HOME < PRAKTIJK < GEBIEDEN
GEBIEDEN

De Wieden

De Wieden is een cultuurbepaald landschap wat volledig gevormd is door menselijke activiteiten. Van oorsprong bestond dit deel van Nederland uit drassig moeras vol met veen.

Zonsopkomst vanaf het water.
Zonsopkomst vanaf het water. Fotograaf: Johan van der Wielen
Delen

Weren en ribben

Mensen ontdekten de mogelijkheden van dit veen in de vorm van turf, een veel gebruikte brandstof. De turfstekers hebben massaal geulen gegraven om het veen op te graven, de zogenaamde ‘weren’. Dat turf werd te drogen gelegd op legakkers, de ‘ribben’. Aan deze weren en ribben dankt het naastgelegen gebied zijn naam, de Weerribben, dat samen met de Wieden een Nationaal Park vormt.

Tijdens een grote storm in 1825 brak de dijk bij Vollenhove door en overstroomde het hele gebied. Omdat de Wieden ouder is dan de Weerribben had men nog geen ervaringen met stormen en waren de geulen te breed en de legakkers te klein om het water tegen te houden. Gevolg was dat alle legakkers wegspoelden en grote weidse plassen ontstonden, de ‘wijden’, in het dialect uitgesproken als ‘wieden’, waaraan het gebied zijn naam dankt. Alle namen van plassen die eindigen op ‘wijde’ zijn ontstaan als gevolg van het turfsteken.

Uitgestrekt landschap met het nog lage riet, Hollandse wolkenluchten.
Uitgestrekt landschap met het nog lage riet, Hollandse wolkenluchten.

Toen turf in onbruik raakte ging in heel het gebied riet groeien. Het water in de plassen is immers zeer ondiep en dus perfect voor riet. Daarmee ontstond een nieuwe economische waarde, het rietsnijden in de winter en in de zomer paling vissen. Op sommige rietlanden (in feit drijvende landmassa’s) liet men koeien grazen, de hooilandjes. Deze combinatie van natte ondergrond en begrazing kan een unieke flora en fauna opleveren.

Het gebied kenmerkt zich door kanaaltjes tussen de rietvelden, afgewisseld met uitgestrekte ondiepe plassen water, ruigtes en kleine moerasbossen met els en berk. Wil je de essentie van het gebied ervaren dan moet je dat vanaf het water doen. Er zijn veel verhuurders van fluisterbootjes, maar het mooiste is om per kano te verkennen. Er zijn veel kano aanlegplaatsen en op drie ervan mag je zelfs legaal ‘wild’ kamperen.

De Essenbelt in Dwarsgracht
De Essenbelt in Dwarsgracht

Ook adem je nog overal de oude cultuur. Zo hebben de dorpen Giethoorn en Dwarsgracht geen hoofdstraat maar alleen een hoofdvaart, sommige boerderijen zijn dan ook alleen wandelend of over het water te bereiken.

Bereikbaarheid / parkeergelegenheid

  • Bezoekerscentrum Natuurmonumenten, St. Jansklooster
  • Cafe-Restaurant de Otterskooi, Dwarsgracht
  • Cafe Restaurant “De Belt” Belt-Schutsloot

Ideaal voor

Het gebied leent zich uitstekend voor landschapsfotografie. Het vele water zorgt op zonnige dagen voor Hollandse wolkenluchten en een intense kleur.

Daarnaast komen hier veel (zeldzame) planten voor, door de unieke combinatie van ondiep water en rietlanden, ideaal voor macrofotografen.

Veel vogels hebben dit gebied gekozen als uitvals- of broedplaats, waaronder de zwarte stern, wulp, aalscholver, purperreiger, roerdomp, bruine kiekendief, velduil en zelfs de zeearend komt af en toe overvliegen. Ook kun je overal reeën tegenkomen en voelen de boommarter en zelfs de otter zich er thuis .

Beste plekken

• Bezoekerscentrum Natuurmonumenten St. Jansklooster. Je ademt hier de oude cultuur in, verder zijn hier mooie wandelingen mogelijk met uitzicht op de zwarte sterns, huur een bootje of kano of ga mee met de rondvaartboot.

• Dwarsgracht, parkeren bij restaurant de Otterskooi. Huur hier een kano of fluisterbootje en vaar door het dorp en het achterland. Een erg mooi rondje is via de Bouwersgracht, Giethoornse meer, langs Jonen de walengracht in, stukje Beulakerwijde en dan terug de Dwarsgracht in naar het dorp.

• De rietlanden ten westen van Belt-Schutsloot, dit zijn de meest oorspronkelijke vaartjes en kleine plassen, het minst bevaren door motorbootjes. Huur in het dorp een kano en trek hier een dag doorheen.

• De eilanden in de Beulakerwijde, alleen bereikbaar met boot of kano. Hier broeden veel vogels waaronder een grote kolonie kokmeeuwen. Als je vanuit het bezoekerscentrum de Beulakerwijde opvaart passeer je eerst één van de grootste broedkolonies van zwarte sterns (eind mei tot begin juli).

Interessante soorten binnen het gebied

• Zwarte stern
• Ree (op de vele hooilandjes)
• Veel libellensoorten, waaronder groene glazenmaker en smaragdlibel
• Unieke flora waaronder krabbenscheer, moeraskartelblad en grote ratelaar
• Vogels: geelgors, klapekster, raaf, havik

Op de kaart

Deel dit artikel

Facebook icon Twitter icon Google plus icon

2
REACTIES
BEKIJK REACTIES en PLAATS UW REACTIE
  1. dank je wel voor je reactie… en van die natuurkaart, heel goed!

  2. Door Robbert op 16 december 2016 om 21:09

    Leuk stukje over de Wieden…
    Alleen natuurkaart.nl is dit jaar offline gegaan, na tien jaar trouwe dienst…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *