HOME < INSPIRATIE < COLUMN
columns

Verlangen naar vroeger … of toch niet?

Afgelopen week was ik op zolder aan het opruimen. Graven in en sorteren van de zooi die ik de afgelopen veertig jaar heb bewaard, want het kan tenslotte ooit nog wel eens van pas komen. Nou is dat zelden het geval en kun je het meeste eigenlijk net zo goed weggooien maar soms kom je iets tegen dat toch waarde heeft. In dit geval kwam ik iets tegen dat geen financiële waarde maar emotionele waarde voor me heeft. In een doos kwam ik mijn eerste spiegelreflex camera tegen, mijn oude Miranda. Ik was eigenlijk helemaal vergeten dat ik deze camera nog ergens had liggen. De camera waar ik mee heb leren fotograferen, de camera schuldig aan mijn huidige passie en verslaving, natuurfotografie. Een camera ook vol herinneringen. Herinneringen aan vroeger.

Verlangen naar vroeger … of toch niet?
In veertig jaar van mijn eerste analoge spiegelreflex camera naar mijn huidige state-of-the-art camera en uit de hand gelopen hobby “natuurfotografie”. Een nostalgische terugblik op hoe het allemaal voor mij begonnen is. Fotograaf: Jan Dolfing

Ome Jan

Ik was 15 toen ik de camera van mijn oom kreeg. Mijn ome Jan, die ik als jongen enorm bewonderde en waar ik als een held tegen op keek. Mijn oom was een vliegtuigspotter die naar elke vliegshow ging waar hij maar heen kon gaan om dia’s te maken van zoveel mogelijk soorten vliegtuigen. En mij als puber mee op sleeptouw nam, geweldig vond ik dat. Met de grote mannen op stap, straaljagers kijken. En als ik als kleine jongen dan enkele dia’s met zijn camera mocht maken dan was de dag helemaal geslaagd en ik helemaal gelukkig. Toen mijn oom naar een nieuwe camera overstapte (een in mijn ogen super-de-luxe canon spiegelreflex) besloot hij tot mijn onvoorstelbare geluk dat ik zijn oude camera met alle bijbehorende lenzen mocht hebben. Ik geloof dat ik zelden zo gelukkig ben geweest. Hij moest eens weten hoezeer hij hiermee mijn leven heeft beïnvloed.

Mijn allereerste spiegelreflexcamera was een Miranda, apetrots was ik op deze camera. Vele nostalgische en emotionele herinneringen zijn voor mij verbonden met deze camera. Fotograaf: Jan Dolfing

Pure nostalgie

En nu sta ik weer met zijn en mijn oude camera in mijn handen en komt er een stroom aan herinneringen en emoties los. Pure nostalgie. Herinneringen die beginnen bij een fietstocht naar de lokale fotozaak, waar ik van mijn zakgeld diarolletjes ging halen. Fuji, want die kleuren vond ik mooier dan die van kodak. En altijd dia’s, want dat was de goedkoopste manier om te fotograferen en zoveel zakgeld had ik nu ook weer niet. Dan thuisgekomen de rolletjes tot onbegrip en ergernis van mijn moeder in de koelkast leggen. Zo bleven de emulsies van de film beter in conditie. Dat deed mijn oom altijd en dus deed ik dat ook. En dan het plaatsen van het rolletje in de camera. Als je dat heel precies deed en in het donker dan kon je uit een rolletje wel 37 opnames halen in plaats van de standaard 36. Scheelde toch weer een opname, en zo deed mijn oom het ook.

Straaljagers zonder autofocus

En dan de dagen dat ik ging fotograferen, met ome Jan mee in de auto naar een vliegshow. Ik vond het het mooiste als de straaljagers met veel lawaai laag voorbij kwamen, met luchtcirculaties achter de vleugels en vuur uit de naverbrander. Hiervan een mooie opname maken was voor mij de uitdaging. Geen autofocus tracking, geen autobelichting, alles handmatig instellen. Rekening houden met tegenlicht van de heldere lucht. En geen 11 beelden per seconde maar na elke opname handmatig het rolletje één opname verder draaien. Als ik geluk had kon ik twee of drie opnames maken en dan was de straaljager voorbij. Maar jongens wat was het spannend. In gedachten had ik de mooiste opnames gemaakt. En op de terugweg in de auto werd alles met ome Jan nog eens uitgebreid besproken en waren de verwachtingen hoe mijn dia’s eruit zouden zien nog hoger.

De spanning van het wachten op je foto’s

Op maandag (want op zondag waren de winkels toen niet open) kon ik amper wachten tot ik vrij was van school, om de diarolletjes weg te brengen naar de fotograaf. Met wat geluk kon je dan eind van de week de dia’s ophalen. Wat duurde de week lang. En als je dan eindelijk in de winkel het envelopje met daarin de strookjes met dia’s ophaalde dan moest er op het kleine lichtbakje dat in de balie was ingebouwd gauw gekeken worden hoe de opnames waren geworden. Heel spannend want het was soms een overweldigend succes, maar veel vaker was het helemaal niets. Niet scherp, verkeerde belichting of andersoortige opname fouten. Dan snel naar huis fietsen en dan begon het werk. Dia’s snijden, inramen, in de sledes zetten, oh ja op de kop en in spiegelbeeld als ik me goed herinner. Dan het scherm opzetten, de diaprojector op het tafeltje en eindelijk … eindelijk had je de plaatjes groot in beeld. Heerlijk vond ik het, zo’n avondje dia’s kijken.

Mijn eerste natuurfoto waar ik trots op was. Een roodborstje, midwinter in de sneeuw achter in de tuin. Voorzichtig er naar toe geslopen en met de Miranda met 300mm lens deze opname gemaakt. Een zwartwit foto die ik nog steeds koester en op de kast heb staan. Fotograaf: Jan Dolfing

Van vliegtuigen naar natuur

Maar van het een kwam het ander, langzaam verschoof mijn interesse van vliegtuigen naar natuurfotografie, de Miranda werd vervangen door mijn eerste canon spiegelreflex, want die had mijn oom ook. En de arme student begon te verdienen en de dia’s werden ingeruild voor foto’s. Wat ging de ontwikkeling snel. Analoog werd digitaal, de beelden direct te zien op het computerscherm en foto’s ging je zelf afdrukken. De fotograaf verdween uit het straatbeeld, slechte enkele fotozaken zijn overgebleven. En ik vind het allemaal fantastisch, de ongekende mogelijkheden in dit digitale tijdperk. Mogelijkheden die elke maand groter worden, meer MB’s, snellere autofocus, spiegelloze systeemcamera’s, steeds betere software, audiopresentaties maken en ga zo nog maar even door.

De “oude” X-T2 heb ik afgelopen weekend vervangen door de “nieuwe” X-T3, niet omdat de oude niet meer voldeed maar om de kick en uitdaging die ik uit een nieuwe camera haal. Fotograaf: Jan Dolfing

Afgelopen weekend heb ik de nieuwste systeemcamera van Fuji gehaald. Niet omdat de oude versleten was maar omdat met de nieuwste telg van Fuji weer meer mogelijk is, en omdat ik kick op de uitdaging om het maximaal mogelijke uit zo’n nieuwe camera te halen. En toch sluimert er ergens in mij nog dat jongetje dat zijn eerste analoge camera krijgt. Mijn huidige camera heeft de oude stijl, met draaiknoppen, diafragma-ring op de lens en geen LCD-schermpje bovenop waarin de sluitertijd, diafragma, iso en weet ik veel wat nog meer vermeld staan. Nostalgie met alle technische snufjes van de huidige tijd. Ik ben er helemaal gelukkig mee. En mijn eerste camera? Die is niet meer terug gegaan in de doos. Hij heeft een eerlijk verdiende ereplaats gekregen op mijn hobbykamer. Een eerbetoon aan vroeger en aan mijn reeds lang overleden oom.

En u, verlangt u nog wel eens terug aan die goede oude tijd ? Ik zo nu en dan wel.

Fotogroet Jan

Deel dit artikel


2
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. Wat ontzettend herkenbaar… ik ben ook begonnen met een Miranda en heb hem nu nog steeds op een ere plekje op de plank staan. Herinnert mij eraan dat fotografie gaat om het kijken en niet om zoveel mogelijk beelden te schieten, om het prutsen met instellingen en kennis van techniek en niet om alles met bracketing te knallen. Erg leuk zoals je een eerbetoon aan je camera hebt gemaakt…

  2. Mooie en herkenbare column Jan. Of ik weer terug wil naar het diatijdperk? Nee ik denk het niet. Na een, twee weken wachten op de ontwikkelde dia’s en dan tot ontdekking komen dat een gerenommeerde ontwikkelcentrale er een puinhoop van heeft gemaakt en een groot deel van de dia’s onder de krassen zit is geen pretje. Vooral niet als dat een reis naar IJsland betreft. Wat trouwens in die tijd ook nog onbekend terrein was voor de meeste fotografen :). Voordeel van dia’s was wel dat je meteen leerde fotograferen. Belichtingsfouten werden direct afgestraft. Compositie moest in een keer goed zijn. Dat is tegenwoordig wel anders. Bij diverse workshops die ik gegeven heb komen cursisten met het nieuwste van het nieuwste aandraven, maar weten vaak alleen de aan/uit knop te vinden. Het lijkt wel of een nieuwe camera belangrijker is dan de werking er van. Wat dat aan gaat is mijn eigen camera ook alweer antiek. Het trouwe werkpaard is jaren oud, maar ik kan ‘m feilloos onder allerlei omstandigheden bedienen. Maar ja zolang de marketingsafdelingen van de bekende merken beweren dat wij 50 megapixels, autofocus met 1.000 scherpstelpunten en andere onzin nodig hebben om een geschikte foto voor de sociale media te maken, zullen er altijd fotografen zijn die spullen belangrijker vinden dan gewoon genieten en lekker ontspannen te fotograferen met een compleet achterhaalde camera die wel gewoon doet wat jij wilt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *