als je alle conventies in het fotograferen los kunt laten, levert dat regelmatig veel plezier op. Fotograferen wordt veel leuker als je de ‘regels’ overboord kiepert! Dat levert vaak foto’s op die misschien niet bijzonder zijn, maar soms juist wél. Ik probeer vaak hoe ver ik kan gaan door dingen weg te laten en dan toch de essentie te vatten, of het onderwerp helemaal aan de rand van een foto te zetten en heel veel negatieve ruimte te laten. Er mislukt dan regelmatig wat, maar mislukkingen kunnen ook erg grappig zijn.

    Het is de moeite om de alledaagse (kleine) dingen vast te leggen, want juist die blijken achteraf soms heel waardevol te zijn. Voor mij zijn verwondering, nieuwsgierigheid of bewondering meestal de drijfveren om de camera op te pakken – het is een drang om dat moment ‘vatten’. Naar mijn mening zit daar de grootste waarde van fotografie in. Het is niet die geperfectioneerde foto van een zonsopkomst met oranje lucht en een molen, maar eerder die bewogen of scheve foto van je kind die aan het spelen is met de hond waar alle plezier van af spat. Van die laatste krijg je over 10 of 20 jaar nog een glimlach om je mond en dat is wat fotografie kan doen…

    1. Dank je wel voor je fijne en uitgebreide reactie!

  10. Door Ellen Keizer op 3 oktober 2021 om 08:42

    Helder geschreven, en goede tips. Fijn dat het nu weer beter gaat en er weer plezier is in fotograferen zonder enige druk. Hou zo vol en blijf genieten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *